Angela Merkel na celowniku

747 0
MICHA? K?DZIERSKI

Merkel_matkaJeszcze pod koniec wakacji wydawa?o si?, ?e Angela Merkel najtrudniejsze chwile ma ju? za sob? i spokojnie mo?e przygotowywa? si? do przyj?cia teki kanclerza po raz czwarty. Na pocz?tku wrze?nia sonda?e dawa?y CDU/CSU 37-38% poparcia i bezpieczn? kilkunastoprocentow? przewag? nad SPD. Równie? indywidualne poparcie dla Merkel by?o wysokie. 63% Niemców by?o zadowolonych z jej pracy, a 54% wybra?oby j? na kanclerza, gdyby mogli obsadza? ten urz?d w wyborach bezpo?rednich. W zapomnienie posz?y b??dy pope?nione podczas kryzysu migracyjnego, a Martin Schulz okaza? si? nie by? wymagaj?cym przeciwnikiem.

Ostatnie tygodnie kampanii wyborczej przynios?y jednak pogorszenie prognoz i wybory z 24 wrze?nia 2017 roku, pomimo zwyci?stwa, da?y chadekom jedynie 33% poparcia. Ponadto siln? pozycj? zaj??a prawicowa AfD. Najgorszy w historii rezultat postawi? Merkel i bliskich jej polityków z przywództwa CDU/CSU w ogniu krytyki. Z ró?nych stron pada?y oskar?enia, ?e to centrowy kurs Merkel i jej b??dna polityka migracyjna s? odpowiedzialne za odp?yw wyborców od chadecji. Merkel broni?a si? wtedy, ?e najwa?niejszy cel zosta? osi?gni?ty – bez CDU/CSU nie b?dzie mo?na sformowa? nowego rz?du. Nikt jeszcze wówczas nie przypuszcza?, ?e i z chadekami nie b?dzie to wcale takie proste. Po prawie pi?ciu tygodniach wst?pnych rozmów koalicyjnych 19 listopada upad? projekt tzw. koalicji jamajskiej, z?o?onej z chadeków, libera?ów i zielonych. Poniewa? fatalny wynik wyborczy SPD zmusi? wcze?niej Schulza do wybrania roli opozycji, nad Niemcami zawis?o widmo przyspieszonych wyborów.

Powrót debaty o ko?cu ery Merkel

Pora?ka negocjacji ws. „Jamajki” sprawi?a, ?e szefowa CDU po raz kolejny znalaz?a si? pod ostrza?em i na nowo rozgorza?a dyskusja na temat ko?ca jej ery w niemieckiej polityce. Od ko?ca listopada media pe?ne s? komentarzy wieszcz?cych zmierzch jej w?adzy, podkre?laj?cych polityczn? s?abo??, przypominaj?cych b??dy, krytykuj?cych styl rz?dzenia, czy wr?cz wzywaj?cych do ust?pienia. Wprawdzie czasy, w których pozycja Merkel by?a nienaruszalna, min??y ju? dawno temu (z wybuchem kryzysu migracyjnego), jednak skala krytyki, jaka na ni? obecnie spada, i komentarzy poddaj?cych w w?tpliwo?? jej pozycj? s? faktycznie przyt?aczaj?ce. O Merkel pisze i mówi si? obecnie w Niemczech niemal jedynie w kontek?cie jej s?abo?ci.

Ze zdwojon? si?? powróci?o zm?czenie jej 12-letnimi rz?dami, które z ró?nym nat??eniem objawia?o si? w ostatnich kilkunastu miesi?cach. Do licznego ju? elektoratu negatywnego dochodz? ponadto kolejni wyborcy, dla których przed?u?aj?ce si? rozmowy koalicyjne negatywnie wp?ywaj? na wizerunek samej Merkel. Coraz powszechniejsze staje si? przekonanie, ?e to ona jest problemem. Im d?u?ej kraj czeka na nowy rz?d, tym mniejsze jest poparcie dla Merkel. Jeszcze w pa?dzierniku 61% Niemców pozytywnie ocenia?o pomys? obj?cia przez ni? funkcji kanclerza po raz czwarty. W styczniu ten odsetek wyniós? ju? 53%. Liczba krytyków wzros?a z kolei z 38% do 45%. Od wrze?nia liczba zadowolonych z jej pracy spad?a natomiast z 63% do 52%, podczas gdy odsetek niezadowolonych wzrós? z 36% do 47%. Ten podzia? „pó? na pó?” potwierdza styczniowy sonda? dot. przysz?o?ci Merkel na stanowisku kanclerza. Przy pytaniu o to, czy szefowa rz?du powinna pozosta? na stanowisku przez pe?n? kadencj?, czy ust?pi? przed jej up?ywem, 49% Niemców opowiedzia?o si? za pierwsz? opcj?, a 45% za drug?.

FDP wykorzystuje nastroje spo?eczne do ataku na Merkel

Negatywne nastroje spo?eczne wokó? szefowej rz?du wykorzystuj? polityczni rywale. Na czele krytyków Merkel stan?li ostatnio libera?owie (FDP). Dwóch g?ównych liderów FDP, Christian Lindner i Wolfgang Kubicki, dali ostatnio kilka g?o?nych wypowiedzi wzywaj?cych chadeków do odnowy personalnej i programowej. Szef FDP Lindner wykluczy? w jednym z wywiadów wej?cie do rz?du pod przywództwem Merkel: „Oczywi?cie pani Merkel po 12 latach na urz?dzie nie chce popa?? w sprzeczno?? z w?asnymi dzia?aniami. My chcemy jednak by? cz??ci? projektu odnowy” – powiedzia?, dodaj?c, ?e  „tak?e w CDU b?d? kiedy? inne programy i inni decydenci”.

Kubicki za? zarzuci? szefowej rz?du brak przysz?o?ciowej wizji rozwoju Niemiec i wskaza? na Jensa Spahna i Daniela Günthera jako na rokuj?cych na przysz?o?? liderów CDU. „Koalicja z odnowion? CDU/CSU by?aby dla nas najlepsza” – uzupe?ni? wiceszef FDP. Do chóru polityków mówi?cych o ko?cu Merkel do??czy? ostatnio wiceprzewodnicz?cy Bundestagu z ramienia SPD – Thomas Oppermann, który ?yczy? Merkel „z ca?ego serca, ?eby znalaz?a odpowiedni moment na ust?pienie z urz?du”.

W CDU zacz??y si? poszukiwania nast?pcy Merkel

Tak?e w?ród samych chadeków zacz??y si? ju? ujawnia? próby podkopywania pozycji wieloletniej szefowej. Najdobitniej wyrazili to przedstawiciele partyjnej m?odzie?ówki Junge Union (JU), którzy wezwali do odnowy personalnej i programowej partii. Zdaniem lidera JU Paula Ziemniaka CDU potrzebuje „nowych i ?wie?ych twarzy” oraz „nowoczesnego kierowania parti?”, nie wskazuj?c jednak Merkel konkretnie jako lidera, który powinien ust?pi?. Jednoznaczne stanowisko w tej sprawie zaj??y lokalne struktury JU w Düsseldorfie, które w o?wiadczeniu wezwa?y szefow? partii do natychmiastowego ust?pienia.

Chocia? czo?owi politycy partii otwarcie nie atakuj? liderki, to cz??? z nich my?li ju? najwyra?niej o jej schedzie. Do tego grona zalicza si? Jens Spahn, cz?onek prezydium CDU, okre?lany jako perspektywiczny polityk m?odego pokolenia, któremu przypisuje si? kanclerskie ambicje. Spahn publicznie popiera wariant rz?du mniejszo?ciowego, którym wprawdzie kierowa?aby dalej Angela Merkel, ale jej pozycja z natury rzeczy by?aby du?o s?absza. Zwolennicy tego rozwi?zania w?ród chadeków licz? na to, ?e w takim rz?dzie szybciej dosz?oby do przesilenia wewn?trz partii i ust?pienia liderki. Tej grupie przypisuje si? nawet dzia?ania zmierzaj?ce do utr?cenia rozmów koalicyjnych z SPD (m.in. przez przecieki do mediów).

Na korzy?? Merkel przemawia jednak fakt, ?e w CDU nie ma obecnie polityka, który cieszy?by si? odpowiednio wysokim poparciem i w naturalny sposób móg?by przej?? po niej przewodnictwo w partii i w rz?dzie. Spahn uchodzi za polityka zbyt m?odego i niedo?wiadczonego. Przewodnicz?cy Bundestagu Wolfang Schäuble, chocia? do?wiadczony i powszechnie powa?any, to jest ju? za stary, minister obrony Ursula von der Leyen jest zbyt kontrowersyjna dla cz??ci partii, a premier Kraju Saary Annegret Kramp-Karrenbauer – coraz cz??ciej ostatnio wspominana w kontek?cie schedy po Merkel – jest na razie za ma?o rozpoznawalna w?ród wyborców. AKK, jak j? okre?laj? zwolennicy, cieszy si? jednak du?ym poparciem w samej partii. A? 45% cz?onków CDU widzi w niej nast?pczyni? obecnej liderki. Stronnicy Merkel wskazuj? natomiast na wci?? stosunkowo wysokie poparcie dla szefowej rz?du. ?aden z polityków chadecji nie mo?e pochwali? si? zbli?on? rozpoznawalno?ci? i poparciem, co Merkel. Na razie nikt wi?c otwarcie nie stawia w CDU kwestii wymiany lidera. Rozwój wypadków mo?e to jednak zmieni?.

Czy SPD pomo?e Merkel przetrwa??

Na przysz?o?? Angeli Merkel ogromny wp?yw b?dzie mia? wynik trwaj?cych ju? negocjacji nad odtworzeniem koalicji CDU/CSU z SPD. Zdaniem wielu, od nich zale?e? b?dzie wr?cz samo kanclerstwo. Je?li chadekom uda si? doj?? do porozumienia z socjaldemokratami i cz?onkowie SPD zatwierdz? w g?osowaniu wynik rozmów koalicyjnych, co otworzy drog? do powo?ania nowego rz?du wi?kszo?ciowego, Merkel przynajmniej na jaki? czas ponownie utrwali swoj? pozycj?.

Je?li jednak rozmowy z SPD zako?cz? si? pora?k?, chadecy stan? przed dylematem: rz?d mniejszo?ciowy czy przyspieszone wybory. Oba rozwi?zania nios? ze sob? ryzyko dla pozycji Merkel. W przypadku rz?du mniejszo?ciowego by?aby s?abym kanclerzem, zdanym na poszukiwanie poparcia dla wszelkich zamierze? rz?du w?ród pozosta?ych partii. Równie? jej pozycja w CDU os?ab?aby, a na znaczeniu zyskaliby wyrazi?ci politycy ugrupowania. Otworzy?oby to w krótkiej perspektywie kwesti? wymiany lidera.

Sama Merkel w przypadku fiaska utworzenia rz?du wi?kszo?ciowego sk?ania si? ku przedterminowym wyborom. Ju? na dzie? po upadku rozmów koalicyjnych z libera?ami i zielonymi na wszelki wypadek publicznie og?osi?a, ?e b?dzie kandydowa? na stanowisko kanclerza po raz kolejny, je?li dojdzie do przyspieszonych wyborów, dusz?c tym samym w zarodku tl?c? si? dyskusj? o wymianie kandydata CDU na kanclerza. Wówczas nikt z chadeków nie zakwestionowa? decyzji Merkel. Jak zachowaliby si? jednak w przypadku nowych wyborów? Czy nie znalaz?aby si? wówczas odpowiednio silna grupa, ?eby uzna?, ?e nadszed? czas na wymian? lidera? Wiele zale?a?oby od tego, kiedy odby?yby si? przyspieszone wybory. Im szybszy termin (Ustawa Zasadnicza daje na nie 60 dni od rozwi?zania Bundestagu przez Prezydenta), tym mniejsze szanse na wymian? lidera. W mediach spekuluje si? jednak, ?e przyspieszone wybory mog?yby odby? si? nawet po wakacjach. Przez pó? roku w polityce mo?e si? natomiast wiele wydarzy?.

Photo source: Tim Jokl (Flickr) / (CC BY-NC 2.0)


Przeczytaj te?:
M. K?dzierski, GROKO – Powrót niechcianej koalicji
M. K?dzierski,  Niemcy po wyborach do Bundestagu: wyboista droga na Jamajk?
M. K?dzierski, Wybory do Bundestagu: scenariusze koalicyjne, czyli z kim b?dzie rz?dzi? Merkel?
M. K?dzierski, Wybory do Bundestagu: Po raz czwarty Merkel?
M. K?dzierski, Ostatnia szansa Martina Schulza
Total 0 Votes
0

Tell us how can we improve this post?

+ = Verify Human or Spambot ?

The following two tabs change content below.

Michał Kędzierski

Absolwent studiów drugiego stopnia w Instytucie Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego (2015). Stypendysta Międzynarodowego Stypendium Parlamentarnego IPS 2016 w niemieckim Bundestagu. W latach 2012-2014 redaktor Przeglądu Spraw Międzynarodowych Notabene, a w latach 2012-2016 redaktor Portalu Spraw Zagranicznych, w którym od 2015 roku pełnił funkcję szefa działu Europa i Unia Europejska. W latach 2014-2016 współpracował przy redakcji „Biuletynu Niemieckiego”, wydawanego wspólnie przez Centrum Stosunków Międzynarodowych oraz Fundację Współpracy Polsko-Niemieckiej. W 2016 roku odbył staż w niemieckim Bundestagu.

Brak komentarzy on "Angela Merkel na celowniku"

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *