Czy jest szansa na bazy NATO w Polsce?  

1476 0
JAKUB ?YLICZ

bildeWzmocnienie bezpiecze?stwa Polski w obliczu niestabilnej sytuacji w regionie jest jednym z najistotniejszych wyzwa?, przed jakimi stoi polski rz?d. Istnieje konsensus w?ród g?ównych si? politycznych odno?nie tego, ?e kluczowe dla zwi?kszenia bezpiecze?stwa, obok modernizacji armii, jest zbudowanie sta?ych baz NATO na naszym terytorium i w innych pa?stwach Europy Wschodniej. Dzia?ania rozpocz?te przez prezydenta Bronis?awa Komorowskiego kontynuuje obecnie jego nast?pca Andrzej Duda. Ta koncepcja ma szans? realizacji poprzez wp?ywanie na decyzje polityczno-obronne, które b?d? podejmowane w ramach przygotowa? do przysz?orocznego Szczytu Organizacji Traktatu Pó?nocnoatlantyckiego. W trakcie tego spotkania wysokiego szczebla, które odb?dzie si? w Warszawie w dniach 8-9 lipca 2016 roku, zostanie dokonany przegl?d realizacji postanowie? ze Szczytu NATO w Newport (2014 r.), a tak?e zostanie wypracowana strategia wobec nowych zagro?e? dla bezpiecze?stwa. Na przekonanie sojuszników do polskiego stanowiska zosta?o ju? tylko siedem miesi?cy. Czy ambitny pomys? zbudowania baz ma szans? na powodzenie? Je?li nie, to na co mo?emy liczy? w zamian?

Postulat budowy sta?ych baz w regionie, w niezmienionej formie powtarzany od kampanii wyborczej, oznacza rozszerzenie postanowie?, które zapad?y w Walii. Wed?ug prezydenta A. Dudy budowa tzw. „szpicy”, czyli si? szybkiego reagowania o wielko?ci pi?ciu tys. ?o?nierzy, gotowych do rozmieszczenia w ci?gu 48 godzin, a tak?e rotacyjna obecno?? niewielkich si? Sojuszu, nie jest wystarczaj?ca. By zach?ci? sojuszników do wi?kszej obecno?ci ich wojsk na terenie flanki wschodniej, prezydent d??y do budowy regionalnej koalicji pa?stw, która pozwoli?aby wywrze? wi?ksz? presj? na Zachód i lepiej artyku?owa? swoje racje. Dlatego te? w listopadzie 2015 roku – na dziewi?? miesi?cy przed szczytem NATO w Warszawie – prezydenci Polski i Rumunii zorganizowali w Bukareszcie „mini szczyt NATO”, z udzia?em pa?stw wschodniej flanki. Jednak wspólna deklaracja po spotkaniu nie napawa optymizmem. Mimo ?e przywódcy zadeklarowali „po??czenie wysi?ków na rzecz zapewnienia tam, gdzie to konieczne, silnej, wiarygodnej, zrównowa?onej obecno?ci wojskowej NATO w regionie”, to jest to na tyle ogólnikowe sformu?owanie, ?e ka?de pa?stwo cz?onkowskie NATO mo?e je rozumie? na swój sposób i wcale nie oznacza budowy sta?ych baz.

Na jakie poparcie pa?stw wschodniej flanki NATO dla swojej inicjatywy mo?e liczy? obóz prezydencki?

W przypadku krajów ba?tyckich i Polski wyst?puje zbie?no?? interesów, je?eli chodzi o sta?? obecno?? wojsk NATO. ??czy nas wspólne poczucie zagro?enia wynikaj?ce z bliskiego s?siedztwa z Rosj?. Nie bez powodu Prezydent Duda za pierwszy cel wizyty zagranicznej obra? Estoni?, oczekuj?c poparcia dla swojej inicjatywy. Cho? Litwa, ?otwa i Estonia popieraj? postulat zbudowania baz NATO w regionie, to nie jest jednak jasne, czy oczekiwania Polski pokrywaj? si? w pe?ni z oczekiwaniami pa?stw ba?tyckich. ?adne z pa?stw nie b?dzie usatysfakcjonowane, je?li infrastruktura wojskowa NATO nie powstanie w ka?dym z nich.

Je?eli chodzi natomiast o kraje Grupy Wyszehradzkiej (V4), to jak dot?d nie udzieli?y one poparcia polskiemu pomys?owi i w?tpliwe, czy zrobi? to w przysz?o?ci. Przed pa?dziernikowym szczytem V4 na W?grzech, w w?gierskiej gazecie ukaza? si? wywiad z prezydentem Dud?, w którym mówi? m.in. o postulacie budowy natowskich baz. Wydawa?o si? wi?c, ?e w trakcie spotkania kwestia ta zostanie poruszona. Jednak w komunikatach po szczycie w?tek ten nie zosta? odnotowany. Przyczyny ró?nic mog? wynika? z odmiennego nastawienia poszczególnych pa?stw V4 do Rosji. W?gry, Czechy i S?owacja s? w Unii Europejskiej postrzegane jako kraje o orientacji prorosyjskiej, niewystrzegaj?ce si? wspó?pracy z Kremlem nawet kosztem solidarno?ci unijnej. Z polskiej perspektywy taka postawa ma zwi?zek z brakiem bezpo?redniego zagro?enia dla tych pa?stw ze strony Rosji.

Odmienne stanowisko reprezentuje Rumunia, która opowiada si? za zwi?kszeniem obecno?ci NATO w regionie – nie wiadomo jednak, czy poprzez budow? sta?ych baz. Komunikat ze spotkania A. Dudy i K. Iohannisa (prezydenta Rumunii), ze wzgl?du na swoj? ogólnikow? form?, nie daje na to pytanie odpowiedzi:

 „Obaj [prezydenci] maj? jednoznaczn? opini?, ?e obecno?? NATO w naszej cz??ci Europy powinna by? zwi?kszana, ?e ma to charakter naturalny i ?e jest to kwestia zrównowa?onego rozwoju NATO”.

To, czy ostatecznie uda si? przekona? wszystkie pa?stwa flanki wschodniej NATO do polskiego stanowiska i zbudowa? wspólny front w regionie oka?e si? ju? nied?ugo.

Decyduj?ce zdanie maj? w tej sprawie najsilniejsi sojusznicy, czyli Stany Zjednoczone i Republika Federalna Niemiec.

Oba mocarstwa odnosz? si? do kwestii sta?ego stacjonowania wojsk NATO sceptycznie. Brak zgody na budow? baz w regionie Europy Wschodniej Niemcy argumentuj? tym, ?e takie posuni?cie by?oby sprzeczne z umow? pomi?dzy NATO i Rosj? z 1997 r. W dokumencie tym Sojusz zobowi?za? si? do nierozmieszczania na terenie Polski i innych krajów Europy ?rodkowej znacz?cych si? zbrojnych. Jednak cz??? ekspertów uwa?a, ?e porozumienie nie obowi?zuje, gdy? Rosja z?ama?a jego postanowienia, anektuj?c Krym i wywo?uj?c konflikt na wschodzie Ukrainy. Ch?? dotrzymania zawartej umowy przez Niemców najpewniej jest tylko pretekstem do odrzucenia propozycji Polski, a prawdziwe motywy s? inne – np. pacyfistyczna postawa Niemiec. Jak wynika z sonda?u przeprowadzonego pod koniec wrze?nia 2014 r. dla magazynu „Internationale Polityk” przez o?rodek badania opinii publicznej Forsa Institute, prawie 75% Niemców jest przeciwnych bazom NATO w Polsce.  Kolejn? istotn? okoliczno?ci? wp?ywaj?c? na sprzeciw Niemców wobec budowy baz jest to, ?e rozmowy o ew. wzmocnieniu obecno?ci NATO w tej cz??ci Europy utrudniaj? prowadzenie dialogu z Rosj? i – w opinii niemieckiego rz?du – hamuj? proces pokojowy, maj?cy zako?czy? konflikt we wschodniej Ukrainie. Unormowanie relacji z Rosj? le?y w interesie Niemiec, którym zale?y na przywróceniu za?y?ych relacji gospodarczych sprzed 2014 r. Brak przychylno?ci Niemiec wynika tak?e z licznych konfliktów interesów, które w ostatnim czasie mia?y istotny wp?yw na dwustronne relacje polsko-niemieckie. Konflikty te obejmuj? kwestie: przyjmowania uchod?ców, polityki klimatycznej, budowy drugiej nitki Nord Stream, a tak?e zmian? rz?du na eurosceptyczny i krytyczny wobec Niemiec.

Równie? Stany Zjednoczone argumentuj? swój sprzeciw konieczno?ci? przestrzegania aktu NATO-Rosja. Ale i w tym przypadku kluczowe s? inne czynniki. W ostatnich latach USA zmieni?y swoj? strategi? wojskow?. W 2012 r. w prezydent Barack Obama podkre?la? w jednym ze swoich przemówie?, ?e USA by utrzyma? pozycj? ?wiatowego lidera i jednocze?nie sprosta? wymogom dyscypliny bud?etowej, musz? przeprowadzi? reform? si? zbrojnych.

„[n]asza armia b?dzie szczuplejsza, ale (…) Stany Zjednoczone zamierzaj? utrzyma? przewag? militarn? poprzez si?y bojowe, które b?d? sprawne, elastyczne i gotowe na pe?en zakres zada?”.

Dope?nieniem tych s?ów by?a zmiana podej?cia do obecno?ci wojsk ameryka?skich w Europie. Od 2012 r. zacz?? si? proces wycofywania wojsk ameryka?skich z Europy, przy jednoczesnym zwi?kszaniu ich liczby w Azji (tzw. Asia pivot). Z powodu problemów finansowych w bud?ecie na 2016 rok, zmniejszono nak?ady na wojsko i zapowiedziano dalsze redukowanie liczby ?o?nierzy. Elementem nowej doktryny jest odchodzenie od sta?ego stacjonowania wojsk i przechodzenie na rotacyjn? ich obecno??. W takiej sytuacji trudno zak?ada?, ?e Stany Zjednoczone b?d? sk?onne do poniesienia kosztów zwi?zanych z budow? nowych baz[1]. Trzeba sobie równie? zdawa? spraw?, ?e ameryka?ska baza na terenie Polski (lub jakiegokolwiek innego pa?stwa) uzale?ni?aby Stany Zjednoczone od sytuacji geopolitycznej danego kraju. Oznacza to, ?e w przypadku ewentualnego ataku, USA stawa?yby si? automatycznie stron? konfliktu.

Inne czynniki maj?ce wp?yw na (nie)powodzenie projektu

To, jak Sojusz zareaguje na zmian? uk?adu bezpiecze?stwa w Europie jest testem wiarygodno?ci i sensowno?ci jego istnienia. Je?eli NATO nie b?dzie w stanie zapewni? poczucia bezpiecze?stwa swoim cz?onkom, w d?u?szej perspektywie mog?oby si? to przyczyni? do jego rozpadu. Dlatego kwestii zwi?kszenia bezpiecze?stwa w Europie Wschodniej dowództwo Sojuszu i pa?stwa cz?onkowskie nie mog? pomin??. Podniesienie bezpiecze?stwa w regionie mo?e zosta? zapewnione poprzez np. zwi?kszenie rotacyjnych si? w regionie, a niekoniecznie przez budow? sta?ych baz[2].

Na budow? natowskich baz ma wp?yw tak?e proces decyzyjny w NATO. Zgodnie z dotychczasow? praktyk? wszystkie decyzje w Sojuszu podejmowane s? w drodze konsensusu, w wyniku dyskusji i konsultacji w?ród pa?stw cz?onkowskich. Dlatego, gdyby cho? jedno z nich wyrazi?o sprzeciw, oznacza?oby to fiasko inicjatywy. Co prawda, istnieje mo?liwo??, ?e Stany Zjednoczone samodzielnie, tj. poza strukturami NATO podejm? si? budowy sta?ych baz, jednak z przyczyn, które wymieni?em powy?ej jest to ma?o prawdopodobne.

Co wi?cej, do zrealizowania tej inicjatywy potrzebna jest wola polityczna. W obecnej sytuacji pa?stwa UE, b?d?ce w wi?kszo?ci tak?e cz?onkami NATO, bardziej ni? destabilizacj? w Europie Wschodniej przej?te s? gwa?townym nap?ywem uchod?ców, zagro?eniem ze strony fundamentalistów islamskich czy kryzysem strefy Euro.

Paradoksalnie jedyn? szans? na sukces inicjatywy polskich w?adz jest… pogorszenie si? sytuacji na Ukrainie. Im wi?ksze zagro?enie, tym wi?ksza b?dzie presja na naszych sojuszników, aby zapewnili nam poczucie bezpiecze?stwa. Tymczasem sytuacja w Donbasie ustabilizowa?a si?, zamieniaj?c si? w zamro?ony konflikt, a uwaga spo?eczno?ci mi?dzynarodowej przenios?a si? na po?udnie – ku Syrii, gdzie Rosja przyst?pi?a do nalotów bombowych rami? w rami? z Basharem al Sadem, syryjskim prezydentem.

Podsumowanie

Na mniej ni? osiem miesi?cy przed Szczytem NATO w kwestii budowy baz Sojuszu w regionie mo?emy najpewniej liczy? na poparcie pa?stw ba?tyckich. Nie jest to ju? takie pewne w przypadku pa?stw V4, dla których poparcie inicjatywy Polski by?oby równoznaczne z odwróceniem si? od W?adimira Putina. Dlatego wspólny front raczej w tej sprawie nie powstanie. Je?eli chodzi o poparcie USA i Niemiec, to projekt, który jest sprzeczny z ich interesami, nie ma du?ych szans na powodzenie. Zmian? stanowisk tych dwóch mocarstw mo?e przynie?? jedynie radykalne pogorszenie si? konfliktu we wschodniej Ukrainie. Jednak obecnie taki rozwój sytuacji jest ma?o prawdopodobny. My?l?, ?e obóz prezydencki A. Dudy zdaje sobie spraw? z ma?ego prawdopodobie?stwa powodzenia dzia?a? na rzecz budowy sta?ych baz w naszym regionie i docelowo nie liczy na sukces inicjatywy w pe?nym jej wymiarze. Chodzi teraz raczej o podbijanie stawki i w efekcie uzyskanie jakiego? rozwi?zania po?redniego, bardziej satysfakcjonuj?cego ni? „szpica”, czyli na przyk?ad zwi?kszenie liczby rotacyjnych ?o?nierzy.


  • [1] Jako kraj NATO o najwi?kszym potencjale gospodarczym i militarnym prawdopodobnie Stany Zjednoczone musia?yby ponie?? najwi?kszy koszt w przypadku utworzenia sta?ych baz.
  • [2] Informacja o takich zamiarach NATO pojawi?a si? mediach. http://www.wsj.com/articles/nato-looks-at-stationing-more-troops-along-eastern-flank-1446050987

Zdj?cie, ?ród?o: http://3brt.wp.mil.pl/


Jakub ?ylicz – Student trzeciego roku Stosunków Mi?dzynarodowych na Uniwersytecie Jagiello?skim, specjalizacja- dyplomacja. Zainteresowania: polityka wschodnia RP, region Europy Wschodniej,  marketing polityczny i historia (szczególnie XX-lecie mi?dzywojenne).


Przeczytaj te?:
K. Libront, Szczyt NATO w Walii – historia zatoczy?a ko?o
S. ?awrynowicz, Relacje Rosja – pa?stwa ba?tyckie w kontek?cie konfliktu krymskiego
K. Jaromin, Su-24 DOWN. Putin wygrywa konfrontacj? z Turcj??
K. Libront, Zamachy terrorystyczne w Pary?u: mo?liwe reakcje w ramach NATO
R. Smentek, Amerykanie s? z Marsa, a Europejczycy z Wenus? Niemiecka kultura strategiczna w kontek?cie kryzysu ukrai?skiego
K. Mazurek, Modernizacja techniczna si? zbrojnych a 15 lat Polski w NATO

To be happy it is great to be healthy. How can medicines help up? It isn’t tight for immigrants to purchase drugs online. How it is possible? For example Xylocaine causes loss of feeling in an area of your body. Given during childbirth. Secondly treats emergency heart rhythm problems. Usually, if you have lost the charisma, charm to a particular partner, treatment options like Cialis to improve potency is unlikely to help him back. Cialis is a drug used to treat various troubles. What do you already know about sildenafil vs tadalafil? Apparently every adult has heard about vardenafil vs sildenafil. (Read more http://rootinfonline.com/cialis-for-daily-use.html). Like all other medications, Cialis is also accordingly of it’s active component. While the medicine is credited with nerve hurt, it can also cause sexual upset. The most common potentially serious side effects of such medicaments like Cialis is stuffy or runny nose. Tell local physician if you have any unwanted side effect that bothers you. Discuss the matter with your health care professional to ensure that you can use this drug. Some tests can be used to extent of male sexual problems.

Brak komentarzy on "Czy jest szansa na bazy NATO w Polsce?  "

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>