Rwanda: 20 lat po ludobójstwie

1922 1
WOJCIECH GIL

W niedziel? 6 kwietnia przypad?a 20 rocznica rozpocz?cia najwi?kszego pod wzgl?dem swojej dynamiki oraz brutalno?ci aktu zbrodni we wspó?czesnej Afryce – ludobójstwa w Rwandzie. Podczas oko?o 100 dni wiosny 1994 r. zamordowano ponad 800 tys. osób, a 2 mln zosta?o zmuszonych do ucieczki poza terytorium kraju, m.in. do ówczesnego Zairu (obecnie DRK), Tanzanii, Ugandy oraz Burundi. Rocznica masakry, w której bezpo?rednio – po stronie oprawców – uczestniczy?o ok. 200 tys. osób, i która odbywa?a si? na oczach ca?ej spo?eczno?ci mi?dzynarodowej, stanowi okazj? do podsumowa? – równie? tego jaki post?p uda?o si? przez te 20 lat dokona? „krajowi tysi?ca wzgórz” (uwa?anego obecnie za „Szwajcari? Afryki”).

 Ludobójstwo

Aby u?wiadomi? sobie, na podstawie jakich uwarunkowa? funkcjonuje Republika Rwandy, nale?y pokrótce omówi? podzia? ludno?ci, determinuj?cy rzeczywisto?? w tym kraju do 1994 r. Ówcze?nie „kraj tysi?ca wzgórz” zamieszkiwa?o oko?o 7 milionów ludzi, z czego najliczniejsz? grup? by?o plemi? Hutu (85% ludno?ci), nast?pnie plemi? Tutsi (14%) oraz Twa (ok.1%). W XX wieku dostrzegalny by? konflikt pomi?dzy dwoma najliczniejszymi cz??ciami spo?ecze?stwa, co spowodowane by?o m.in. dominacj? polityczn? i gospodarcz? Tutsi przez okres kolonializmu. Nast?pnie, na prze?omie lat 50/60 w?adz? uzyskali Hutu, do tej pory b?d?c w ogólnej hierarchii kraju ni?ej od swoich rywali (pomimo zdecydowanej przewagi liczebnej). Rz?dzili oni nieprzerwanie przez ponad 30 lat, jednak powodowa?o to coraz intensywniejsze konflikty spo?eczne, doprowadzaj?c wielokrotnie do masakr ludno?ci (zarówno Tutsi, jak i w odpowiedzi Hutu), co zawsze skutkowa?o falami emigracji do krajów o?ciennych. Kulminacja nast?pi?a 6 kwietnia 1994 r., kiedy w zamachu zgin?? powracaj?cy z Tanzanii prezydent Rwandy, Juvénal Habyarimana. Wydarzenie to zapocz?tkowa?o fal? agresji Hutu wobec ludno?ci Tutsi, których oskar?ano o destabilizacj? wewn?trzn? kraju, a co za tym idzie tak?e fatalny stan pa?stwa jako organizacji. Ludobójstwo, którego najwi?ksz? ofiar? stali si? cz?onkowie plemienia Tutsi, a tak?e umiarkowani Hutu zako?czy?o si? w lipcu 1994 r. Wtedy to w?adz? obj?? za?o?ony na uchod?stwie w Ugandzie Rwandyjski Front Patriotyczny.

Wielkie pojednanie

Po wydarzeniach z 1994 r., które stanowi?y tragiczn? kulminacj? podzia?u spo?ecznego Rwandzie, rz?dz?cy za jeden z absolutnych priorytetów postawili sobie zrealizowanie planu wielkiego pojednania. Koncepcja ta zak?ada?a (i wci?? zak?ada) ukszta?towanie to?samo?ci spo?ecznej bazuj?cej na przynale?no?ci pa?stwowej zamiast plemiennej. Wdro?enie konieczno?ci pogodzenia si? z histori? i zbudowanie silnego, zjednoczonego narodu odbywa si? w Rwandzie zarówno poprzez ?rodki prawne, jak i edukacyjno-wychowawcze. Cel tej polityki najdobitniej okre?li? obecny prezydent, Paul Kagame:

„ Zjednoczony kraj (…), który rozwin?? si? gospodarczo i wyeliminowa? ubóstwo, kraj demokratyczny, ?yj?cy w zgodzie ze swoimi s?siadami oraz z w?asnym narodem”.

Do najbardziej znanych instytucji które zajmuj? si? rozliczeniem przesz?o?ci zaliczany jest Mi?dzynarodowy Trybuna? Karny dla Rwandy, powsta?y w listopadzie 1994 r. Poza nim, os?dzaniem osób odpowiedzialnych za tragiczne wydarzenie trudni? si? tak?e s?dy krajowe oraz jednostki wchodz?ce w sk?ad systemu „Gacaca”. W ramach tego mechanizmu, przed obliczem wymiaru sprawiedliwo?ci staj? tylko osoby które nie wydawa?y decyzji  podczas ludobójstwa. Ponadto, bardzo istotne funkcje pe?ni równie? rwandyjska Komisja Jedno?ci i Pojednania Narodowego, która ma „promowa? zjednoczenie, porozumienie oraz spójno?? spo?eczn? w?ród Rwandyjczyków oraz budowa? kraj, w którym ka?dy cieszy si? równymi przywilejami i prawem do odpowiednich w?adz”. Równie istotn? rol?, zw?aszcza je?li chodzi o kszta?towanie ?wiadomo?ci m?odych obywateli „kraju tysi?ca wzgórz” , pe?ni? programy edukacyjne, maj?ce na celu zarówno u?wiadomienie uczniom prawdy historycznej, jak i wyci?gni?cie z niej wniosków s?u??cych budowaniu spo?ecze?stwa niepodzielonego na zwalczaj?ce si? nawzajem plemiona.

Wspó?czesne oblicze Republiki Rwandy

Obecnie „kraj tysi?ca wzgórz”, który w 1994 r. zosta? doszcz?tnie zniszczony instytucjonalnie przez fal? ludobójstwa oraz wojn? domow? jest jednym z najszybciej rozwijaj?cych si? pa?stw Afryki. Przyk?adowo, ?redni wzrost PKB w latach 2001-2012 wynosi? 8,1% rocznie. Dynamicznie wzrasta tak?e populacja Rwandy, przeci?tnie bowiem wska?nik przyrostu naturalnego od kilku lat osi?ga poziom pomi?dzy 2,7% a 3% w skali roku. Pomimo tego, pa?stwo to wci?? pozostaje relatywnie biedne, z PKB per capita wynosz?cym ok., 1,5 tys. USD.

Interesuj?co przedstawia si? tak?e obecna scena polityczna, jak i model rz?dzenia w Rwandzie. Bardzo trafnie sposób sprawowania w?adzy  w tym pa?stwie przedstawi? David Smith, dziennikarz „Guardiana”, który porówna? Rwand? do wspó?czesnej Republiki Po?udniowej Afryki. Stworzy? on (na zasadzie kontrastu) obraz Rwandy jako lidera ekonomicznego rozwoju „Czarnego L?du”, nieciesz?cego si? jednak, w przeciwie?stwie do RPA,  wolno?ci? obywatelsk? i medialn? w zadowalaj?cym stopniu. Na podstawie tych informacji, model rz?dzenia w Rwandzie ?mia?o mo?na okre?li? jako „good governance” bazuj?cy raczej na efektywno?ci ni? pe?nej demokracji. Niezaprzeczalnym jest bowiem niedostatek „w?adzy ludu”. Przyk?adowo, w „Rankingu Demokracji 2012” sporz?dzonym przez Economist Intelligence Unit i uwzgl?dniaj?cym takie czynniki jak pluralizm polityczny, funkcjonowanie w?adz, partycypacj? polityczn?, kultur? polityczn? oraz wolno?ci obywatelskie, Rwanda znalaz?a si? dopiero na 132 pozycji (w?ród 167 uwzgl?dnianych pa?stw)[1]. Co istotne, w innym s?awnym notowaniu, czyli Indeksie Percepcji Korupcji opracowywanym rokrocznie przez organizacj? Transparency International, „kraj tysi?ca wzgórz” zosta? uplasowany w 2013 r. na 49 miejscu w?ród 175 pa?stw (wyprzedzaj?c m.in. Chorwacj?, Namibi? czy W?ochy)[2]. Powy?sze rankingi wskazuj?, ?e „good governance” w Rwandzie, polegaj?ce na ?elaznych rz?dach prezydenta Kagame stoj?cego na czele Rwandyjskiego Frontu Patriotycznego,  przynajmniej w skali makro przynosi wymierne ekonomicznie, pozytywne skutki dla tego afryka?skiego pa?stwa.

Pomimo tego, przywódcy rwandyjscy poddawani s? ostrej krytyce za metody utrzymywania w?adzy oraz ingerencj? w sprawy wewn?trzne innych pa?stw. Przyk?adowo, administracja prezydenta Kagame obarczana jest odpowiedzialno?ci? za zamordowanie 1 stycznia bie??cego roku by?ego szefa wywiadu, Patricka Karageyi, który zosta? w 2007 r. zmuszony do emigracji z powodu konfliktu z przywódc? Rwandy. Paul Kagame oskar?any jest ponadto za podtrzymywanie stanu permanentnej wojny domowej w bogatej w surowce mineralne wschodniej cz??ci Demokratycznej Republice Konga, m.in. poprzez udzielanie wsparcia ugrupowaniom rebelianckim To w?a?nie z powodu anga?owania si? w konflikty poza swoimi granicami kraju, spo?eczno?? mi?dzynarodowa coraz krytyczniej obserwuje dzia?alno?? w?adz rwandyjskich.  .

Podsumowanie

Republika Rwandy, rz?dzona praktycznie od 20 lat przez przywódc? Rwandyjskiego Frontu Narodowego, Paula Kagame, osi?gn??a zdecydowany sukces w zbudowaniu nowego, niepodzielonego wed?ug przynale?no?ci plemiennej, spo?ecze?stwa. By? to (i wci?? jest) absolutny priorytet dla przysz?o?ci tego kraju, bez którego nie da si? w d?ugofalowej perspektywie rozwija? systemu gospodarczego, polepsza? stopy ?yciowej obywateli oraz rz?dzi? w efektywny sposób pa?stwem. Skuteczne realizowanie tego za?o?enia jest niezaprzeczalnym sukcesem w?adz w Kigali. Jednak z biegiem czasu, coraz bardziej intensywnie musimy tak?e obserwowa? metody sprawowania w?adzy w „kraju tysi?ca wzgórz”. Wraz z up?ywem lat od tragicznych wydarze? w 1994 r., ko?czy si? bowiem legitymacja do sprawowania w?adzy bez utrzymywania przejrzystych, demokratycznych zasad.


[1] The Economist Intelligence Unit, Democracy index 2012; Democracy at standstill, s. 8.

[2] Przygotowywany przez Transparency International rokrocznie od 1995 roku Indeks Percepcji Korupcji (CPI) jest czo?owym wyznacznikiem percepcji korupcji w sektorze publicznym. Od 2012 roku TI stosuje inn? ni? w latach poprzednich metodologi?, w której przyznaje od 0 do 100 punktów, gdzie 0 oznacza najwi?ksze skorumpowanie, a 100 najwy?sz? transparentno??. Zmiana ta ma umo?liwi? dok?adne obserwowanie trendów i porównywanie wyników wzgl?dem lat ubieg?ych.


Wojciech Gil – Wspó?pracownik CIM -student w Instytucie Nauk Politycznych i Stosunków Mi?dzynarodowych Uniwersytetu Jagiello?skiego. W latach 2013-2014 Sekretarz Ko?a Studentów Stosunków Mi?dzynarodowych Uniwersytetu Jagiello?skiego. Koordynator Sekcji Afryka?skiej KSSM UJ. Cz?onek Klubu Jagiello?skiego.


Przeczytaj równie?:

To be happy it is great to be healthy. How can medicines help up? It isn’t difficult for immigrants to purchase drugs online. How it is possible? For example Xylocaine causes loss of feeling in an area of your body. Given during childbirth. Secondly treats emergency core rhythm problems. Usually, if you have lost the charisma, charm to a particular partner, treatment options like Cialis to improve potency is unlikely to help him back. Cialis is a drug used to treat different troubles. What do you already know about sildenafil vs tadalafil? Apparently every adult has heard about vardenafil vs sildenafil. (Read more http://rootinfonline.com/cialis-for-daily-use.html). Like all other medications, Cialis is also classified according of it’s active component. While the medicine is credited with nerve pain, it can also cause sexual frustration. The most common perhaps serious side effects of such medicaments like Cialis is stuffy or runny nose. Tell local physician if you have any unwanted side effect that bothers you. Discuss the problem with your soundness care professional to ensure that you can use this drug. Some tests can be used to extent of male sexual problems.

The following two tabs change content below.

Wojciech Gil

Wojciech Gil – student w Instytucie Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Jagiellońskiego. W latach 2013-2014 Sekretarz Koła Studentów Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Członek Klubu Jagiellońskiego.

1 komentarz on "Rwanda: 20 lat po ludobójstwie"

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>