Zamachy terrorystyczne w Paryżu: możliwe reakcje w ramach NATO

1854 0
KAROLINA LIBRONT
12235100_10153310452927689_8149876691226386081_n (1)
Zdj?cie: B. Marcinkowska

W wyniku zamachów terrorystycznych w Pary?u zgin??o ponad 120 osób, a blisko 300 zosta?o rannych (stan na 14 listopada 2015 r.). Prezydent Francji François Hollande kilkukrotnie stwierdzi?, ?e zamachy stanowi?y „akt wojny”. Czy w zwi?zku z tym Francja mo?e odwo?a? si? do klauzuli sojuszniczej zawartej w art. 5 Traktatu Waszyngto?skiego? Czy Polska jako sojusznik b?dzie musia?a zareagowa??

Reakcja w?adz Francji na zamachy

Omawiane wydarzenie to kolejny akt terroru we Francji w tym roku (pierwszy mia? miejsce w styczniu, gdy zaatakowano siedzib? magazynu Charlie Hebdo). Listopadowy atak poch?on?? najwi?cej ofiar na obszarze Unii Europejskiej od czasu zamachów w Madrycie w 2004 r. (191 zabitych) i Londynie w 2005 r. (56 zabitych).

Do przeprowadzenia zamachu przyzna?o si? Pa?stwo Islamskie; równie? francuskie w?adze obwiniaj? t? organizacj? za atak. Ugrupowanie o?wiadczy?o, ?e by? to akt odwetu za zaanga?owanie Francji w bombardowanie ich pozycji w Syrii.

W dniu zamachów – tu? przed pó?noc?, François Hollande wyg?osi? pe?ne emocji or?dzie do narodu, w którym zawar? kilka istotnych sformu?owa?, przekazuj?c swoj? ocen? sytuacji. Zamach Pa?stwa Islamskiego nazwa? „aktem wojny”, dokonanym z zagranicy przez organizacj?, która otrzyma?a wewn?trzne wsparcie. W tym zdaniu odnajdujemy dwa wa?ne komunikaty. Po pierwsze – donios?a jest sama kategoryzacja ataków jako „aktu wojny” przeciw Francji. Po drugie – wskazanie na dokonanie zamachów z zagranicznego terytorium jest jasn? aluzj? do interpretacji wydarze? z 11 wrze?nia 2001 r. Wówczas Stany Zjednoczone, stosuj?c podobn? retoryk?, podj??y interwencj? przeciw Afganistanowi, który udzieli? schronienia Al-Kaidzie.

Prezydent przyrzek? „bezlitosn? odpowied?” – kolejny raz oceniaj?c, ?e kraj „stoi w obliczu wojny”. F. Hollande podkre?li?, ?e „Francja nie oka?e ?adnej lito?ci wobec aktów barbarzy?stwa”, jak równie?, ?e rozwa?a podj?cie „wszystkich ?rodków ochrony obywateli i terytorium”. Nicolas Sarkozy (by?y prezydent Francji i przywódca partii Republikanie [dawniej UMP]) stwierdzi?, ?e b?dzie to „wojna totalna”. Taka retoryka otwiera szeroki wachlarz mo?liwo?ci dla przysz?ej odpowiedzi.

Hollande wprowadzi? stan wyj?tkowy (na terenie Francji po raz pierwszy od II wojny ?wiatowej) oraz tymczasowo zamkn?? granice (ruch ju? przywrócono). W Pary?u rozlokowano 1500 ?o?nierzy. S? to szczególne ?rodki, podkre?laj?ce wag? zagro?enia.

Zobowi?zania sojusznicze i prawo mi?dzynarodowe

Traktat Waszyngto?ski, który jest podstaw? dzia?ania NATO, zawiera klauzul? sojusznicz? – tak zwany casus foederis, czyli opis sytuacji, która zobowi?zuje sojusznicze pa?stwa do podj?cia wspólnej akcji. Brzmi on nast?puj?co:

Strony zgadzaj? si?, ?e zbrojna napa?? na jedn? lub wi?cej z nich w Europie lub Ameryce Pó?nocnej b?dzie uznana za napa?? przeciwko nim wszystkim i dlatego zgadzaj? si?, ?e je?eli taka zbrojna napa?? nast?pi, to ka?da z nich, w ramach wykonywania prawa do indywidualnej lub zbiorowej samoobrony, uznanego na mocy artyku?u 51 Karty Narodów Zjednoczonych, udzieli pomocy Stronie lub Stronom napadni?tym, podejmuj?c niezw?ocznie, samodzielnie jak i w porozumieniu z innymi Stronami, dzia?ania, jakie uzna za konieczne, ??cznie z u?yciem si?y zbrojnej, w celu przywrócenia i utrzymania bezpiecze?stwa obszaru pó?nocnoatlantyckiego.O ka?dej takiej zbrojnej napa?ci i o wszystkich podj?tych w jej wyniku ?rodkach zostanie bezzw?ocznie powiadomiona Rada Bezpiecze?stwa. ?rodki takie zostan? zaniechane, gdy tylko Rada Bezpiecze?stwa podejmie dzia?ania konieczne do przywrócenia i utrzymania mi?dzynarodowego pokoju i bezpiecze?stwa.

W dotychczasowej historii Sojuszu do art. 5 odwo?ano si? raz – w 2001 r., po atakach na nowojorskie World Trade Center. Jedn? z sojuszniczych reakcji by?a operacja wojskowa Enduring Freedom, trwaj?cej do dzi?.

Hollande kilkukrotnie nazwa? zamachy „aktem wojny”, wskazuj?c dodatkowo, i? zosta? on dokonany z obcego terytorium. W prawie mi?dzynarodowym akt wojny oznacza zbrojn? napa?? jednego lub kilku pa?stw na inne, a zaatakowany zyskuje prawo do samoobrony indywidualnej lub zbiorowej zgodnie z art. 51 Karty Narodów Zjednoczonych. Dodatkowo, warto wspomnie? o stanowisku Rady Pó?nocnoatlantyckiej z 12 wrze?nia 2001 r., zgodnie z któr? uznano, ?e ataki kierowane z zagranicy na Stany Zjednoczone mog? stanowi? podstaw? do podj?cia akcji zgodnie z art. 5 Traktatu. Wówczas, w 2001 r., akt terrorystyczny uznano za tak? zbrojn? napa??.

Interpretacja francuskiego prezydenta wpisuje si? wi?c w casus foederis Traktatu Waszyngto?skiego.

W razie uruchomienia mechanizmu art. 5 sojusznicy zobowi?zani s? do udzielenia pomocy zaatakowanemu pa?stwu. Warto przypomnie?, ?e Traktat nie precyzuje, o jakiego rodzaju pomoc chodzi – ka?dy kraj mo?e podj?? dzia?ania, jakie uzna za konieczne, ??cznie z u?yciem si?y zbrojnej, jednak oczywi?cie nie musi ucieka? si? do instrumentu wojskowego. W praktyce kroki Sojuszu ustalane i koordynowane s? w ramach istniej?cych instytucji, w tym przede wszystkim Rady Pó?nocnoatlantyckiej.

Innym instrumentem sojuszniczym, które pozostaje do dyspozycji Francji, to domaganie si? przeprowadzenia wspólnych konsultacji w ramach art. 4.  Zgodnie z Traktatem, konsultacje zwo?ywane b?d? ilekro?, zdaniem któregokolwiek z sojuszników, zagro?one b?d? integralno?? terytorialna, niezale?no?? polityczna lub bezpiecze?stwo któregokolwiek z cz?onków NATO.

W nast?pstwie wydarze? z 2001 r. Sojusz opracowa? kilka dokumentów dotycz?cych terroryzmu. Podczas praskiego szczytu NATO (2002 r.) przyj?to wojskow? koncepcj? obrony przed terroryzmem. Wskazuje si? w niej na cztery funkcje operacji wojskowych zwi?zanych z tym zagro?eniem – w przypadku paryskich zamachów interesuj?ce s? szczególnie punkty b) i c):

  1. antyterrorystyczn? (u?ycie ?rodków defensywnych – np. wspó?praca wywiadowcza, wspólne procedury obronne i wczesnego ostrzegania);
  2. zarz?dzania nast?pczego (koncentracja na usuwaniu i zapobieganiu kolejnym nast?pstwom ataków terrorystycznych w sytuacji, gdy jeden mia? ju? miejsce);
  3. kontrterrorystyczn? (u?ycie ?rodków ofensywnych, w tym ofensywnych akcji wojskowych)
  4. wspó?pracy wojskowej.

W 2004 r. po szczycie istambulskim przyj?to program obrony przeciw terroryzmowi (DAT, Defence Against Terrorism), który okre?la dziesi?? dziedzin wspó?pracy sojuszników w omawianym zakresie. DAT koncentruje si? na wsparciu technologicznym i obejmuje dziedziny, które mog? bezpo?rednio wesprze? dzia?ania Francji po paryskich zamachach, m.in. ochron? infrastruktury krytycznej.

W 2012 r. na szczycie w Chicago przyj?to wytyczne i zasady NATO w zakresie zwalczania terroryzmu. Jedn? z g?ównych zasad jest wsparcie Sojuszu dla jego cz?onków w zakresie walki z zagro?eniem ze strony zamachowców. Jest to wi?cej kolejny element zwi?kszaj?cy mo?liwo?ci zaanga?owania NATO we wspóln? odpowied? na paryskie ataki.

Podsumowanie

Podpieraj?c si? interpretacj? Rady Pó?nocnoatlantyckiej z 2001 r. mo?na uzna?, ?e paryskie zamachy wpisuj? si? w sytuacj? opisan? w art. 5 Traktatu Waszyngto?skiego. Na t? chwil? otwartym pozostaje pytanie, jaki kurs obierze Francja.

Dotychczas zarówno Barack Obama, jak i francuskie w?adze wyklucza?y l?dow? operacj? w Syrii, ograniczaj?c si? do operacji prowadzonej z powietrza. Listopadowe zamachy mog? przynie?? zmian? strategii tych pa?stw. Ciekawa b?dzie reakcja sojuszników, dotychczas trzymaj?cych si? z dala od bliskowschodniej awantury. G?ównym celem zamachu Pa?stwa Islamskiego nie by?o przecie? os?abienie morale Francji (ta teraz jest tym bardziej zdeterminowana do kontynuowania nalotów  (co najmniej)), a wysuni?cie ostrze?enia pod adresem pozosta?ych pa?stw. Zamachy nie poprawi? równie? sytuacji uchod?ców w Unii Europejskiej – sceptycy dostali do r?ki pot??ny or??. Wszystko to sprawia, ?e paryskie akty terroru b?d? mie? niestety o wiele dalej id?ce konsekwencje, ni? tylko tragiczn? ?mier? ponad setki osób.


Przeczytaj te?:
M. Makowska, Europa i Islam – czyli o zderzeniu ze skomplikowan? rzeczywisto?ci?
B. Marcinkowska, Bia?a ksi?ga 2013 – czyli redefinicja strategii bezpiecze?stwa Francji

To be happy it is great to be healthy. How can medicines help up? It isn’t troublesome for immigrants to purchase drugs online. How it is possible? For example Xylocaine causes loss of feeling in an area of your body. Given during childbirth. Secondly treats emergency core rhythm problems. Usually, if you have lost the charisma, charm to a particular partner, treatment options like Cialis to improve potency is unlikely to help him back. Cialis is a drug used to treat various troubles. What do you already know about sildenafil vs tadalafil? Apparently every adult has heard about vardenafil vs sildenafil. (Read more http://rootinfonline.com/cialis-for-daily-use.html). Like all other medications, Cialis is also according of it’s active element. While the medicine is credited with nerve pain, it can also cause sexual frustration. The most common potentially serious side effects of such medicaments like Cialis is stuffy or runny nose. Tell local physician if you have any unwanted side effect that bothers you. Discuss the matter with your health care professional to ensure that you can use this drug. Some tests can be used to extent of male sexual problems.

The following two tabs change content below.

Karolina Libront

Absolwentka Instytutu Stosunków Międzynarodowych (2011) i Wydziału Prawa i Administracji (2013) na Uniwersytecie Warszawskim, aktualnie doktorantka na III roku Wydziałowych Humanistycznych Studiów Doktoranckich (specjalność: stosunki międzynarodowe; praca doktorska dotyczy polityki bezpieczeństwa Niemiec). Stypendium Erasmus na Uniwersytecie Wiedeńskim (2008-2009). Stażystka m.in. w PISM (2009) oraz Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka (2010). Prezes Koła Naukowego Doktorantów „Bezpieczeństwo Międzynarodowe”. kontakt: karolina.libront(at)centruminicjatyw.org

Brak komentarzy on "Zamachy terrorystyczne w Paryżu: możliwe reakcje w ramach NATO"

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>