Nigeria – to nie jest kraj dla szyitów?

949 0
PATRYK ZAJ?C

W kwietniu 2016 roku rz?d Stanu Kaduna[1] oficjalnie przyzna?, ?e w grudniu 2015 r. nigeryjskie wojsko dokona?o masakry na 347 szyitach[2], których ?o?nierze pochowali w masowych grobach. Wcze?niej armia deklarowa?a jedynie, ?e dosz?o do star?, w których zgin??a nieokre?lona liczba osób.

Wzorowana na ira?skiej, rewolucyjna ideologia nigeryjskich szyitów sprawi?a, ?e znajduj? si? oni na celowniku zarówno w?adz, jak i sunnickiej wi?kszo?ci. Do tego dochodz? konflikty na tle religijnym. Po zamordowaniu sunnickiego imama znanego z g?oszenia antyszickich kaza? (Umaru Dan Mai Shiyyi) w 2007 roku dosz?o do pierwszych ataków na szyitów w mie?cie Sokoto na pó?nocy Nigerii. Od tego czasu stosunki szyicko-sunnickie pozostaj? napi?te.

Masowy mord, którego nie by?o

Ibrahim_zakzaky._by_Mbazri
Ibrahim Zakzaky, ?ród?o: Wikimedia Commons

?wiatowe media wci?? milcz? na temat zbrodni dokonanej w Nigerii. Fakt ten zastanawia, gdy uwzgl?dni si? jej skal? oraz zaanga?owanie si? rz?dowych. Podobne wydarzenie w Europie lub Ameryce Pó?nocnej prawdopodobnie spotka?oby si? z reakcj? porównywaln? do tej, któr? mo?na by?o zaobserwowa? przy okazji zamachów w Pary?u z listopada 2015 r.[3] Tymczasem w Zarii w stanie Kaduna mi?dzy 12 a 14 grudnia 2015 r. mia? miejsce masowy atak na szyitów – by? mo?e najwi?kszy w Afryce. Do zdarzenia dosz?o podczas zgromadzenia o charakterze religijnym. Szyici (g?ównie cz?onkowie Ruchu Muzu?ma?skiego w Nigerii[4]) w kulminacyjnym momencie ceremonii mieli wys?ucha? kazania swojego lidera szajcha[5] Ibrahima Zakzaky’ego[6]. Wtedy w?a?nie dosz?o do pierwszego starcia mi?dzy nimi a ?o?nierzami nigeryjskimi. Powodem dzia?a? si? nigeryjskich mia?o by? rzekome zatrzymanie przez uczestników uroczysto?ci konwoju wojskowego oraz próba zamachu na g?ównodowodz?cego armii gen. Tukura Yusufa Burataia. Wojsko twierdzi ponadto, ?e w?ród ?wi?tuj?cych znalaz?y si? osoby uzbrojone. Ruch Muzu?ma?ski w Nigerii jednak?e stanowczo zaprzecza tym doniesieniom. Jego stanowisko popar?a organizacja pozarz?dowa Access to Justice. Jej dyrektor Joseph Otteh na konferencji prasowej w Abud?y stwierdzi?, ?e armia ju? wcze?niej zosta?a uprawniona do dokonania masakry, a ca?a akcja by?a dobrze zorganizowana. Doda? te?, ?e dokonano „zbrodni na ludzko?ci”, o której Access to Justice  doniesie Mi?dzynarodowemu Trybuna?owi Karnemu.

W ci?gu dwóch dni nigeryjskie oddzia?y wojskowe dokona?y szturmu na dom Zakzaky’ego i na szyickie miejsca kultu oraz dokona?y masakry na ponad 300 cywilach – cz?onkach Ruchu Muzu?ma?skiego w Nigerii. By ukry? ?lady zbrodni, ?o?nierze zabrali cia?a zabitych ze szpitala i posterunku wojskowego (gdzie tymczasowo je przechowywano). Ofiary zamachów zosta?y pochowane w tajemnicy w dwóch masowych grobach w okolicach Mando[7]. Ruch Muzu?ma?ski w Nigerii twierdzi, ?e ok. 700 jego cz?onków nadal pozostaje uznanych za zaginionych, podaj?c list? nazwisk wraz z fotografiami.

W wyniku akcji przeprowadzonej przez wojsko zatrzymano Ibrahima Zakzaky’ego. Aktualnie przebywa on w areszcie, ale nie postawiono mu jeszcze zarzutów. Jego ?ona równie? zosta?a zatrzymana. W pierwszych dniach po tym zdarzeniu ludzie wyszli na ulice, domagaj?c si? natychmiastowego uwolnienia przywódcy religijnego oraz wyra?aj?c swój gniew i oburzenie w zwi?zku z dokonan? przez ?o?nierzy masakr?, m.in. w Katsinie, Bauczi, Zamfarze, Kano oraz Sokoto – miastach le??cych na pó?nocy kraju. W Kadunie podczas manifestacji policja zrani?a 10 uczestników, a trzech zabito.

Do protestów dosz?o równie? poza granicami Nigerii. 18 grudnia 2015 r. manifestowano w kilku miastach w Iranie, m.in. w Teheranie i w Maszhadzie, gdzie znajduje si? biuro Organizacji Narodów Zjednoczonych. Równie? w Hajdarabadzie na pó?nocy Indii dosz?o do manifestacji, które odby?y si? 20 grudnia 2015 roku. Protestuj?cy domagali si? uwolnienia Zakzaky’ego i apelowali do indyjskiego rz?du o podj?cie kroków dyplomatycznych, aby do tego dosz?o. G?osy pot?pienia pojawi?y si? równie? ze strony przedstawicieli spo?eczno?ci szyickiej Mumbaju.

W ca?ej sprawie rz?d nigeryjski przez d?ugi czas podtrzymywa? stanowisko armii i argumentowa?, ?e otwarcie ognia do uczestników uroczysto?ci religijnej zosta?o przez nich sprowokowane i stanowi?o ?rodek konieczny, aby zapobiec dalszym rozruchom. Nie mówiono tak?e o liczbie zabitych. Dopiero 11 kwietnia 2016 r. sekretarz rz?du stanowego Kaduny Balarabe Lawal  oficjalnie poinformowa? o liczbie ofiar, która wynios?a 347 osób, oraz o istnieniu masowych grobów. Donosi o tym równie? Human Rights Watch. Ca?a sprawa zostanie zbadana przez specjaln? komisj?. Zarzuty zostan? postawione ?o?nierzom, a przede wszystkim dowódcom bior?cym udzia? w zbrodni. Podejrzanych jest 189 osób.

Islam w Nigerii

Muzu?manie stanowi? oko?o po?ow? licz?cego ponad 180 mln ludzi spo?ecze?stwa nigeryjskiego[8]. Zamieszkuj? przede wszystkim pó?nocn? cz??? kraju, gdzie stanowi? wi?kszo??. Jedynie 5-10% z nich stanowi? szyici, którzy skupiaj? si? g?ównie w stanach: Kano, Sokoto i Kaduna. Jest to jednak najliczniejsza grupa szyitów w Afryce.

Historia szyizmu w Nigerii si?ga lat 80. XX wieku, podczas gdy islam sunnicki dotar? na jej pó?nocne tereny prawdopodobnie ju? ok. XIV w.[9] W rezultacie szyizm postrzegany jest przez sunnitów stanowi?cych wi?kszo?? jako element obcy, niewpisuj?cy si? w tradycj? muzu?manów nigeryjskich. Do tego dochodzi równie? antagonizm pomi?dzy dwiema frakcjami, który wynika z samej istoty ich podzia?u. Wraz z powstaniem Islamskiej Republiki Iranu szyici rozpocz?li o?ywion? dzia?alno?? prozelityck? (poprzez wysy?anie misjonarzy do innych krajów oraz kszta?cenie obcokrajowców w duchu w?asnej doktryny). Ira?czycy wspieraj? od tego czasu rozwój spo?eczno?ci szyickich na ca?ym ?wiecie. Ich dzia?alno?? dotar?a równie? do Nigerii, gdzie szyci zaistnieli dopiero po rewolucji ira?skiej i z tego okresu pochodz? pierwsze informacje o ich dzia?alno?ci pod przywództwem szajcha Ibrahima Zakzaky’ego, który by? prekursorem szyizmu w Nigerii. Zakzaky swoj? dzia?alno?? rozpocz?? jeszcze na studiach w 1979 r. pod wp?ywem fascynacji przemianami, które zasz?y w Iranie. Za?o?y? wówczas Ruch Muzu?ma?ski w Nigerii i do dzi? kieruje t? organizacj?. G?osi on, ?e tak? sam? rewolucj?, jaka mia?a miejsce w pa?stwie ajatollahów, nale?y przeprowadzi? w Nigerii, aby sta?a si? w pe?ni muzu?ma?skim pa?stwem wyznaniowym. Ponadto wrogo odnosi si? do Stanów Zjednoczonych i Izraela.

Mimo ?e propagowana przez szajcha ideologia otwarcie nawi?zuje do ira?skiej my?li ideologiczno-politycznej, oficjalnie zaprzecza on jakoby Iran wspiera? finansowo w sposób bezpo?redni kierowan? przez niego organizacj?. Istniej? doniesienia, ?e poza dzia?alno?ci? religijn?, edukacyjn? i charytatywn? prowadzi ona szkolenia o charakterze samoobronnym lub nawet paramilitarnym. Z drugiej strony Zakzaky podkre?la, ?e jest przeciwny jakimkolwiek aktom przemocy. Poza tym Ruch Muzu?ma?ski w Nigerii ma du?? si?? oddzia?ywania natury politycznej. Cz?onkowie organizacji, rozsiani po ró?nych instytucjach, agencjach i s?u?bach pa?stwowych stanowi? wa?n? siatk? lojalnych kontaktów. By? mo?e Ruch Muzu?ma?ski w Nigerii w swoich dalekosi??nych planach budowania pa?stwa muzu?ma?skiego przewiduje moment, w którym otwarcie i agresywnie wykorzysta przeciwko nigeryjskiemu rz?dowi zarówno swoje wp?ywy polityczne, jak i umiej?tno?ci bojowe cz?onków. Wydaje si?, ?e nigeryjskie w?adze (lub ich cz???) maj? obawy, ?e Ruch Muzu?ma?ski w Nigerii mo?e niepostrze?enie przerodzi? si? w kolejnego „potwora” pustosz?cego kraj, tak jak mia?o to miejsce w przypadku ekstremistycznej organizacji Boko Haram.

Szyizm – religia m?czenników[10]

Idee g?oszone przez Zakzaky’ego kolejne re?imy militarne Nigerii uznawa?y za niebezpieczne, a jego samego za zagro?enie. Z tego powodu w latach 80. i 90. XX w. by? wielokrotnie wi?ziony pod zarzutem obywatelskiego niepos?usze?stwa. W wi?zieniu sp?dzi? ??cznie 9 lat.

W ostatnich latach wielokrotnie dochodzi?o do krwawych star? mi?dzy armi? nigeryjsk? a zwolennikami Zakzaky’ego. Ponadto jego dzia?alno?? by?a przyczyn? wielu osobistych tragedii w jego ?yciu. W 2014 r. w Zarii wojsko dopu?ci?o si? zabicia 34 uczestników pokojowego marszu na rzecz poparcia Palestyny, zorganizowanego przez Ruch Muzu?ma?ski w Nigerii – w?ród ofiar znalaz?o si? 3 jego synów. W 2015 r. natomiast, w tym samym mie?cie, podczas pochodu z okazji rozpocz?cia miesi?ca, w którym wypada ?wi?to Maulid (urodzin Proroka Muhammada) zastrzelono ponad 60 osób, w tym bliskich wspó?pracowników Zakzaky’ego, a jego samego aresztowano. Wywo?a?o to fal? protestów w aglomeracjach na pó?nocy kraju, z których najwi?kszy odby? si? w Kano.

***

Najwi?cej star? cz?onków Ruchu Muzu?ma?skiego w Nigerii z si?ami rz?dowymi mia?o dotychczas miejsce w rodzinnymi mie?cie szajcha Ibrahima Zakzaky’ego – Zarii. Spraw? zainteresowa?a si? ju? w 2014 r. Islamic Human Rights Comission, która wyda?a na ten temat raport. Ka?dy tego typu incydent spotyka? si? z pot?pieniem ze strony Iranu. W zwi?zku z wydarzeniami z grudnia 2015 r. z prezydentem Nigerii Muhammadu Buhari rozmawia? telefonicznie jego ira?ski odpowiednik Hassan Rouhani. Zbrodni? dokonan? przez wojsko na szyitach w Zarii pot?pi? równie? Wielki Ajatollah Iranu Lotfollah Safi Golpaygani oraz wezwa? spo?eczno?? mi?dzynarodow? do podj?cia tego samego kroku. Ruch Muzu?ma?ski w Nigerii okre?li? j? mianem „pogromu”, a Amnesty International domaga si? zabezpieczenia masowych grobów i przeprowadzenia gruntownego ?ledztwa oraz sporz?dzenia szczegó?owej dokumentacji.


  • [1] Nigeria jest federacj? sk?adaj?c? si? z 36 stanów i Federalnego Terytorium Sto?ecznego.
  • [2]Szyici stanowi? 10-15% wszystkich muzu?manów na ?wiecie: http://www.cfr.org/peace-conflict-and-human-rights/sunni-shia-divide/p33176#!/?cid=otr-marketing_url-sunni_shia_infoguide
    http://www.bbc.com/news/world-middle-east-16047709
    Nazwa „szyici” pochodzi od arabskiego sformu?owania szi’at Ali, czyli „stronnictwo Alego”. Do podzia?u na sunnitów i szyitów dosz?o po ?mierci Proroka Muhammada (Mahometa) w 632 r. Wywi?za? si? wówczas spór o to, kto powinien przej?? po nim w?adz? nad gmin? muzu?ma?sk?. Cz??? wyznawców opowiedzia?a si? za towarzyszem Proroka, jego kuzynem Alim Ibn Abi Talibem. Szyizm i sunnizm znacz?co ró?ni? si? pod wzgl?dem doktrynalnym. Islamska Republika Iranu jest jedynym oficjalnie szyickim pa?stwem na ?wiecie. Aktywnie promuje doktryn? szyick?, m. in. poprzez wysy?anie misjonarzy do innych krajów i finansowe wspieranie lokalnych spo?eczno?ci szyickich na ca?ym ?wiecie.
  • [3] W wypowiedziach liderów szyickich na temat wydarze? w Nigerii cz?sto spotka? mo?na podobne spostrze?enia, w których pos?ugiwali si? przyk?adem zamachów w Pary?u.
  • [4] Oficjalna strona organizacji: www.islamicmovement.org
  • [5]Tytu?u tego u?ywam w formie bli?szej oryginalnemu brzmieniu arabskiemu. Nie stosuj? natomiast popularnego okre?lenia „szejk”, gdy? kojarzone jest ono wy??cznie z Pó?wyspem Arabskim. Ponadto zatar?o si? jego religijne znaczenie. Szajch jest zaszczytnym tytu?em nadawanym liderom muzu?ma?skim, którzy odznaczaj? si? wybitn? wiedz? religijn? i powa?aniem w?ród wspó?wyznawców oraz znaj? na pami?? Koran. Pierwotnie wyraz ten oznacza? przywódc? plemienia u Arabów. W Nigerii tytu? ten bywa zniekszta?cony – w j?zyku hausa: shehu.
  • [6] Znany równie? jako IbraheemYaqoub Al-Zakzaky.
  • [7] Jest to miejscowo?? oddalona od Zarii o ok. 70 km. Wi?cej na:
    http://saharareporters.com/2016/04/11/zariamassacre-347-shiites-buried-mass-grave-nigerian-military-kaduna-state-official
  • [8] W?a?ciwie wszelkie dane na ten temat s? szacunkowe. Nie ma ?adnych oficjalnych statystyk. Zob.: http://www.pewforum.org/files/2012/12/globalReligion-tables.pdf
  • [9]Karpi?ski, R. 1996. „Sudan centralny do ko?ca XVI w.” [w:] Historia Afryki do pocz?tku XIX wieku, red. M. Tymowski. Wroc?aw, Warszawa, Kraków: Zak?ad Narodowy im. Ossoli?skich Wydawnictwo, s. 522.
  • [10]Najwi?ksze ?wi?to szyickie – Aszura – upami?tnia m?cze?sk? ?mier? imama Husajna Ibn Alego pod Karbal?.

Patryk Zaj?c – student afrykanistyki i arabistyki na Wydziale Orientalistycznym Uniwersytetu Warszawskiego. Do jego zainteresowa? nale??: j?zykoznawstwo, kultury afryka?skie i orientalne, polityka, stosunki mi?dzynarodowe, islam, terroryzm.


Przeczytaj te?:
W. Gil, Nigeryjska polityka a Boko Haram
P. Zaj?c, „M?odzie?” siej?ca terror
W. Gil, Nigeria jako naftowe mocarstwo Afryki
P. Zaj?c, Masakra na wybrze?u
W. Gil, Rwanda: 20 lat po ludobójstwie

To be happy it is significant to be healthy. How can medicines help up? It isn’t difficult for immigrants to purchase drugs online. How it is possible? For example Xylocaine causes loss of feeling in an area of your body. Given during childbirth. Secondly treats emergency core rhythm problems. Usually, if you have lost the charisma, charm to a particular partner, treatment options like Cialis to improve potency is unlikely to help him back. Cialis is a drug used to treat various troubles. What do you already know about sildenafil vs tadalafil? Apparently every adult has heard about vardenafil vs sildenafil. (Read more http://rootinfonline.com/cialis-for-daily-use.html). Like all other medications, Cialis is also ergo of it’s active ingredient. While the medicine is credited with nerve ache, it can also cause sexual disorder. The most common possibly serious side effects of such medicaments like Cialis is stuffy or runny nose. Tell local physician if you have any unwanted side effect that bothers you. Discuss the matter with your soundness care professional to ensure that you can use this drug. Some tests can be used to extent of male sexual problems.

Brak komentarzy on "Nigeria – to nie jest kraj dla szyitów?"

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>