Zawieszenie działalności rządu USA – nowa maniera Republikańskiej administracji?

445 0
MATEUSZ PIOTROWSKI

Równo rok po zaprzysi??eniu Donalda Trumpa na prezydenta Stanów Zjednoczonych dosz?o do zawieszenia dzia?alno?ci rz?du federalnego USA, po tym jak Senat nie zatwierdzi? prowizorium bud?etowego na rok 2018.

Zawieszenie dzia?alno?ci rz?du to dla Republikanów swoista pora?ka, gdy? nie podj?to wystarczaj?cych stara?, by tej sytuacji zapobiec, maj?c jednocze?nie wszystkie potrzebne do tego narz?dzia – kontrol? nad Bia?ym Domem i obiema izbami Kongresu. Styczniowe g?osowanie nad prowizorium przesz?o przez Izb? Reprezentantów wi?kszo?ci? g?osów 230 do 197 (przy wymogu wi?kszo?ci 215 g?osów). Natomiast w Senacie stosunek g?osów wyniós? 50 do 49, a wi?c poni?ej wymaganej liczby 60 g?osów. Wi?kszo?? Republikanów w wy?szej izbie Kongresu to 51 senatorów, do przeg?osowania prowizorium potrzebne wi?c by?o przychylne stanowisko jeszcze dziewi?tki senatorów z Partii Demokratycznej. Ostatecznie „za” by?o pi?ciu Demokratów, jednak czwórka Republikanów by?a przeciwna przyj?ciu prowizorium. W g?osowaniu udzia?u nie wzi?? senator John McCain z Arizony.

20 stycznia 2018 roku nast?pi?o wi?c zawieszenie dzia?alno?ci rz?du. Po trwaj?cym 3 dni impasie, Kongres przyj?? finansowanie dla administracji federalnej, jednak po kolejnych trzech tygodniach dosz?o do ponownego zawieszenia, gdy? przeg?osowane w styczniu prowizorium finansowa?o dzia?alno?? ameryka?skiej administracji jedynie do 8 lutego. G?osowanie nad kolejnym, które mia?o przed?u?y? finansowanie do 22 marca, zosta?o zablokowane przez filibustering senatora Randa Paula z Kentucky, który przed?u?aj?c swoje wyst?pienie, uniemo?liwi? poddanie pod g?osowanie w Senacie nowego prowizorium, tym samym pozostawiaj?c rz?d Stanów Zjednoczonych bez dalszego finansowania, tym razem jednak jedynie na par? godzin.

Sk?d wzi??y si? „luki finansowe” i czym skutkuje zawieszenie dzia?alno?ci rz?du federalnego?

Do zawieszenia dzia?alno?ci rz?du federalnego przyczynia si? powstanie tzw. luki finansowej, a wi?c nieuchwalenie prowizorium bud?etowego na nadchodz?cy rok fiskalny w wyznaczonym do tego terminie. Zawieszenie dzia?alno?ci administracji federalnej ma miejsce po raz 19 w historii Stanów Zjednoczonych. Po raz ósmy z tego powodu pracownicy administracji federalnej s? wysy?ani na „przymusowy urlop”. Cz??? mediów wskazuje, ?e s? to historyczne zawieszenia dzia?alno?ci w?a?nie z powodu pe?nej kontroli sprawowanej przez Republikanów. Co prawda, do zawieszenia dzia?alno?ci rz?du federalnego przy pe?nej kontroli jednej partii dochodzi?o a? pi?ciokrotnie za prezydentury Jimmy’ego Cartera, ale ?adne z nich nie wp?yn??o na faktyczne funkcjonowanie federalnej administracji. Ponowne zawieszenie dzia?alno?ci rz?du nie mia?o tak?e dotychczas miejsca w tak krótkim odst?pie czasu od poprzedniego.

Geneza zawieszenia dzia?alno?ci rz?du federalnego si?ga 1974 roku, kiedy przyj?ta zosta?a ustawa Congressional Budget and Impoundment Control Act, która ustali?a nowe regu?y uchwalania bud?etu. Cho? „luka finansowa” wyst?pi?a po raz pierwszy zaledwie dwa lata pó?niej, a w latach 1977-1979 wyst?powa?a ona pi?ciokrotnie, nie mia?y one wp?ywu na faktyczne funkcjonowanie administracji. Dopiero wyk?adnia przepisów zawartych w Antideficiency Act (ADA) z 1884 roku, której dokona? w 1980 roku ówczesny prokurator generalny Benjamin Civiletti, wskaza?a, i? nieuchwalenie bud?etu skutkowa? powinno ca?kowitym lub cz??ciowym zawieszeniem dzia?alno?ci rz?du federalnego. Nowa interpretacja znalaz?a zastosowanie ju? w 1981 roku, kiedy z powodu luki finansowej dosz?o do zawieszenia dzia?alno?ci rz?du na 2 dni, podczas których pracownicy administracji zostali w znacznej cz??ci skierowani na przymusowe urlopy. Taka sytuacja powtórzy?a si? jeszcze w 1984, 1986, 1990, dwukrotnie w 1995, raz w 2013 i ju? dwukrotnie w bie??cym roku.

Co doprowadzi?o do zawieszenia dzia?alno?ci?

W 2013 roku uchwalenie bud?etu zosta?o zablokowane przez Republikanów, którzy mieli wi?kszo?? w Izbie Reprezentantów. Ko?ci? niezgody pomi?dzy przedstawicielami Grand Old Party (GOP) i Demokratami by?o wówczas finansowanie Affordable Care Act, potocznie nazywanego Obamacare. Republika?scy kongresmeni, na czele z senatorem Tedem Cruzem, ??dali od prezydenta Obamy odci?cia finansowania dla programu utworzonego przez niego w pierwszym roku prezydentury. Brak ugody ze strony Obamy i Demokratów doprowadzi? do szesnastodniowego zawieszenia dzia?alno?ci rz?du. Konflikt uda?o si? rozwi?za? g?ównie z powodu podzia?ów, jakie pojawi?y si? wewn?trz Partii Republika?skiej. Cz??? polityków zacz??a postrzega? przywrócenie normalnego funkcjonowania administracji federalnej jako bardziej istotne, ni? walka z finansowaniem Obamacare.

Pocz?tek konfliktu, który jest bezpo?rednio zwi?zany z obecnym zawieszeniem dzia?alno?ci rz?du, mia? miejsce 6 wrze?nia 2017 roku, kiedy Donald Trump og?osi? zako?czenie programu Deffered Action for Childhood Arrivals (DACA), który chroni? przed deportacj? prawie 800 tys. nielegalnych imigrantów przyby?ych jako dzieci na terytorium Stanów Zjednoczonych. Trump za??da? jednocze?nie od Kongresu, by ten w ci?gu 6 miesi?cy utworzy? regulacje, które b?d? funkcjonowa? w sposób bardziej przejrzysty i jednocze?nie zapewniaj?cy imigrantom pewniejszy status, ni? czyni?a to DACA. Mowa tu wi?c zarówno o mo?liwo?ci uzyskania statusu rezydenta lub obywatela, lecz tak?e o ewentualnej deportacji, w przypadku negatywnego wyniku procedur imigracyjnych.

8 wrze?nia Trump podpisa? ustaw? przed?u?aj?c? finansowanie dla administracji na kolejne 3 miesi?ce. Nast?pne ustawy przed?u?y?y finansowanie do 22 grudnia i 19 stycznia 2018 roku. W mi?dzyczasie obydwie partie negocjowa?y warunki, na jakich opiera? mia?by si? program maj?cy zast?pi? DACA. Jednoczesnym warunkiem prezydenta Trumpa i Republikanów dla podj?cia z Demokratami jakichkolwiek negocjacji by?o uzyskanie finansowania dla rozbudowy muru na granicy z Meksykiem. Skutkiem braku porozumienia by?o zablokowanie przez Demokratów kolejnego (styczniowego) prowizorium bud?etowego.

Obecnie debata dotycz?ca programu maj?cego zast?pi? DACA wci?? toczy si? w kuluarach, jednak nikt nie spodziewa? si?, i? dalszy brak solidnego rozwi?zania wp?ynie na lutowe g?osowanie w sprawie prowizorium bud?etowego. Senator Rand Paul tak komentowa? swoj? decyzj?: “Gdy Demokraci s? u w?adzy, Republikanie staraj? si? by? parti? konserwatywn?. Lecz gdy to Republikanie rz?dz?, wydaje si?, ?e nie ma ?adnej partii konserwatywnej. Hipokryzja wisi w powietrzu i dusi ka?dego z odrobin? przyzwoito?ci i umys?owej uczciwo?ci”. Paul dalej kontynuowa?: „Powód, dla którego tu dzi? jestem to zaniepokojenie ludzi. Chc? by ludzie poczuli si? niekomfortowo. Chc?, by oni odpowiedzi ludziom, którzy mówi? ‘Jak mogli?cie by? przeciwko deficytom Prezydenta Obamy i jak mo?ecie by? za deficytami Republikanów?’

Ostatecznie Kongres po ca?onocnych obradach przyj?? prowizorium bud?etowe stosunkiem g?osów 71 za do 28 przeciw w Senacie i 240 za do 186 przeciw w Izbie Reprezentantów. Obecnie przyj?te prowizorium bud?etowe pozwala na finansowanie ameryka?skiej administracji do 22 marca. Pozostaje wi?c oczekiwa? na pozytywny rozwój wydarze? w sprawach, które powoduj? kryzys we wspó?pracy pomi?dzy Parti? Republika?sk? i Demokratyczn?, co by? mo?e nie doprowadzi do kolejnego zawieszenia dzia?alno?ci rz?du.

Skutki zawieszenia dzia?alno?ci rz?du federalnego

Wed?ug sonda?y przeprowadzonych dla CNN w styczniu a? 56% amerykanów za priorytet uwa?a?o unikni?cie zawieszenia dzia?alno?ci rz?du, za? 34% by?o zdania, ?e to utrzymanie DACA powinno by? dla polityków kwesti? bardziej istotn?. Jednocze?nie w?ród tych samych ankietowanych 31% jako winnych zawieszenia dzia?alno?ci wskaza?o Demokratów, 26% Republikanów, za? 21% jako winnego wskaza?o prezydenta Trumpa. 10% ankietowanych odpowiedzia?o, ?e winnymi zawieszenia dzia?alno?ci s? zarówno prezydent, jak i politycy obydwu partii.

Znaczna cz??? ameryka?skiego spo?ecze?stwa liczy?a na zako?czenie styczniowego zawieszenia dzia?alno?ci ameryka?skiej administracji w ci?gu dwóch dni, co nie kolidowa?oby z tygodniem roboczym i nie wymusi?oby wys?ania cz??ci pracowników administracji na przymusowe urlopy. Tego niestety nie uda?o si? unikn?? ameryka?skim politykom. Styczniowy kryzys zosta? jednak za?egnany do?? szybko, bo po 3 dniach zawieszenia dzia?alno?ci rz?du. Dla Stanów Zjednoczonych ka?dy dzie? zawieszenia dzia?alno?ci federalnej administracji to jednak ogromne straty, a tak?e zagro?enie w kwestiach bezpiecze?stwa. Wed?ug danych Bia?ego Domu z 2013 roku w ci?gu tygodniowego zawieszenia dzia?alno?ci rz?du Stany Zjednoczone traci?y 10 miliardów dolarów. Ponadto oko?o 850 tysi?cy pracowników federalnej administracji zosta?o skierowanych na przymusowe urlopy. Prawie po?ow? z nich stanowili cywilni pracownicy Departamentu Obrony. Milion trzysta tysi?cy aktywnych cz?onków Si? Zbrojnych pozostawa?o na s?u?bie bez wynagrodzenia.

Na szcz??cie w styczniu cz?onkowie Si? Zbrojnych unikn?li nieotrzymania pensji, poniewa? ich ?o?d zosta? wyp?acony do ko?ca miesi?ca. Sekretarz obrony gen. James Mattis okre?li? s?u?b? ?o?nierzy bez wynagrodzenia jako niszcz?c? dla morale. Skrytykowa? te? fakt, ?e Kongres opiera funkcjonowanie administracji federalnej na krótkoterminowych rozwi?zaniach bud?etowych, a nie pe?nym, ca?orocznym bud?ecie. Ostatecznie, tak jak i w 2013 roku, wi?kszo?? cywilnych pracowników Departamentu Obrony zosta?a w styczniu skierowana na przymusowy urlop.

Zawieszenie dzia?alno?ci rz?du ma te? d?ugoterminowe skutki. Cho? ca?a sytuacja odbija si? negatywnie na wizerunku Republikanów, to g?ównie Demokraci zostali skrytykowani po styczniowym impasie, gdy? wbrew wcze?niejszym zapowiedziom, nie podj?li ostrej debaty dotycz?cej DACA. Drugiego zawieszenia dzia?alno?ci nie spodziewali si? zarówno Demokraci, jak i Republikanie, z wyj?tkiem Randa Paula, który zablokowa? mo?liwo?? g?osowania. Wina za to kilkugodzinne i niepotrzebne zawieszenie dzia?alno?ci spad?a w ca?o?ci na jego osob?. Wszystko to ma istotne znaczenie w kontek?cie wyborów do Kongresu, które odb?d? si? ju? w listopadzie 2018 roku. Zadeklarowani wyborcy Partii Demokratycznej i Republika?skiej mog? chcie? rozliczy? polityków przy urnach wyborczych. O to nie musi si? jednak martwi? senator Paul, gdy? jego kadencja dobiega ko?ca dopiero w 2023 roku. O wizerunek powinien za to martwi? si? prezydent Trump, gdy? jego dzia?ania popiera obecnie zaledwie 39% Amerykanów, co jest najni?szym odnotowanym przez prezydenta wynikiem po roku sprawowania urz?du.


Obrazek u?yty w nag?ówku: Wikipedia (licencja CC)


Mateusz Piotrowski – student stosunków mi?dzynarodowych II stopnia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Kardyna?a Stefana Wyszy?skiego. W roku 2016 odby? sta? w polskiej ambasadzie RP w Waszyngtonie. W latach 2016-2017 publikowa? na ?amach Portalu Spraw Zagranicznych. Szczególnie zainteresowany polityk? wewn?trzn? i zagraniczn? Stanów Zjednoczonych oraz kwestiami bezpiecze?stwa mi?dzynarodowego.


Przeczytaj te?:
?. Ogrodnik, „Government shutdown”: drgni?cie czy t?pni?cie w ameryka?skiej polityce zagranicznej?
M. Go?aszewska, Pojedynek Gigantów – wybory prezydenckie w USA 2016: Donald Trump
M. Go?aszewska, Pojedynek Gigantów – wybory prezydenckie w USA 2016: Hillary Clinton
K. Mazurek, Bud?et do remontu? O sekwestracji w wydatkach obronnych USA s?ów kilka

Brak komentarzy on "Zawieszenie działalności rządu USA – nowa maniera Republikańskiej administracji?"

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>