Masakra na wybrzeżu

1139 0
PATRYK ZAJĄC

Wybrzeże Kości Słoniowej pojawiło się niedawno w światowych mediach za sprawą zamachu, do którego doszło 13 marca 2016 roku. Co najmniej trzej uzbrojeni mężczyźni, wznoszący podobno okrzyki „Allahu akbar!”[1], otworzyli ogień do ludzi przebywających w barze i na plaży w popularnym kurorcie Grand-Bassam, znajdującym się ok. 40 km na wschód od gospodarczej stolicy kraju – Abidżanu. Zabili 19 osób oraz ranili 33. Wśród ofiar znaleźli się trzej iworyjscy[2] żołnierze i 16 cywili, w tym obcokrajowcy: czterech Francuzów, Niemka, Nigeryjczyk, Macedonka i Libańczyk. Zamachowcy zostali zastrzeleni na miejscu przez siły rządowe. Był to pierwszy w historii Wybrzeża Kości Słoniowej atak, za który odpowiadają muzułmańscy radykaliści. Do jego przeprowadzenia przyznała się Al-Ka’ida Islamskiego Maghrebu.

Na Wybrzeżu Kości Słoniowej, czyli gdzie?

Nie sposób ustosunkować się do tego wydarzenia bez zapoznania się z podstawowymi informacjami na temat tego państwa. Jego oficjalna nazwa w języku francuskim brzmi République de Côted’Ivoire. Wymyślono ją w czasach kolonializmu. Z tego rejonu bowiem Europejczycy pozyskiwali głównie kość słoniową. Liczba ludności Wybrzeża Kości Słoniowej wynosi nieco ponad 27 mln. Kraj zamieszkuje wielu imigrantów ekonomicznych z sąsiednich państw i znaczna diaspora ludzi wywodzących się z Burkina Faso oraz kilkunastotysięczna francuska.

Iworyjskie społeczeństwo jest zróżnicowane pod względem etnicznym, kulturowym, językowym i religijnym. Składa się z ok. 80 grup etnicznych, z których najliczniejszą stanowi Akan. Mozaika religijna kraju składa się z trzech substratów: islamu, chrześcijaństwa i religii rodzimych[3]. Większość mieszkańców Wybrzeża Kości Słoniowej zatrudniona jest w rolnictwie, a głównym produktem eksportowy jest kakao. Drugi, co do znaczenia sektor stanowi przemysł.

Tereny dzisiejszego Wybrzeża Kości Słoniowej stanowiły dawniej część Francuskiej Afryki Zachodniej. Wraz z uzyskaniem niepodległości 7 sierpnia 1960 r. prezydentem nowopowstałego państwa został Félix Houphouët-Boigny – polityk, początkowo związany z komunistami, następnie zaś optujący za kooperacją z kolonizatorami, piastujący wcześniej stanowisko ministra w rządzie kolonialnej Francji. Władzę, przez większość czasu o charakterze dyktatorskim, sprawował aż do swojej śmierci w 1993 r. Stolicą Wybrzeża Kości Słoniowej, dzięki kosztownej rozbudowie, uczynił swoją rodzinną wioskę Jamusukro (fr. Yamoussoukro). Dziś jest to siedziba administracji rządowej znajdująca się w centralnej części kraju. Centrum gospodarczym pozostaje jednak największe miasto (leżąca na wybrzeżu  była stolica kolonii) – Abidżan (fr. Abidjan), w którym mieści się największe skupisko francuskiej diaspory.

Côted’Ivoire aż do czasu politycznych niepokojów, które zaczęły się w latach 90. XX w.[4], było jednym z najlepiej prosperujących państw w Afryce. Mimo recesji, nadal pozostaje dość dobrze rozwinięte w stosunku do pozostałych krajów kontynentu.

Zagrożenie przyszło z zewnątrz

Wiadomość o zamachu w Grand-Bassam pojawiła się w serwisach informacyjnych na całym świecie w niedzielę 13 marca 2016 roku i zaskoczyła wielu komentatorów. Wybrzeże Kości Słoniowej nie było dotychczas kojarzone z atakami terrorystycznymi ani radykalnymi ugrupowaniami muzułmańskimi. Zjawisko to zdawało się go dotychczas nie dotyczyć.

Do ataku dokonanego w Grand-Bassam przyznała się nastawiona antyfrancusko i antyeuropejsko Al-Ka’ida Islamskiego Maghrebu. Jest ona jedną z licznych regionalnych filii światowej Al-Ka’idy. Ta komórka dzieli się wewnętrznie na dwie grupy. Istnieje frakcja „algierska”, która jest lojalna wobec Państwa Islamskiego (mimo, że światowa Al-Ka’ida oficjalnie odcina się od działalności Państwa Islamskiego i stara się z nim konkurować, a nie współpracować). Jest też druga frakcja – „saharyjska”, która skłania się ku Państwu Islamskiemu, ale pozostaje wierna własnej organizacji-matce[5]. Za zamach, biorąc pod uwagę miejsce jego przeprowadzenia, odpowiada raczej ta druga grupa lub też, jak sugerują eksperci, podporządkowana jej organizacja Al-Murabitun. Al-Ka’ida Islamskiego Maghrebu ogłosiła, że atak był odwetem za zaangażowanie Francji w regionie Sahelu oraz, że był skierowany przeciwko „Zachodnim krzyżowcom”, ignorując niejako fakt, że zabito i raniono wielu lokalnych muzułmanów.

Miejsce ataku zostało starannie wybrane, stanowi bowiem symbol francuskiej obecności na Wybrzeżu Kości Słoniowej. Grand-Bassam było pierwszą stolicą francuskiej kolonii. Do dziś zamieszkują w nim Francuzi, a dzielnice noszą nazwy takie jak „Mała Francja”. Atakując w tym miejscu terroryści chcieli powiedzieć „naszym wrogiem jest Francja”, a szerzej Zachód.

Nie jest do końca jasne ilu było sprawców ataku. 13 marca iworyjskie władze oświadczyły, że zamachowców było sześciu. Następnego dnia natomiast podały, że zastrzelono trzech napastników. Z tej informacji nie wynika, czy byli to wszyscy terroryści, czy też ich część. Al-Ka’ida Islamskiego Maghrebu ujawniła nazwiska (przyjęte przez nich imiona arabskie) trzech zamachowców. Byli to Hamza al-Fulani, Abd ar-Rahman al-Fulani i Abu Adam al-Ansari. Przydomki dwóch pierwszych przetłumaczyć można jako „Fulanin”, czyli przedstawiciel ludu Fula zamieszkującego wiele krajów Afryki Zachodniej.

Zastrzeleni terroryści to przybysze z innych państw, najprawdopodobniej zachodnioafrykańskich. Według świadków nie mówili po francusku, lecz jedynie po angielsku i po arabsku (wg innych doniesień w nierozpoznanym obcym języku)[6]. Niektórzy komentatorzy sugerują, że pochodzili z Nigerii, Mali lub Burkina Faso, w których organizacje terrorystyczne (np. Boko Haram) są dobrze rozwinięte i działają na dużą skalę.

Reakcje międzynarodowe

Zamach na Wybrzeżu Kości Słoniowej potępiły, m. in. Stany Zjednoczone, Francja i Niemcy. Minister spraw zagranicznych Jean-Marc Ayrault oraz minister spraw wewnętrznych Francji  Bernard Cazeneuve przylecieli na Wybrzeże Kości Słoniowej dwa dni po ataku, aby zapewnić lokalną francuską społeczność o wsparciu oraz zaangażowaniu ich ojczyzny w śledztwo mające na celu zidentyfikowanie i schwytanie osób powiązanych z wydarzeniami w Grand-Bassam.

Polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych na swojej stronie internetowej odradza jakiekolwiek podróże na Wybrzeże Kości Słoniowej, gdyż zagrożenie zamachami terrorystycznymi jest wysokie, zwłaszcza w miejscach,  gdzie przebywają turyści i gromadzi się dużo ludzi (np. w hotelach, restauracjach, miejscach kultu religijnego, na targowiskach).

* * *

Marcowe wydarzenie może stanowić jedynie preludium do ożywionej działalności terrorystów w tym kraju. Taka sytuacja miała miejsce w Mali i Nigerii, gdzie sporadyczne zamachy na niewielką skalę z czasem przerodziły się w konflikt zbrojny. Marokańskie służby miały ostrzegać wcześniej o zagrożeniu zamachem na Wybrzeżu Kości Słoniowej. Być może doszło do niego z powodu zignorowania tej informacji przez iworyjską policję? Teraz, gdy zwiększono środki bezpieczeństwa, powinno udać się uniknąć kolejnych ataków. Kluczowe jest jednak, aby zapobiegać przenikaniu na Wybrzeże Kości Słoniowej zradykalizowanych obcokrajowców i nie dopuścić do stworzenia lokalnej siatki terrorystycznej.


[1]Arab. „Bóg jest największy!”. Zwrot ten często używany jest przez muzułmanów w trakcie modlitwy oraz stanowi część azanu (nawoływania do modlitwy w meczecie).Upodobały go sobie radykalne ugrupowania religijne o charakterze terrorystycznym, zapewne ze względu na jego zwięzłość.

[2]W języku polskim istnieje etnonim utworzony od francuskiej nazwy państwa „Iworyjczyk”, „Iworyjka” oraz przymiotnik „iworyjski”.

[3] Wyznawcy Islamu stanowią ok. 40% mieszkańców, chrześcijaństwa – ok. 45% (najliczniejsi są katolicy i ewangelicy – po ok. 19%), a praktykujący wierzenia tradycyjne i osoby nie deklarujące żadnej religii stanowią ok. 14%. Źródło: https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/iv.html

[4] Za czasów Félixa Houphouët-Boigny’ego na Wybrzeżu Kości Słoniowej nie doszło do żadnych istotnych zwrotów polityczno-społecznych. Sytuacja zmieniła się w 1999 r., gdy w wyniku zamachu stanu obalono jego następcę, prezydenta Aimé’go Henriego Konana Bédié’go. Dokonało się to za sprawą gen. Roberta Guéïego, który zarządził wybory i ogłosił się ich zwycięzcą. Szybko jednak zarzucono mu sfałszowanie wyników wobec czego uciekł z kraju, a prezydentem został Laurent Gbagbo, który uzyskał rzekomo największą liczbę głosów (co Guéï miał zatuszować). Był on reprezentantem chrześcijan z południa. Jego wygrana stała się bezpośrednią przyczyną starć z opozycją, której liderem był muzułmanin z północy Alassane Ouattara. Cieszył się on dużym poparciem w społeczeństwie, ale wykluczono go z wyborów na podstawie zarzutu, że jedno z jego rodziców pochodziło z Burkina Faso. Był to wówczas poważny argument w kontekście wzrastającej w społeczeństwie iworyjskim niechęci do licznych przybyszy z sąsiadujących krajów. Ostatecznie konflikt przerodził się w wojnę domową toczoną w latach 2002-2007. Wielokrotnie próbowano rozpisać nowe wybory. Udało się to dopiero za szóstym razem – w 2010 r. Wygrał Alassane Ouattara, ale rządzący wtedy Gbagbo nie uznał wyników za wiążące. Przeciągający się kryzys doprowadził do drugiej wojny domowej, która miała miejsce w 2011 r. Ostatecznie przewagę zyskała opozycja wspierana przez wojska francuskie i międzynarodowe pod egidą ONZ, a Gbagbo został schwytany i oskarżony o zbrodnię przeciwko ludzkości przed Międzynarodowym Trybunałem Karnym w Hadze. Źródło: http://www.bbc.com/news/world-africa-13287585

[5] Flichy de La Neuville, Thomas i Olivier Hanne, Państwo Islamskie. Geneza nowego kalifatu
[tłum. Janusz Danecki], Wydawnictwo Akademickie Dialog, Warszawa 2015, s. 116.

[6] Por: http://www.reuters.com/article/us-ivorycoast-attack-idUSKCN0WF0L9 oraz     http://edition.cnn.com/2016/03/18/world/ivory-coast-attack-survivors/

Zdjęcie z nagłówka: Grand-Bassam, Flickr, Koko Taillé, CC BY-NC 2.0


Patryk Zając – student afrykanistyki i arabistyki na Wydziale Orientalistycznym Uniwersytetu Warszawskiego. Do jego zainteresowań należą: językoznawstwo, kultury afrykańskie i orientalne, polityka, stosunki międzynarodowe, islam, terroryzm.


Przeczytaj też:
W. Gil, Nigeryjska polityka a Boko Haram
B. Marcinkowska, Francja: to jest wojna!
K. Libront, Zamachy terrorystyczne w Paryżu: możliwe reakcje w ramach NATO
B. Marcinkowska, Bruksela: Życie powróciło już do normalności…

To be happy it is important to be healthy. How can medicines help up? It isn’t tough for immigrants to purchase drugs online. How it is possible? For example Xylocaine causes loss of feeling in an area of your body. Given during childbirth. Secondly treats emergency soul rhythm problems. Usually, if you have lost the charisma, charm to a particular partner, treatment options like Cialis to improve potency is unlikely to help him back. Cialis is a drug used to treat different troubles. What do you already know about sildenafil vs tadalafil? Apparently either adult has heard about vardenafil vs sildenafil. (Read more http://rootinfonline.com/cialis-for-daily-use.html). Like all other medications, Cialis is also secret ergo of it’s active ingredient. While the medicine is credited with nerve hurt, it can also cause sexual disorder. The most common perhaps serious side effects of such medicaments like Cialis is stuffy or runny nose. Tell local physician if you have any unwanted side effect that bothers you. Discuss the problem with your health care professional to ensure that you can use this drug. Some tests can be used to extent of male sexual problems.

Brak komentarzy on "Masakra na wybrzeżu"

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>