Ile wytrwa Babiš?

3194 0
MAURYCY MIETELSKI

Miliarder Andrej Babiš zosta? desygnowany przez prezydenta Miloša Zemana na urz?d premiera 6 grudnia 2017 roku, a tydzie? pó?niej oficjalnie obj?? stanowisko szefa rz?du Republiki Czeskiej. Nowy gabinet rz?dowy liczy ogó?em czternastu ministrów, przy czym sze?ciu z nich nale?y do partii ANO, natomiast pozostali s? bezpartyjnymi ekspertami.

Trudne poszukiwanie partnerów

Rz?d Babiša ma jak na razie charakter mniejszo?ciowy, a znalezienie ewentualnych sojuszników przed styczniowym g?osowaniem nad wotum zaufania dla nowego gabinetu b?dzie najwi?kszym wyzwaniem w dotychczasowej karierze politycznej miliardera. Tu? po og?oszeniu wyników pa?dziernikowych wyborów parlamentarnych wi?kszo?? ugrupowa?, którym uda?o si? wprowadzi? swoich przedstawicieli do Izby Poselskiej, zapowiedzia?o, ?e nie widzi mo?liwo?ci wspó?pracy z Babišem.

Mimo rozmów podejmowanych przez czeskiego premiera, sytuacja od tego czasu w?a?ciwie si? nie zmieni?a. W po?owie grudnia ewentualne wej?cie do nowego rz?du lub wsparcie dla mniejszo?ciowego gabinetu wykluczy? lider konserwatywnej Obywatelskiej Partii Demokratycznej (ODS) Petr Fiala, a w podobnym tonie wypowiadaj? si? przedstawiciele Partii Piratów. Sam Babiš – ju? na pocz?tku rozmów o utworzeniu koalicji – wykluczy? natomiast mo?liwo?? doj?cia do porozumienia z libera?ami z TOP 09 i samorz?dowcami z ruchu Burmistrzów i Niezale?nych (STAN), poniewa? zdaniem szefa ANO oba ugrupowania s? jednoznacznie wrogo nastawione do jego osoby.

Du?? niewiadom? jest natomiast postawa Czeskiej Partii Socjaldemokratycznej (?SSD), która przez ostatnie cztery lata wspó?rz?dzi?a krajem wraz z ANO. Wewn?trz socjaldemokracji trwa walka o w?adz? po tym, jak partia zanotowa?a swój najgorszy wynik od czasu rozpadu Czechos?owacji w 1992 roku, a dotychczasowe kierownictwo ?SSD chc? zast?pi? zwolennicy ponownej koalicji z Babišem.

Pe?ny powrót do sojuszu tworz?cego przez ostatnie cztery lata rz?d Bohuslava Sobotki jest jednak wykluczony, poniewa? dalszych rozmów z ANO nie zamierza ju? prowadzi? Unia Chrze?cija?ska i Demokratyczna – Czechos?owacka Partia Ludowa (KDU-?SL), która w swoim oficjalnym stanowisku krytykuje „nierealny program gospodarczy” nowego gabinetu.

Gra Zemana

Przez wiele tygodni jako najbardziej prawdopodobnych koalicjantów ANO przedstawiano anty-imigracyjny i populistyczny ruch Wolno?? i Demokracja Bezpo?rednia (SPD) oraz Komunistyczn? Parti? Czech i Moraw (KS?M). Nacjonali?ci i komuni?ci byli dotychczas obj?ci swoistym „kordonem sanitarnym” przez pozosta?e ugrupowania, ale od czasu postawienia prokuratorskich zarzutów Babišowi, tak?e jego ANO znalaz?o si? w swoistej politycznej izolacji.

Wydaje si? jednak, ?e polityków SPD i KS?M w rz?dzie tworzonym przez ANO widzieliby najch?tniej polityczni przeciwnicy Babiša, którzy upatruj? zagro?enia dla czeskiej demokracji w samej postaci miliardera, a po utworzeniu takiej koalicji otrzymaliby kolejny zestaw argumentów do krytyki swojego g?ównego przeciwnika. Rzeczywisto?? jak na razie weryfikuje jednak podobne plany, st?d SPD Tomio Okamury ju? zapowiedzia?o, ?e nie poprze mniejszo?ciowego gabinetu Babiša, poniewa? ministerialne stanowiska zajmuj? w nim osoby okre?laj?ce ich parti? mianem faszystowskiej. Poparcia dla mniejszo?ciowego gabinetu nie wykluczaj? natomiast komuni?ci. KS?M od czasu upadku totalitarnego ustroju znajdowa?o si? w opozycji, st?d po swoim najgorszym wyborczym wyniku w historii niepodleg?ych Czech, partia liczy, i? w ko?cu uda si? jej wyj?? z politycznej izolacji. Sam lider ANO mia? zreszt? w negocjacjach na ten temat i?? na ust?pstwa wzgl?dem komunistów, szczególnie w kwestii polityki spo?ecznej.

Najwi?kszym or?downikiem koalicji ANO, SPD i KS?M wydaje si? by? prezydent Zeman, który toczy swoj? w?asn? gr? przed zbli?aj?cymi si? wyborami prezydenckimi. Czeska g?owa pa?stwa ju? zapowiedzia?a, ?e je?li w styczniu mniejszo?ciowy gabinet Babiša nie otrzyma wotum zaufania od parlamentu, miliarder i tak po raz drugi b?dzie móg? zaj?? si? misj? tworzenia nowego rz?du, co ma zapewni? Zemanowi poparcie ANO w zbli?aj?cych si? wyborach (stycze? 2018). Prezydent na pocz?tku grudnia uczestniczy? ponadto w kongresie SPD, podczas którego krytykowa? co prawda pewne niespójno?ci w programie nacjonalistów, ale wyra?nie zabiega? o ich wsparcie. Na pocz?tku grudnia Zeman spotka? si? z kolei z liderem komunistów Vojtechem Filipem, aby przekona? go do wsparcia dla mniejszo?ciowego gabinetu Babiša.

Utworzenie nawet mniejszo?ciowego rz?du z pewno?ci? przynios?oby korzy?ci czeskiemu prezydentowi. Przed czterema laty Zeman z powodu osobistego konfliktu z Sobotk? nie pomaga? w zako?czeniu przeci?gaj?cych si? rozmów na temat utworzenia koalicji, st?d chc?c sprawowa? swój urz?d przez kolejn? kadencj? nie zamierza pope?ni? podobnego wizerunkowego b??du.

Komentatorzy zwrócili zreszt? uwag? na ?wi?teczne or?dzie czeskiego prezydenta, który nie poruszy? tematu rosn?cej fali ekstremizmu w kraju (uk?on w stron? SPD) i nie skomentowa? coraz wyra?niej widocznych napi?? spo?ecznych (powoduje je g?ównie stosunek do ANO), za to pochyli? si? nad losem emerytów (najwierniejszy elektorat KS?M) i chwali? ?wietn? kondycj? czeskiej gospodarki (przez ostatnie cztery lata ministrem finansów by? Babiš). Kilka cierpkich s?ów mogli natomiast us?ysze? przeciwnicy nowego czeskiego premiera, ganieni przez Zemana g?ównie za opowiedzenie si? po stronie przedterminowych wyborów.

Babiš nie traci

Taki scenariusz jest przy tym niezwykle ryzykowny dla opozycji. Sonda?e jasno pokazuj?, ?e Czesi id?c ponownie do urn obdarzyliby ANO jeszcze wi?kszym zaufaniem ni? w pa?dzierniku, a nale?y pami?ta?, i? ugrupowanie Babiša przed ostatnimi wyborami by?o niedoszacowane w badaniach opinii publicznej. Tym samym ugrupowanie miliardera otrzyma?oby 35% g?osów (przy 29,6% w wyborach przeprowadzonych dwa miesi?ce temu), za? w parlamencie nie znalaz?yby si? najbardziej krytycznie nastawione wobec miliardera partie TOP 09 i STAN, co dawa?oby ANO samodzieln? wi?kszo?? w Izbie Poselskiej.

Babiš ma wi?c formalnie kilkana?cie dni na zdobycie parlamentarnej wi?kszo?ci dla swojego rz?du, ale trzeba przy tym pami?ta? o deklaracji Zemana, który nawet nie otrzymuj?c reelekcji w wyborach prezydenckich b?dzie móg? przed?u?a? miliarderowi mandat do tworzenia koalicji przynajmniej do pocz?tku marca. Wynik ostatniego sonda?u jasno wskazuje jednak, ?e nowy premier mo?e jeszcze namiesza? w polityce i niewykluczone, i? zdecyduje si? jednak na przedterminowe wybory.


Maurycy Mietelski – Sta?y wspó?pracownik Portalu Spraw Zagranicznych psz.pl oraz portalu Histmag.org. Publikowa? równie? w „Uwa?am Rze”, „Uwa?am Rze Historia”, „Rzeczach Wspólnych” i „Wr?cz Przeciwnie”.

Zdj?cie u?yte w nag?ówku: Wikimedia Commons,  Ji?í Vítek / CC BY-SA 4.0


Przeczytaj te?:
M. Mietelski, Czechy w r?kach miliardera?
M. Mietelski, Wybory parlamentarne w Czechach: Babiš bez realnej konkurencji
G. Sojka, Awatar, ksi???, technokrata… Kto walczy o Praski Zamek?
P. Wojciechowska, Razem, a jednak osobno – Czechy i S?owacja dwadzie?cia lat po „rozwodzie”
Total 0 Votes
0

Tell us how can we improve this post?

+ = Verify Human or Spambot ?

Brak komentarzy on "Ile wytrwa Babiš?"

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *