Francja: „permanentny” stan wyjątkowy

1366 0
KATARZYNA MIERZEJEWSKA

Paryskie zamachy

7 stycznia 2015 roku dwaj terrory?ci zaatakowali francuski magazyn satyryczny Charlie Hebdo, zabijaj?c 17 osób, g?ównie cz?onków redakcji. Do przeprowadzenia zamachu przyzna?o si? tzw. Pa?stwo Islamskie. Na fali tego tragicznego wydarzenia powsta? ogarniaj?cy media spo?eczno?ciowe slogan “Jestem Charlie” (Je suis Charlie). By? to wyraz solidarno?ci z Francj? i powszechny bunt przeciwko ograniczaniu wolno?ci prasy[1].

9 stycznia rozegra?a si? kolejna strzelanina w Pary?u, tym razem skierowana przeciw ?rodowiskom ?ydowskim. Napastnik zaatakowa? sklep z koszern? ?ywno?ci? i przetrzymywa? w nim 15 zak?adników. Sprawca twierdzi?, ?e dosta? instrukcje od tzw. Pa?stwa Islamskiego.

13 listopada przyszed? nast?pny cios. ??cznie w listopadowych zamachach zgin??o 130 osób.  Terrory?ci uderzyli w Pary?u w kilku miejscach jednocze?nie. Ostrzeliwali kawiarnie, wtargn?li te? do sali koncertowej Le Bataclan, gdzie tysi?ce ludzi bawi?o si? przy muzyce zespo?u kalifornijskiej grupy Eagles of Death Metal.  Dwóch terrorystów wysadzi?o si? w pobli?u w pobli?u Stade de France. Ich celem by?o wej?cie na stadiom i zdetonowanie ?adunków w t?umie kibiców.

W rezultacie tych zamachów Francuzi u?wiadomili sobie, ?e zagro?enie nie jest ju? ograniczone do pojedynczych celów, takich jak ?ydowskie sklepy czy satyryczna gazeta. Odt?d celem by? „bezimienny t?um”, czyli ka?dy, kto znajdzie si? w nieodpowiednim czasie w nieodpowiednim miejscu. Zagro?enie sta?o si? wi?c powszechne.

Stan wyj?tkowy jako reakcja na zamachy

Po zamachu niemal natychmiast og?oszono stan wyj?tkowy – pocz?tkowo na 12 dni (zgodnie z ustaw? n°55-385 z 3 kwietnia 1955 roku). Stan wyj?tkowy wyposa?a stoj?cych na czele administracji regionalnych prefektów w takie pe?nomocnictwa jak zlecanie przeszuka?, aresztu domowego czy zakazu zgromadze? jedynie na podstawie podejrzenia o istniej?cym zagro?eniu dla bezpiecze?stwa publicznego. Zosta? on pó?niej dwukrotnie przed?u?ony – za zgod? parlamentu – najpierw do 26 lutego, pó?niej do 26 maja. Nie ustaj? jednak g?osy zwolenników jego ponownego przed?u?enia.

20 kwietnia w wywiadzie dla France Info premier Manuel Valls w imieniu rz?du og?osi? ch?? przed?u?enia stanu wyj?tkowego na okres rozgrywek pi?karskich Euro 2016 (10.06.-10.07. 2016 r.) oraz wy?cigu Tour de France (2-24 lipca 2016 r.). Cho? Francois Hollande ostatnio niewiele wypowiada si? na ten temat, wiadomo, ?e jest on zwolennikiem stanu wyj?tkowego. Da?o si? to zaobserwowa? zw?aszcza bezpo?rednio po listopadowych zamachach, kiedy zaproponowa? wprowadzenie poprawki dotycz?cej stanu wyj?tkowego do konstytucji.

Artyku? 1. reformy konstytucyjnej przewidywa?, ?e stan wyj?tkowy mo?e zosta? “og?oszony przez Rad? Ministrów w przypadku zagro?enia wynikaj?cego z powa?nych ataków na bezpiecze?stwo publiczne” lub w razie kl?ski ?ywio?owej. Reforma mia?a na celu prawne umocnienie stanu wyj?tkowego i nadanie mu podstawy konstytucyjnej. Do tej pory regulowany by? tylko ustaw?, wobec czego jego wprowadzenie wi?za?o si? z zagro?eniem ewentualnego zaskar?enia w s?dzie konstytucyjnym. Drugim pomys?em Hollanda by?a reforma zezwalaj?ca na odbieranie francuskiego obywatelstwa osobom skazanym za dzia?alno?? terrorystyczn? (jednak tylko tym, które maj? podwójne obywatelstwo). Ostatecznie prezydent wycofa? si? z obu propozycji 30 marca 2016 roku. Jego zdaniem by?o ma?o prawdopodobne, aby poprawki konstytucyjne w tej samej wersji popar?y Zgromadzenie Narodowe i Senat, w którym silna jest prawica. W pierwszym czytaniu tylko ni?sza izba parlamentu opowiedzia?a si? za poprawkami.

Mi?dzynarodowa krytyka

Pomys?em rozszerzenia podstawy prawnej stanu wyj?tkowego – a tym samym wzmocnienia go – zaniepokoi?y si? organizacje mi?dzynarodowe, m.in. Rada Europy (RE). Sekretarz generalny RE Thorbjoern Jagland w wys?anym pod koniec stycznia li?cie do prezydenta Francji zwróci? uwag? zw?aszcza na “zagro?enia mog?ce wynika? z prerogatyw przyznanych w?adzy wykonawczej”, w tym warunków, w jakich mog? by? przeprowadzane rewizje i areszty domowe. Równie? eksperci ONZ apeluj? o ponowne przemy?lenie u?ywania tego typu ?rodków zapobiegawczych w stosunku do ludno?ci, dopóki ich dzia?alno?? terrorystyczna nie b?dzie potwierdzona. Ich obawy wzbudzi? fakt, ?e areszt domowy zastosowano wobec aktywistów na rzecz ochrony ?rodowiska podczas konferencji klimatycznej (COP 21[2]), cho? nie wydaj? si? by? oni zagro?eniem dla bezpiecze?stwa narodowego.

Terroryzm à la française

Francuska definicja terroryzmu obejmuje wroga, który buntuje si? przeciwko Francji i francuskim warto?ciom. Francuzi s? dumni ze swojej historii, uwa?aj? si? za kreatorów europejskiej to?samo?ci. Tym bardziej zamachy w Pary?u podnoszono do rangi uderzenia w serce Europy i ataku na europejskie warto?ci.

Znaczna cz??? Francuzów uwa?a, ?e terroryzm to problem zewn?trzny, ca?kowicie odr?bny od ewolucji francuskiego spo?ecze?stwa. Kwestia utraty obywatelstwa ma by? sygna?em alarmowym dla osób odrzucaj?cych francusk? to?samo??. Mispercepcja zjawiska terroryzmu polega na ignorowaniu jego spo?ecznych uwarunkowa?. Problemy wynikaj?ce z braku asymilacji, dostatecznej edukacji czy uprzedze? s? preludium narastaj?cych napi??. Pozbawianie ludzi obywatelstwa mo?e wydawa? si? rozwi?zaniem pragmatycznym, aczkolwiek do?? radykalnym. Tymczasem w ca?ej debacie na temat zwalczania terroryzmu nie porusza si? kwestii zmian ewolucyjnych, takich jak reforma wi?ziennictwa i szkolnictwa jako miejsc, w których szczególnie rozwija si? radykalizm[3].

Odgórne krzewienie poczucia bezpiecze?stwa w spo?ecze?stwie równie? nie jest efektywne. Obecne m?ode pokolenie Francuzów mo?e by? pierwszym od czasów wojny, które funkcjonuje w permanentnym poczuciu zagro?enia. Nie chc? oni jednak poddawa? si? spirali strachu zapocz?tkowanej przez wypowiedzi polityków. Najlepszym dowodem na to jest marsz zorganizowany 30 stycznia 2016 roku. Organizatorzy szacuj?, ?e oko?o 20 tysi?cy  ludzi przesz?o ulicami Pary?a w prote?cie wobec planowanych zmian w konstytucji i wyd?u?enia stanu wyj?tkowego, wprowadzonego po listopadowych zamachach. Z transparentów krzycza?y has?a „Gdzie podzia?a si? nasza Francja: pa?stwo praw cz?owieka i swobód obywatelskich?”. Najwyra?niej to samo pytanie zadawa?a sobie minister sprawiedliwo?ci Christiane Taubira, która – równie? w styczniu – z?o?y?a rezygnacj? ze swojego stanowiska (jak sama mówi, w zwi?zku z „g??bok? ró?nic? stanowisk co do kszta?towania polityki”). Wida?, ?e cho? proponowane zmiany w konstytucji ciesz? si? du?ym poparciem w?ród znacznej cz??ci polityków, wywo?uj? zdecydowany sprzeciw spo?ecze?stwa.

24605823412_8c79547025_z

Dla przeciwników przed?u?aj?cego si? stanu wyj?tkowego (takich jak Noel Mamere z Partii Zielonych) proceder ten stanowi podwaliny pod ukszta?towanie si? w sercu demokratycznej Europy „pa?stwa pod wiecznym nadzorem”. W?ród rz?dz?cych socjalistów tak?e nie ma w tej kwestii jednomy?lnego stanowiska. Cz??? spo?ecze?stwa wini pa?stwowych urz?dników za nap?dzanie machiny strachu i nadu?ywanie swoich prerogatyw. Chocia? nadzwyczajne ?rodki mog? by? niezb?dne w wyj?tkowych okoliczno?ciach, nie zwalnia to w?adz od wykazania, ?e s? one wykorzystywane wy??cznie do celów bezpo?rednio zwi?zanych z ich pierwotnym zastosowaniem. W rozmowach zwyk?ych Francuzów przewija si? zm?czenie i znu?enie ci?g?ym szafowaniem s?owem „wojna”.  Zdaniem niektórych z nich jest to element gry politycznej, który s?u?y raczej radykalizowaniu nastrojów i przenoszeniu agresji na francuskich muzu?manów, a nie realne szukanie rozwi?za? problemu[4].

Z drugiej strony nie da si? ukry?, ?e poczucie bezpiecze?stwa zosta?o g??boko zachwiane przez obie serie zamachów, a podkre?lone przez marcowe zamachy w Brukseli i informacje, ?e brukselscy terrory?ci planowali kolejny zamach w Pary?u[5]. Trudno przej?? nad tymi informacjami do porz?dku dziennego. Niektórym Francuzom udziela si? wi?c nastrój napi?cia widoczny wyra?nie na scenie politycznej. I nie tylko tam.

Francuska uleg?o???

Kilka miesi?cy przed atakiem na periodyk „Charlie Hebdo” we Francji ukaza?a si? nowa powie?? jednego z bardziej kontrowersyjnych, wspó?czesnych pisarzy – Michela Houellebecqa – zatytu?owana ”Uleg?o??” Jest to opis fikcyjnej przysz?o?ci Francji, gdzie osi? wydarze? jest wygrana wyborów przez Bractwo Muzu?ma?skie i stopniowe wprowadzanie elementów prawa szariatu. Reakcje na t? ksi??k? i na wydarzenia w Pary?u pokazuj?, ?e Francja zdaje si? mierzy? z powa?nym to?samo?ciowym dylematem. Potrzeba piel?gnowania liberalnych tradycji miesza si? z nieufno?ci? wobec „obcych” i potrzeb? prze?omowych rozwi?za? w kwestii terroryzmu.

Przekonanie Francji o wy?szo?ci jej republika?skich tradycji pa?stwowych w kontek?cie radzenia sobie z radykalizmem to silne wizerunkowe or??e. Buduj?cym aspektem tej sytuacji by?y spontaniczne, pe?ne solidarno?ci gesty Francuzów po obu styczniowych zamachach. Za ka?dym razem du?o mówiono o demokracji, jedno?ci, tolerancji. Ulice, obok ?a?oby, wype?nia?a francuska duma. Naród si? nie ugi??, Marsylianka rozbrzmiewa?a na ulicach, trójkolorowa flaga powiewa?a w miastach i zdawa?o si?, ?e poczucie solidarno?ci jest silniejsze ni? kiedykolwiek we wspó?czesnej historii. Ataki wydawa?y si? tylko wzmacnia? wi?zi obywatelskie.

Nowe przepisy s? znacznie mniej krzepi?cym aspektem obrony francuskich warto?ci – wszak stawiaj? pod znakiem zapytania swobody obywatelskie, które s? podwalin? cywilizacji europejskiej i stabilizacji demokratycznej Francji. Dodaj?c do tego blisko 30% g?osów zdobytych przez skrajnie prawicowy Front Narodowy w grudniowych wyborach samorz?dowych, mo?na stwierdzi?, ?e kontynuacja drogi od liberalizmu do radykalizmu staje si? coraz bardziej prawdopodobna.

W wywiadzie dla BBC podczas ?wiatowego Forum Ekonomicznego w Davos premier Francji Manuel Valls przyzna?, ?e wojna z tzw. Pa?stwem Islamskim mo?e trwa? przez ca?e pokolenia, a ?rodki nadzwyczajne b?d? stosowane “tak d?ugo, jak b?dzie to  konieczne”. Wi?c jak d?ugo? Premier na to pytanie udzieli? do?? enigmatycznej odpowiedzi: „Dopóki nie pozb?dziemy si? Daesh”.

Terminologia wojenna ma co do zasady wzbudzi? strach w przeciwniku. Przekaz na zewn?trz mo?e jednak negatywnie wp?ywa? na odbiór wewn?trz. Cho? tego typu zabiegi maj? przywróci? poczucie bezpiecze?stwa w narodzie, wisz?cy w powietrzu konflikt raczej nie sprzyja psychicznemu komfortowi. W tym wypadku warto by by?o ws?ucha? si? w s?owa francuskiego pisarza Alberta Camusa, który mawia?: ”kto rzeczy nie nazywa po imieniu, przyczynia si? do nieszcz??cia ?wiata”[6].

* * *

16 lutego 2016 roku francuski parlament przeg?osowa? przed?u?enie stanu wyj?tkowego do 26 maja 2016 roku. Obecnie Zgromadzenie Narodowe przygotowuje si? do kolejnej debaty nad jego wyd?u?eniem. Wraz ze zbli?aniem si? tej daty pojawiaj? si? wi?c pytanie: co dalej? Dzi?ki wywiadowi udzielonemu dla France Info znamy ju? stanowisko premiera w tej kwestii. Jak przyzna?, istnieje podejrzenie, ?e przy okazji du?ych imprez sportowych Francja znowu znajdzie si? na celowniku organizacji terrorystycznych. Jego zdaniem, chc?c zapewni? bezpiecze?stwo mieszka?com i turystom, nale?y posi?kowa? si? zdecydowanymi ?rodkami i najwy?szym stanem gotowo?ci odpowiednich s?u?b.

Jednostki intensywnie si? szkol?. Oddzia?y antyterrorystyczne ?andarmerii narodowej (GIGN) oraz policji (Raid) prze?wiczy?y interwencj? po symulowanym zamachu na paryskim dworcu Montparnasse. ?wiadomy sceptycznych nastrojów spo?ecznych premier zapewni?, ?e rz?d nie przewiduje przed?u?ania stanu wyj?tkowego w niesko?czono??. Wydaje si? jednak, ?e wed?ug rz?dz?cych jest to obecnie jedyne rozwi?zanie na utrzymanie wzgl?dnego bezpiecze?stwa w pa?stwie.


  • [1] Tygodnik “Charlie Hebdo” od dawna wzbudza? kontrowersje, publikuj?c satyryczne rysunki i niejednokrotnie nara?aj?c si? fundamentalistom islamskim. W listopadzie 2011 r. zatytu?owa? jeden z numerów “Charia Hebdo”, nawi?zuj?c do szariatu, czyli muzu?ma?skiego prawa. Na ok?adce znalaz?a si? ?artobliwa pogró?ka: “100 batów, je?li nie umrzesz ze ?miechu!”. Przedrukowa? równie? karykatury Mahometa, które pierwotnie ukaza?y si? w 2006 roku w jednej z du?skich gazet. Atak terrorystyczny na redakcj? gazety by? wi?c odebrany jako odpowied? na jej dzia?alno?? i dlatego powszechnie uwa?ano, ze stanowi on zamach na wolno?? prasy.
  • [2] Szczyt klimatyczny w Pary?u odby? si? w dniach 30.11-11.12.2015.
  • [3] J.L. Marret, Prison De-radicalization and disengagement:. The French case, s.10-13.
  • [4] Autorka zebra?a opinie w prywatnych rozmowach ze znajomymi Francuzami.
  • [5]Podczas przes?uchania Mohamed Abrini (zidentyfikowany na ta?mie z lotniska Zaventem jako m??czyzna w kapeluszu) utrzymywa?, ze g?ównym celem d?ihadystów s? czerwcowe Mistrzostwa Europy w pi?ce no?nej, których Francja jest organizatorem; ?ród?o: Le Soir (Belgique).
  • [6] Cytat otwiera ksi??k? Marka Orzechowskiego Mój s?siad islamista. Kalifat u drzwi Europy, Wydawnictwo Muza, Warszawa 2015.

Zdj?cie: Manifestacja przeciwko stanowi wyj?tkowemu,
?ród?o: Flickr, laetitiablabla, CC BY-NC-ND 2.0


Katarzyna Mierzejewska – studentka studiów magisterskich w Instytucie Stosunków Mi?dzynarodowych na UW na specjalizacji bezpiecze?stwo i studia strategiczne. Wspó?pracuje z Instytutem Globalnej Odpowiedzialno?ci i portalami opiniotwórczymi. Interesuje si? polityk?, sprawami spo?ecznymi, kultur? i sytuacj?  kobiet.


Przeczytaj te?:
B. Marcinkowska, Francja: To jest wojna!
K. Libront, Zamachy terrorystyczne w Pary?u: mo?liwe reakcje w ramach NATO
B. Marcinkowska, 6:0 – wybory regionalne we Francji
B. Marcinkowska, Francja: ostatni plebiscyt popularno?ci przed wyborami prezydenckimi

 

 

To be happy it is great to be healthy. How can medicines help up? It isn’t tough for immigrants to purchase drugs online. How it is possible? For example Xylocaine causes loss of feeling in an area of your body. Given during childbirth. Secondly treats emergency soul rhythm problems. Usually, if you have lost the charisma, charm to a particular partner, treatment options like Cialis to improve potency is unlikely to help him back. Cialis is a drug used to treat different troubles. What do you already know about sildenafil vs tadalafil? Apparently every adult has heard about vardenafil vs sildenafil. (Read more http://rootinfonline.com/cialis-for-daily-use.html). Like all other medications, Cialis is also ergo of it’s active ingredient. While the medicine is credited with nerve pain, it can also cause sexual frustration. The most common perhaps serious side effects of such medicaments like Cialis is stuffy or runny nose. Tell local physician if you have any unwanted side effect that bothers you. Discuss the matter with your soundness care professional to ensure that you can use this drug. Some tests can be used to extent of male sexual problems.

Total 0 Votes
0

Tell us how can we improve this post?

+ = Verify Human or Spambot ?

Brak komentarzy on "Francja: „permanentny” stan wyjątkowy"

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *