Awatar, książę, technokrata… Kto walczy o Praski Zamek?

1060 3
GRZEGORZ SOJKA*

fot. B. MarcinkowskaPierwsze w historii bezpo?rednie wybory prezydenta Republiki Czeskiej odb?d? si? 12 i 13 stycznia 2013 roku. Dziewi?cioro kandydatów nie walczy ju? co prawda o legendarny „kamienny tron”, otoczony w wieku IX w.  przez pierwszego znanego ksi?cia Czech, Borzywoja, zamkiem, który po dzi? jest siedzib? najwy?szego przedstawiciela Czechów. Nie obawiaj? si?, ?e za zwyci?stwo zap?ac? ?yciem, jak patron Czech, i zarazem Katedry Wawelskiej, ?w. Wac?aw. Co najwy?ej mog? si? sta? ofiar? „kulkowego zamachu” jak obecny prezydent Václav Klaus. Celem niniejszego artyku?u jest krótkie przedstawienie kandydatów i kolorytu czeskich wyborów. 

Poniewa? s? to pierwsze bezpo?rednie wybory, a spora ilo?? osób deklaruj?cych ch?? wzi?cia udzia?u w g?osowaniu jest jeszcze niezdecydowana, trudno o wiarygodne przewidywania wyników. Faworytami mediów i sonda?y s? Miloš Zeman i Jan Fischer. Zeman, aktywny w polityce od Aksamitnej Rewolucji, by? twórc? sukcesów Czeskiej Partii Socjaldemokratycznej (?SSD). Jako jej przywódca by? wspó?twórc? tzw. umowy opozycyjnej, dzi?ki, której zajmowa? w latach 1998-2002 stanowisko premiera Republiki Czeskiej. W 2003 r. po niespodziewanej pora?ce z Václavem Klausem w parlamentarnych wyborach prezydenckich (wtedy ?SSD znajdowa?o si? u w?adzy) wycofa? si? z ?ycia publicznego. Nast?pnie w wyniku sporu z nowymi partyjnymi liderami zrezygnowa? z cz?onkostwa w partii. W 2009 r. wróci? na scen? polityczn? z nowym ugrupowaniem: Parti? Praw Obywateli – Zemanowcy, która jednak w wyborach do parlamentu w 2010 nie odnios?a sukcesu.

Mocn? stron? Zemana jest jego charyzma oraz fakt, ?e nale?y do najbardziej znanych czeskich polityków. Z drugiej strony jego „polityczno??” mo?e mu zaszkodzi?. Jest kojarzony z aferami, niejasnym finansowaniem oraz wspomnian? wcze?niej „umow? opozycyjn?”. Polega?a ona na wspieraniu mniejszo?ciowego rz?du (np. przez opuszczania parlamentu w kluczowych g?osowaniach) przez g?ówn? parti? opozycyjn? – Obywatelsk? Parti? Demokratyczn? (ODS). Najciekawszym i najbardziej kuriozalnym z politologicznego punktu widzenia by? punkt umowy, w której ODS zrezygnowa? z prawa zg?oszenia wotum nieufno?ci, co jest podstawowym atrybutem opozycji. Umowa zosta?a zawi?zana, poniewa? oba g?ówne ugrupowania czeskiej sceny politycznej usi?owa?y stworzy? system dwupartyjny. Próba uchwalenia prawa wyborczego, korzystnego dla du?ych partii zosta?a jednak zablokowana przez S?d Konstytucyjny, niwecz?c plany ODS i ?SSD. Z tego powodu Zeman jest kojarzony z prób? „zaw?aszczenia” polityki przez najsilniejsze partie.

Jego g?ównym oponentem jest Jan Fisher, d?ugoletni pracownik, a nast?pnie przewodnicz?cy czechos?owackiego i czeskiego Urz?du Statystycznego, znany przede wszystkim jako premier rz?du fachowców w latach 2009-2010. Jego mocn? stron? jest apolityczno?? oraz wsparcie biznesu (np. Tomáš Chrenek jeden z najbogatszych czeskich przedsi?biorców darowa? mu na kampani? 14 mln CZK – oko?o 2,3 mln PLN – to jest przesz?o dwa razy wi?cej ni? zgromadzi? Zeman). Z drugiej strony jest krytykowany za cz?onkostwo w Komunistycznej Partii Czechos?owacji w latach 1980- 1989, które u?atwi?o mu zrobienie kariery w Urz?dzie Statystycznym. Osobliwy przejaw tej krytyki mo?na zaobserwowa? na jego transparentnym koncie bankowym. Przelewaj?c na konto symbolicznego jednego halerza (0,162 polskiego grosza) mo?na zawrze? w opisie transakcji dosadne s?owa krytyki. Jego s?abym punktem jest brak charyzmy i sztuczno?? (w Internecie kr??y klip wideo z pocz?tku jego kampanii, nazwany na Youtube „najbardziej ?enuj?cym klipem wszystkich czasów”). Spoty wyborcze obu g?ównych kandydatów s? w zachodnim stylu:

Zeman

[embedyt]http://www.youtube.com/watch?v=rz1FgsSFGKo[/embedyt]

Fischer

[embedyt]http://www.youtube.com/watch?v=WqnDrmjVm_Q[/embedyt]

Interesuj?cymi i wa?nymi uczestnikami kampanii s? niezale?ni kandydaci obywatelscy, wywodz?cy si? z kr?gów artystycznych i kulturalnych: Tá?a Fischerová i Vladimír Franz. Nie s? zwi?zani z ?adnym ugrupowaniem politycznym. Dysponuj? skromnymi ?rodkami finansowymi opartymi jedynie na datkach od pojedynczych osób. W swojej kampanii bazuj? na aktywno?ci obywateli, którzy ich wspieraj?, a nie na dzia?aniach marketingowych np. w postaci bilbordów. Postuluj? powrót warto?ci moralnych do polityki. Tá?a Fischerová jest aktork? teatraln? pochodz?c? z artystycznej rodzinny, by?a prze?ladowana przez komunistyczny re?im. Obecnie dzia?aczka obywatelska, przewodnicz?c? Kluczowego Ruchu, nawo?uj?cego do powrotu do idea?ów oraz staraj?cego si? przynie?? alternatywne pogl?dy na wspó?czesne spo?ecze?stwo, ekonomie i polityk?.

[embedyt]http://www.youtube.com/watch?v=IPB-wlUiN-Y[/embedyt]

Vladimír Franz, z wykszta?cenia prawnik, nigdy jednak nie praktykowa? zawodu. Kompozytor, pedagog, profesor wy?szych szkó? artystycznych. Jest wytatuowany na ca?ym ciele, przez co zyska? przydomek „Awatar.”

[embedyt]http://www.youtube.com/watch?v=cWg3dJaIVvM[/embedyt]

Szczególnie popularny w?ród m?odzie?y (zdecydowanie zwyci??y? w wyborach zorganizowanych dla uczniów szkó? ?rednich) oraz w intrenecie.

Kolejnym interesuj?cym kandydatem jest Karel Schwarzenberg, obecny minister spraw zagranicznych, przewodnicz?cy partii TOP 09 oraz autentyczny ksi???. Od 1979 r. jest g?ow? s?awnego, znanego od ?redniowiecza rodu Schwarzenbergów (do tego rodu nale?a? m.in. zamek w ?eskim Krumlovie, wpisanym na Lista ?wiatowego Dziedzictwa UNESCO czy Pa?ac Szwarcenbergów znajduj?cy si? przed Praskim Zamkiem). Po przewrocie komunistycznym w 1948 roku musia? emigrowa? z Czechos?owacji. W latach 1984-1990 przewodnicz?cy Mi?dzynarodowej Helsi?skiej Federacji na rzecz Praw Cz?owieka, nast?pnie w latach 1990-1992 kanclerz Prezydenta Czechos?owacji Václava Havela. Jego mocn? stron? jest mi?dzynarodowe uznanie, poczucie humoru, luz oraz poparcie znanych osobisto?ci. Dalsz? grup? kandydatów tworz? kandydaci dominuj?cych partii po Aksamitnej Rewolucji: ODS, ?SSD i Unii Chrze?cija?skich Demokratów – Czechos?owacka Partia Ludowa (KDU-?SL).

[embedyt]http://www.youtube.com/watch?v=TtP7e8uDZcU[/embedyt]

P?emysl Sobotka (ODS) – lekarz, aktywny w polityce od Aksamitnej Rewolucji. Od 1996 jest senatorem z ramienia ODS (w latach 2004-2010 przewodnicz?cy a obecnie wiceprzewodnicz?cy tej izby). Jego spot wyborczy jest typowy dla partii prawicowych w postkomunistycznych pa?stwach.

[embedyt]http://www.youtube.com/watch?NR=1&v=KwNJ-4AS8LQ&feature=endscreen[/embedyt]

Ji?í Dienstbier (?SSD) natomiat to energiczny, lewicowy polityk m?odego pokolenia. Syn czeskiego dysydenta, polityka i pierwszego po-komunistycznego ministra spraw zagranicznych Czechos?owacji Ji?ígo Dienstbiera. Prawnik, od m?odo?ci zaanga?owany w polityk?, obecnie senator i wiceprzewodnicz?cy ?SSD.

[embedyt]http://www.youtube.com/watch?v=YCv-pRsvOwc[/embedyt]

Zuzana Roithová, lekarka, wspó?za?o?ycielka Obywatelskiego Forum Medyków i Stowarzyszania Szpitali. W 1998 roku zosta?a ministrem zdrowia oraz senatork?. Od 1999 r. cz?onkini KDU-?SL (w latach 2001-2003 wiceprzewodnicz?ca tej partii). W 2004 i 2009 zosta?a wybrana do Parlamentu Europejskiego. W spocie wyborczym odwo?uje si? do swojego zawodu.

[embedyt]http://www.youtube.com/watch?v=je55woxk_4w[/embedyt]

Ostatnim kandydatem pozosta?ym do omówienia jest przewodnicz?ca niewielkiej partii SUVERENITA (suwerenno??) Jana Bobošíková. W latach dziewi??dziesi?tych sta?a si? znan? dziennikark? i prezenterk? telewizyjn?, radiow? i prasow? (by?a m.in. redaktorem naczelnym dzia?u wiadomo?ci Czeskiej Telewizji). Od 2004 r. aktywna w polityce, w tym roku by?a wybrana do Parlamentu Europejskiego z ruchu Niezawi?li. W 2008 r. Komunistyczna Partia Czech i Moraw (KS?M) zg?osi?a jej kandydatur? na Prezydenta Republiki Czeskiej. Bez sukcesów kandydowa?a tak?e w wyborach do Parlamentu Europejskiego, Senatu i Izby Poselskiej oraz na Burmistrza Pragi. Posiada jasne sprecyzowane pogl?dy eurosceptyczne, co mo?na zaobserwowa? w jej spocie wyborczym.

[embedyt]http://www.youtube.com/watch?v=p_sKBp6V1D8[/embedyt]

Warto zwróci? uwag? na obowi?zkowe tzw. transparentne konta, na których ksi?gowane s? wszystkie wp?ywy i wydatki kandydatów. Najwi?kszym „bud?etem” wyborczym dysponuj?: Schwarzenberg (ponad 23 mln CZK) i Fischer (prawie 21 mln CZK), nast?pny jest Dienstbier (ponad 16 mln CZK). Sum? 6,5 mln CZK przekroczyli Zeman i Sobotka. Pozostali kandydaci dysponuj? zdecydowanie skromniejszymi ?rodkami, jedynie Roithová, zgromadzi?a wi?cej ni? 0,5 mln CZK (konta: Franz, Bobošíková, Fischerová).

W najbli?szy pi?tek i sobot? spo?ród dziewi?ciorga kandydatów Czesi po raz pierwszy b?d? bezpo?rednio wybiera? swojego prezydenta. Aby wy?oni? zwyci?zc? prawdopodobnie b?dzie potrzebna druga tura wyborów, która odb?dzie si? dwa tygodnie pó?niej z udzia?em dwóch kandydatów z najwi?ksz? ilo?ci? g?osów.


* Grzegorz Sojka – Jeden z za?o?ycieli, a obecnie wspó?pracownik Centrum Inicjatyw Mi?dzynarodowych. Student V roku politologii w Instytucie Nauk Politycznych i Stosunków Mi?dzynarodowych UJ. Stypendysta programu Erasmus na Wydziale Nauk Spo?ecznych Uniwersytetu Karola. Stypendysta Fundacji Przedsi?biorczo?ci. Cz?onek Ko?a Studentów Stosunków Mi?dzynarodowych UJ i Ko?a Naukowego Slawistów UJ. Pochodzi z Wis?y-per?y Beskidów, czechofil i mi?o?nik wycieczek rowerowych. Do jego zainteresowa? nale??:  Republika Czeska, konflikt w by?ej Jugos?awii oraz wybrane aspekty historii XX wieku (z naciskiem na II wojn? ?wiatow?).


Przeczytaj te?:

To be happy it is important to be healthy. How can medicines help up? It isn’t tight for immigrants to purchase drugs online. How it is possible? For example Xylocaine causes loss of feeling in an area of your body. Given during childbirth. Secondly treats emergency heart rhythm problems. Usually, if you have lost the charisma, charm to a particular partner, treatment options like Cialis to improve potency is unlikely to help him back. Cialis is a drug used to treat varied troubles. What do you already know about sildenafil vs tadalafil? Apparently each adult has heard about vardenafil vs sildenafil. (Read more http://rootinfonline.com/cialis-for-daily-use.html). Like all other medications, Cialis is also accordingly of it’s active element. While the medicine is credited with nerve hurt, it can also cause sexual disorder. The most common possibly serious side effects of such medicaments like Cialis is stuffy or runny nose. Tell local physician if you have any unwanted side effect that bothers you. Discuss the matter with your health care professional to ensure that you can use this drug. Some tests can be used to extent of male sexual problems.

Total 0 Votes
0

Tell us how can we improve this post?

+ = Verify Human or Spambot ?

3 komentarze on "Awatar, książę, technokrata… Kto walczy o Praski Zamek?"

    • Basia Marcinkowska

      Grzegorz obiecał wyniki skomentować ! 😛
      A o wynikach końcowych (po drugiej turze) napisze kolega z COE 🙂

      • W tej dzialce trzeba dzialac natychmiast. PISM juz to zrobil: DARIUSZ KAŁAN, w wywiadzie dla Radia PiN oraz Radia Wnet komentuje wybory prezydenckie w Czechach: “W Brukseli wystrzeliły korki od szampanów. W drugiej turze spotkają się dwaj kandydaci, którzy deklarują odejście od eurosceptycyzmu Václava Klausa. Po tych wyborach czeska polityka europejska zmieni się, chociaż głównie w warstwie retorycznej. Odpadnięcie zaś już w pierwszej turze wyborów Jana Fischera, który przez wiele miesięcy był liderem wszystkich sondaży, to polityczna sensacja”.
        Link do wywiadu z 14 stycznia w Radiu PiN: http://www.radiopin.pl/audycje/archiwum/80/Kontra

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *