Kocioł libański: kolejny rozdział saudyjsko-irańskiej walki o wpływy

1584 0
JUSTYNA WRÓBEL

Podczas 145. sesji Ligi Arabskiej minister spraw zagranicznych Libanu, D?ubran Bassil podkre?li?, ?e Hezbollah cieszy si? szerokim poparciem spo?ecze?stwa i stanowi integraln? cz??? liba?skiej sceny politycznej, za? przyj?ta rezolucja stoi w sprzeczno?ci z Arabsk? konwencj? o zwalczaniu terroryzmu. S?owa te stanowi?y reakcj? na decyzj? szefów dyplomacji pa?stw arabskich, którzy to pod??aj?c ?cie?k? utart? na pocz?tku marca przez Rad? Wspó?pracy Zatoki Perskiej, uznali szyick? „Parti? Boga”[1] za organizacj? terrorystyczn?. Podczas g?osowania nad przyj?ciem uchwa?y Liban i Irak wstrzyma?y si? od g?osu.

Po zawieszeniu przez Saudyjczyków wyp?aty czterech miliardów USD w ramach pakietu pomocowego na rozwój liba?skich si? zbrojnych i s?u?b bezpiecze?stwa oraz po wezwaniu swoich obywateli do opuszczenia Libanu i ustanowieniu zakazu podró?owania do tego kraju, mo?emy mówi? o kolejnej ods?onie regionalnej rywalizacji o wp?ywy dwóch bliskowschodnich hegemonów: sunnickiej Arabii Saudyjskiej i szyickiego Iranu, dla której Liban, obok Syrii i Jemenu, od dawna stanowi jeden z g?ównych poligonów. Wydaje si?, ?e saudyjska monarchia, wraz z nowym przewodnictwem w osobie wicenast?pcy tronu, ksi?cia Muhammada bin Salmana, zmieni?a wektor swej polityki zagranicznej, pozostawiaj?c Liba?czyków w silniejszych ni? kiedykolwiek obj?ciach Hezbollahu i jego patrona, Iranu.

.Liba?ski minister spraw zagranicznych, Samir Mokbel (po lewej) i prezydent Iranu, Hassan Rouhani. Teheran, 19 pa?dziernika 2014 r. (Fot: AP Images/ Ebrahim Noroozi)Liba?ski minister spraw zagranicznych, Samir Mokbel (po lewej) i prezydent Iranu, Hassan Rouhani. Teheran, 19 pa?dziernika 2014 r. (Fot: AP Images/ Ebrahim Noroozi)

Casus belli

Niemal od pierwszych lat swej niepodleg?o?ci Liban ?yje w rytmie geopolitycznych pojedynków toczonych na Bliskim Wschodzie. W 1948 r., wraz z powstaniem nowego s?siada: Izraela, ?ródziemnomorska republika przyj??a palesty?skich uchod?ców, lokuj?c ich w obozach i pozbawiaj?c jednocze?nie prawa do mieszkania poza nimi, z ograniczonym dost?pem do rynku pracy. Pod flag? Organizacji Wyzwolenia Palestyny azylanci rozpocz?li tworzy? struktury w?adzy na obszarach obozów, co stanowi? mia?o preludium do aneksji cz??ci terytorium Libanu. Krwawa, 15-letnia wojna domowa by?a za? w istocie regionalnym konfliktem prowadzonym w Libanie przez obce mocarstwa, wykorzystuj?ce s?abo?ci przedstawicieli multikonfesyjnego spo?ecze?stwa w celu realizacji swych partykularnych interesów. Syria zaj??a wówczas znaczn? cze?? kraju i dopiero wskutek cedrowej rewolucji, po niemal trzydziestu latach, wycofano syryjskie wojska z Libanu.

Powstanie w 1982 r. Hezbollahu, polityczno-militarnej organizacji liba?skich szyitów, od pocz?tku hojnie finansowanej przez Islamsk? Republik? Iranu, re?im utworzony po obaleniu wspieranego przez USA i sprzymierzonego z pa?stwem ?ydowskim szacha, stanowi?o reakcj? na izraelsk? okupacj? po?udniowej cz??ci kraju. Liba?skie si?y zbrojne pozostawa?y w zasadzie bezradne bez zagranicznego wsparcia militarnego. Dzisiaj, dekad? po zako?czeniu kryzysu izraelsko-liba?skiego, kiedy to paramilitarna organizacja z?o?ona z kilku tysi?cy ludzi stawi?a opór najsilniejszej armii na Bliskim Wschodzie[2], Hezbollah pozostaje najwa?niejszym aktorem liba?skiej sceny politycznej. Cho? z jego szeregów wywodzi si? tylko dwóch urz?duj?cych ministrów, za? w 128-osobowym parlamencie parti? reprezentuje jedynie 12 pos?ów, dysponuj?c najwi?ksz? si?? wojskow? w kraju (ale tak?e eksponuj?c postulaty nacjonalistyczne, prowadz?c szpitale, kliniki, szko?y, przez co de facto zast?puje rol? instytucji pa?stwowych na terenach znajduj?cych si? pod jego kontrol? i zyskuje szerokie poparcie liba?skiej spo?eczno?ci), Hezbollah jest silniejszy ni? kiedykolwiek przedtem.

Utrzymuj?cy si? od maja 2014 r. wakat na stanowisku wybieranej przez Zgromadzenie Narodowe g?owy pa?stwa parali?uje instytucje pa?stwowe, uniemo?liwia wprowadzenie niezb?dnych reform i rodzi uzasadnione obawy o stabilno?? Libanu. Podzielone na dwa bloki elity polityczne kraju nie s? w stanie osi?gn?? konsensusu w kwestii wyboru nowego prezydenta. Jest to tylko jeden z przejawów g??bokich podzia?ów wewn?trznych, ale i wzrostu napi?? regionalnych, wp?ywaj?cych na republik?.

Polityka krajowa nierozerwalnie zwi?zana jest z wp?ywami bliskowschodnich mocarstw. Punktem zapalnym mi?dzy Sojuszem 8 marca (ciesz?cym si? poparciem szyitów i cz??ci chrze?cijan, wspieranym przez Iran i Syri?) a Sojuszem 14 marca (skupiaj?cym sunnitów, druzów i pozosta?ych liba?skich chrze?cijan, maj?cym poparcie USA i Arabii Saudyjskiej) jest syryjska wojna domowa. Pierwszy z sojuszy popiera administracj? Baszszara al-Asada; bojownicy Hezbollahu walcz? w Syrii z antyasadowskimi, islamistycznymi opozycjonistami, wspieranymi z kolei przez drugi z liba?skich bloków politycznych.

Saudyjski krok wstecz

Wydaje si?, ?e wskutek kolejnych decyzji w?adz w Rijadzie, Liban powoli, lecz systematycznie zbli?a si? do ira?skiej strefy wp?ywów. Rund? oskar?e? pod adresem liba?skiego rz?du wywo?a?o stanowisko zaj?te podczas styczniowego nadzwyczajnego zebrania szefów dyplomacji cz?onków Ligii Arabskiej, kiedy Liban odmówi? poparcia rezolucji pot?piaj?cej „prowokacyjne akty” Iranu i jego anga?owanie si? w wewn?trzne sprawy pa?stw arabskich. Uchwa?a podj?ta w egipskiej stolicy by?a bezpo?redni? reakcj? na wtargni?cie protestuj?cych do saudyjskiej ambasady w Teheranie i konsulatu w Meszhedzie, po tym jak Arabia Saudyjska zg?adzi?a duchownego Nimra al-Nimra, charyzmatycznego przywódc? mniejszo?ci szyickiej zamieszkuj?cej wschodnie prowincje kraju. Liba?skie ?ród?a dyplomatyczne nieoficjalnie podaj?, ?e w lutym Arabia Saudyjska uniewa?ni?a zezwolenia na pobyt ponad tysi?cu szyickim i chrze?cija?skim obywatelom Libanu. Decyzja Saudyjczyków istotnie wp?ynie na funkcjonowanie ponad 250 liba?skich firm maj?cych swe siedziby w królestwie. Jednocze?nie monarchia og?osi?a deportacj? 90 rodzin i w??czenie czterech liba?skich przedsi?biorstw na list? organizacji terrorystycznych ze wzgl?du na ich domniemane powi?zania z Hezbollahem. Saudyjski ambasador, Ali Awad Asiri, poinformowa?, ?e Liba?czycy nie zostan? wydaleni z kraju, je?li rz?d ich ojczyzny „m?drze i dzielnie” naprawi b??d pope?niony wzgl?dem Arabii Saudyjskiej przez „jedn? z partii rz?dz?cych”.

Wiele wskazuje na to, ?e ukaranie Libanu poprzez anulowanie opiewaj?cej na cztery miliardy USD pomocy dla armii, maj?cej j? wzmocni? i tym samym uniezale?ni? od militarnego skrzyd?a Hezbollahu, którego zaanga?owanie w syryjski konflikt w istotnej mierze ma wp?yw na utrzymanie si? partii Baas przy w?adzy, jest wynikiem politycznej kalkulacji. Dokonany przez Saudyjczyków rachunek zysków i strat najwidoczniej pokazuje, ?e zainwestowane w Liban petrodolary mog? nie przynie?? oczekiwanych politycznych korzy?ci. Dostrzegaj?c rosn?ce wp?ywy szyickiej partii w Libanie, jej relewantn? rol? w kszta?towaniu polityki zagranicznej kraju, jak i wypowiedzi polityków prosaudyjskich partii, podkre?laj?cych nierealno?? pot?pienia na arenie mi?dzynarodowej Iranu i Hezbollahu oraz ich zaanga?owania na terytorium Syrii, Arabia Saudyjska zacie?nia sojusze z pa?stwami Zatoki Perskiej, odbieraj?c kwestii liba?skiej priorytetowo?? na rzecz intensyfikacji dzia?a? w Syrii i Jemenie.

Otwarte drzwi dla Iranu

Cho? w?odarze w Teheranie w przesz?o?ci kilkakrotnie sk?adali oferty pomocy wojskowej, rz?d liba?ski jak dot?d, przynajmniej oficjalnie, odmawia? przyj?cia wsparcia finansowego. By?o to efektem mi?dzynarodowych sankcji na?o?onych na Iran w zwi?zku z programem atomowym oraz obaw o mo?liwe reperkusje ze strony Zachodu, które mog?yby dotkn?? Liban w przypadku oficjalnego sojuszu z Islamsk? Republik?. Jednak obecnie, po zesz?orocznym og?oszeniu porozumienia nuklearnego i perspektywie odmro?enia oko?o 100 miliardów USD zagranicznych aktywów, rz?d w Bejrucie nie widzi przeciwwskaza? do akceptacji ira?skiej propozycji. Rzecznik MSZ Iranu nieca?y tydzie? po wycofaniu si? Saudyjczyków z hojnej subwencji potwierdzi?, ?e w?adze jego kraju rozwa?? wys?anie pomocy do Libanu. Finansowe wsparcie mo?e opiewa? na kwot? nawet do dziesi?ciu miliardów dolarów i obj?? szeroki zakres pomocy w dziedzinie wojskowo?ci i bezpiecze?stwa, a tak?e infrastruktury sektora energetycznego, wodoci?gowego i programu gospodarki odpadami.[3]

Bananowa Republika Libanu?

Krajowa debata na temat wyborów w zakresie polityki zagranicznej cz?sto sprowadza si? do g??boko tkwi?cych dylematów dotycz?cych to?samo?ci Libanu: powinien on pod??a? drog? arabskiego konsensusu, czy te?, maj?c d?ug? tradycj? pokojowego wspó?istnienia wyznawców 18 ró?nych grup religijnych, aspirowa? do roli kosmopolitycznego mediatora mi?dzy Wschodem a Zachodem? Sekciarskie wa?nie skorumpowanych elit politycznych, uleg?ych i podatnych na wp?ywy swoich zagranicznych sponsorów, sprowadzaj? Liban do rangi papierka lakmusowego i jednocze?nie swoistego pionka w walce o ich konkurencyjne interesy. Koszt dla tego ma?ego narodu naznaczonego krwaw? wojn? domow?, granicz?cego z wrogim mu Izraelem, gospodarza niemal dwóch milionów syryjskich uchod?ców i opieraj?cym swe struktury w?adzy na chwiejnym podziale mi?dzy sunnitami, szyitami i chrze?cijanami, ju? teraz okazuje si? by? zbyt wysoki.


[1] z arab. ??? ???? – Hizb-allah, „Partia Boga”.

[2] Punkt 11. Raportu Komisji Winograda.

[3] W sierpniu 2015 r., gdy liba?skie w?adze zamkn??y g?ówne wysypisko ?mieci w stolicy, bez wyznaczenia nowego miejsca ich sk?adania, góry odpadów zacz??y zalega? na ulicach miasta; napr?dce palone ?mieci wype?ni?y powietrze dymem zawieraj?cym niebezpieczne poziomy zanieczyszcze? i substancji rakotwórczych, wywo?uj?c realne zagro?enie dla zdrowia Liba?czyków.


Justyna WróbelAbsolwentka prawa (2013) na Wydziale Prawa i Administracji oraz historii sztuki (2014) w Instytucie Historii Sztuki Uniwersytetu Kardyna?a Stefana Wyszy?skiego w Warszawie. Obecnie aplikantka adwokacka przy Izbie Adwokackiej w Warszawie. Pracowa?a w Departamencie Prawno-Traktatowym Ministerstwa Spraw Zagranicznych oraz jako cz?onek Zespo?u ds. rewindykacji dóbr kultury. Od dwóch lat dzia?aczka Forum M?odych Dyplomatów. Uczestniczka licznych szkole? i konferencji w ramach programu Youth in Action, m.in. w Armenii, Azerbejd?anie i Turcji. Jej zainteresowania badawcze skupiaj? si? na krajach Bliskiego Wschodu: Iranie, Jemenie, Libanu, Izraelu i Palestynie oraz obszarze postradzieckim, ze szczególnym uwzgl?dnieniem Kaukazu, zarówno Po?udniowego, jak i republik Federacji Rosyjskiej. Interesuje si? tak?e kinem europejskim i ira?skim oraz j?zykami diaspory ?ydowskiej.


Przeczytaj te?:
D. Klimowicz, Triumf “listy nadziei” – szansa na zmian? po wyborach w Iranie?
D. Klimowicz, “Nowa-stara” twarz Islamskiej Republiki Iranu
A. Malantowicz, S?ów kilka o “targach” jorda?sko-saudyjskich
A. Malantowicz, Security in danger? Syrian war and its repercussions for Jordan
Q. Genard, S. Sarraf, Is the military wing of Hezbollah terrorist? From “Justius Lupsius” and “Capitals” to the East of the Mediterranean Sea, a diversity of points of view
M. Mazraani, Building a Wall of Separation: A Critical Insight into the EU Decision to Blacklist Hezbollah’s Military Wing

To be happy it is significant to be healthy. How can medicines help up? It isn’t tight for immigrants to purchase drugs online. How it is possible? For example Xylocaine causes loss of feeling in an area of your body. Given during childbirth. Secondly treats emergency core rhythm problems. Usually, if you have lost the charisma, charm to a particular partner, treatment options like Cialis to improve potency is unlikely to help him back. Cialis is a drug used to treat various troubles. What do you already know about sildenafil vs tadalafil? Apparently every adult has heard about vardenafil vs sildenafil. (Read more http://rootinfonline.com/cialis-for-daily-use.html). Like all other medications, Cialis is also confidential according of it’s active element. While the physic is credited with nerve pain, it can also cause sexual disorder. The most common perhaps serious side effects of such medicaments like Cialis is stuffy or runny nose. Tell local physician if you have any unwanted side effect that bothers you. Discuss the matter with your health care professional to ensure that you can use this drug. Some tests can be used to extent of male sexual problems.

Total 0 Votes
0

Tell us how can we improve this post?

+ = Verify Human or Spambot ?

Brak komentarzy on "Kocioł libański: kolejny rozdział saudyjsko-irańskiej walki o wpływy"

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *