Wysoka cena za czwartą kadencję

562 0
 MICHA? K?DZIERSKI

W ?rod? 7 lutego 2018 roku negocjacje koalicyjne w Niemczech dobieg?y ko?ca. Liderzy trzech partii maj?cych utworzy? nowy/stary rz?d, czyli Angela Merkel (CDU), Horst Seehofer (CSU) i Martin Schulz (SPD), po ca?onocnym maratonie negocjacyjnym og?osili porozumienie ws. tre?ci umowy koalicyjnej oraz podzia?u resortów. Tym samym, droga do utworzenia nowego rz?du, na który Niemcy czekaj? od wrze?nia 2017 roku, znalaz?a si? na ostatniej prostej. Wyniki negocjacji musz? zatwierdzi? jeszcze poszczególne partie. CSU ten krok ma ju? za sob?, CDU decyzj? podejmie na kongresie partyjnym 26 lutego, SPD za? o wej?ciu do rz?du zadecyduje w drodze powszechnego g?osowania wszystkich cz?onków, które rozpocznie si? 20 lutego, a zako?czy 2 marca. Wyniki zostan? og?oszone po dwóch dniach od zako?czenia g?osowania.

CDU oddaje kluczowe resorty na rzecz SPD i CSU

Od pocz?tku rozmów w sprawie odtworzenia tzw. Wielkiej Koalicji by?o jasne, ?e negocjacje nie b?d? ?atwe, bo socjaldemokraci b?d? potrzebowali wyra?nych sukcesów negocjacyjnych, ?eby do koalicji przekona? cz?onków krytycznie nastawionych do rz?dzenia z chadekami[1]. Niewiele zabrak?o nawet, ?eby do negocjacji w ogóle nie dosz?o, kiedy 21 stycznia delegaci SPD wi?kszo?ci? ledwie 56% g?osów zgodzili si? na ich rozpocz?cie.

Prace nad tekstem umowy koalicyjnej przebieg?y jednak do?? sprawnie. Kwestia podzia?u resortów pozosta?a jedn? z ostatnich do omówienia. Wówczas Martin Schulz mia? postawi? spraw? na ostrzu no?a. Za??da? dla SPD sze?ciu ministerstw, w tym kluczowe resorty finansów, spraw zagranicznych oraz pracy i polityki spo?ecznej. CDU nie chcia?a jednak rezygnowa? z presti?owego Ministerstwa Finansów, które mia?a w swojej puli przez ostatnie 8 lat. Dla Schulza mia? to by? jednak warunek niepodlegaj?cy negocjacjom. Twierdzi?, ?e bez tego resortu nie przekona sceptycznych cz?onków do poparcia koalicji. Sytuacj? dodatkowo skomplikowa? Horst Seehofer, który za?yczy? sobie, by jeden ze wspomnianych resortów przypad? CSU. Wed?ug nieoficjalnych informacji, negocjacje by?y wówczas bliskie upadku, poniewa? ?adna strona nie chcia?a ust?pi?. Nad ranem Bawarczycy mieli ostatecznie zmieni? stanowisko i za??da? Ministerstwa Spraw Wewn?trznych, obsadzonego dotychczas przez polityka CDU. Wówczas Merkel ust?pi?a i zgodzi?a si? na oddanie presti?owych resortów za cen? podpisania porozumienia.

CDU: Fala oburzenia i krytyki pod adresem Merkel

Utrata ministerstw finansów i spraw wewn?trznych wywo?a?a oburzenie w szeregach chadeków. Odpowiadaj? one bowiem za kwestie finansowo-gospodarcze i bezpiecze?stwa wewn?trznego, bardzo wa?ne dla realizacji programu politycznego partii. „To polityczny b??d” – skomentowa? Christian von Stetten, wp?ywowy pose? chadeków. Utrata tych resortów „godzi w sam rdze? CDU” – doda? jego kolega Carsten Linnemann. Obaj reprezentuj? wa?ne gospodarcze skrzyd?o partii. Zdaniem Norberta Röttgena (równie? pos?a CDU) partia wskutek podzia?u resortów zostaje „strukturalnie os?abiona” i „traci wp?ywy”. „Wci?? przynajmniej mamy Urz?d Kanclerski” – zatwittowa? ironicznie inny deputowany CDU Olaf Gutting, daj?c wyraz prze?wiadczeniu, ?e Angela Merkel zap?aci?a kosztem partii wysok? cen?, ?eby utrzyma? w?asne stanowisko i zosta? kanclerzem po raz czwarty.

Zdaniem krytyków porozumienia Angela Merkel, boj?c si? fiaska rozmów i wynikaj?cych z niego konsekwencji (równie? personalnych), da?a si? ogra? Schulzowi i Seehoferowi. Podczas decyduj?cej fazy negocjacji pokaza?a swoj? s?abo?? i podatno?? na polityczny szanta?. „Pó? dnia wi?cej i oddaliby nam tak?e urz?d kanclerski” – zakpi? po zako?czeniu negocjacji sekretarz generalny SPD Lars Klingbeil. Podzia? resortów pokazuje dobitnie, ?e CDU nie posz?a jedynie na bolesny kompromis, lecz najzwyczajniej ust?pi?a przed ??daniami potencjalnych koalicjantów. Utraty MF i MSW nie rekompensuj? znacznie mniej istotne ministerstwa gospodarki i rolnictwa, które w wyniku negocjacji przejd? pod kierownictwo chadeków. CDU w przeciwie?stwie do SPD i CSU jest oczywistym przegranym uzgodnionego podzia?u resortów.

CDU ju? przygotowuje si? na „czas po Merkel”

Niezadowolenie z propozycji podzia?u ministerstw unaocznia coraz g??bszy rozd?wi?k mi?dzy przewodnicz?c? CDU Angel? Merkel a jej parti?. S?aby wynik wyborów do Bundestagu, w których chadecy uzyskali jedynie 33% g?osów (najgorszy wynik w historii) oraz fiasko rozmów koalicyjnych z libera?ami i zielonymi doprowadzi? do g??bokiego kryzysu autorytetu szefowej niemieckiego rz?du. Ju? od kilku miesi?cy otwarcie spekuluje si? o ko?cu „ery Merkel” i wypatruje wymiany pokoleniowej w CDU[2].

Rozczarowuj?cy wynik negocjacji z CSU i SPD gwa?townie nasili? w ostatnich dniach debat? o potrzebie odnowy programowej i personalnej chadeków. „Musimy ju? teraz przemy?le?, jak zorganizujemy si? personalnie bez Merkel” – powiedzia? bez ogródek zaliczany do krytyków szefowej CDU pose? Klaus-Peter Willsch, przestrzegaj?c przy tym, ?e nowa kadencja Bundestagu mo?e zako?czy? si? przed terminem.

Debata o nast?pcy lub nast?pczyni Merkel rozkr?ci?a si? ju? na dobre, o czym ?wiadczy chocia?by fakt, ?e Jens Spahn, zaliczany do grona potencjalnych kandydatów do schedy po Merkel, na pytanie o to, czy jest w partii kto?, kto móg?by przej?? pa?eczk? od wieloletniej szefowej CDU, oznajmi? przekornie, ?e „zawsze kto? si? znajdywa?”. Chocia? nikt jeszcze nie domaga si? od Merkel szybkiego ust?pienia, to nasilenie dyskusji o jej schedzie jest najlepszym symptomem tego, ?e rozpocz?? si? ju? okres przej?ciowy do „czasu po Merkel”.

Sama Merkel, chc?c roz?adowa? krytyczne nastroje wewn?trz partii, zapowiedzia?a odm?odzenie gabinetu i zgodzi?a si? na wybór ministrów z ramienia CDU jeszcze przed kongresem partyjnym 26 lutego, na którym chadecy zag?osuj? nad wej?ciem do koalicji. Pocz?tkowo chcia?a uczyni? to po uzyskaniu zgody partii na wej?cie do koalicji, co da?oby jej wi?cej swobody w doborze ministrów. Ust?pienie w tej kwestii jest kolejn? oznak? os?abienia jej pozycji wewn?trz partii.

Spahn: Nie ?yjemy przecie? w monarchii

Jednocze?nie Merkel zapowiedzia?a jednak w wywiadzie dla telewizji ZDF, ?e zamierza sprawowa? urz?d przez pe?n? kadencj? do 2021 roku oraz ?e do tego czasu nie zrezygnuje z kierowania parti?. Otwarte pozostaje pytanie, czy prze?ywaj?ca kryzys partia jej na to pozwoli. Obok utraty ministerstw jej cz?onkowie od miesi?cy przygl?daj? si? topniej?cemu poparciu. W najnowszym sonda?u spad?o ono poni?ej granicy 30%. „Nie ?yjemy przecie? w monarchii, w której samemu reguluje si? swoje nast?pstwo” – ostrzeg? Jens Spahn.

Je?li SPD w wewn?trznym g?osowaniu zadecyduje o wej?ciu do koalicji z chadekami, Merkel rozpocznie swoj? czwart? kadencj? na stanowisku kanclerza bardzo os?abiona. Za kulisami b?d? trwa?y przygotowania do przej?cia do „czasu po Merkel” i wewn?trzna walka o jej sched?. Okres, w którym jednoosobowo mog?a podejmowa? decyzje, bazuj?c na swojej popularno?ci, dawno min??y. Jest ju? jedynie kwesti? czasu, kiedy wewn?trz CDU dojdzie do politycznego przesilenia, które przyniesie wymian? lidera i by? mo?e tak?e kanclerza. Bior?c pod uwag? sytuacj? w SPD, która znajduje si? w jeszcze g??bszym kryzysie, niewykluczone, ?e do takiego przesilenia dojdzie jeszcze przed ko?cem kadencji.


[1] Wi?cej w artykule „Groko – powrót niechcianej koalicji”.

[2] Wi?cej w artykule „Angela Merkel na celowniku”.

Photo source: Flickr, fotoberlin.net, CC BY-NC-ND 2.0


Przeczytaj te? :
M. K?dzierski, Angela Merkel na celowniku
M. K?dzierski, GROKO – Powrót niechcianej koalicji
M. K?dzierski,  Niemcy po wyborach do Bundestagu: wyboista droga na Jamajk?
M. K?dzierski, Wybory do Bundestagu: scenariusze koalicyjne, czyli z kim b?dzie rz?dzi? Merkel?
M. K?dzierski, Wybory do Bundestagu: Po raz czwarty Merkel?

The following two tabs change content below.

Michał Kędzierski

Absolwent studiów drugiego stopnia w Instytucie Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego (2015). Stypendysta Międzynarodowego Stypendium Parlamentarnego IPS 2016 w niemieckim Bundestagu. W latach 2012-2014 redaktor Przeglądu Spraw Międzynarodowych Notabene, a w latach 2012-2016 redaktor Portalu Spraw Zagranicznych, w którym od 2015 roku pełnił funkcję szefa działu Europa i Unia Europejska. W latach 2014-2016 współpracował przy redakcji „Biuletynu Niemieckiego”, wydawanego wspólnie przez Centrum Stosunków Międzynarodowych oraz Fundację Współpracy Polsko-Niemieckiej. W 2016 roku odbył staż w niemieckim Bundestagu.

Brak komentarzy on "Wysoka cena za czwartą kadencję"

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>