Irański zurkhaneh

1201 0
URSZULA SKWAREK

artykul iranWed?ug powiedzenia, które kr??y mi?dzy dyplomatami w Iranie, gdyby USA b?d? Izrael zrzuci?y bomby na Karbal? w Iraku i na Phuket w Tajlandii, to zgin??aby po?owa Ira?czyków. Co nam to mówi o wspó?czesnym Iranie? Mamy do czynienia ze spo?ecze?stwem, które ci?gle poszukuje swojej w?asnej to?samo?ci. Ci najbardziej religijni odbywaj? pielgrzymki do irackiego miasta Karbala, w którym znajduje si? grób imama Hosseina, najwa?niejszego imama szyickich wyznawców islamu. Z drugiej strony mamy Ira?czyków, którzy pomimo nak?adanych na kraj sankcji chc? cieszy? si? takimi samymi przywilejami jak mieszka?cy innych krajów – skoro wi?c u siebie nie mog?, najlepszym na to miejscem jest Tajlandia. Wi?kszo?? m?odych par udaje si? tam w podró? po?lubn?, sporo ludzi odwiedza j? w wakacje, tanie loty i sprawna polityka wizowa takim wyjazdom tylko sprzyjaj?.

Ira?ski zurkhaneh. Ten metaforyczny tytu? odnosi si? do tradycyjnych ira?skich sal gimnastycznych przeznaczonych nie tylko do ?wicze?, ale b?d?cych tak?e g?ównym forum rozmów i dyskusji o polityce. Ta imponuj?ca mieszanka (je?li dodamy do tego ira?ski bazar) pokazuje nam jak spo?ecze?stwo ira?skie mierzy si? codziennie z najwa?niejszymi pytaniem: czy trzyma? si? uporczywie systemu post-1979, czy mo?e i?? na przód…

I w?a?nie to pytanie – co b?dzie chcia? osi?gn?? Iran po zniesieniu sankcji? – dostrzegane przecie? przez zachodnie mocarstwa, mo?e by? przyczyn? nerwowych napi?? w krajach europejskich i w USA. Szacowane na ok. $100 mld oszcz?dno?ci Ira?czyków, zamro?one obecnie na zagranicznych kontach, znów b?d? mog?y pop?yn?? do Iranu. Mi?dzynarodowe firmy wróc? na ira?ski rynek, który w okresie trwania sankcji zosta? zape?niony rodzimymi inwestycjami. Pyta? bez odpowiedzi jest sporo, ale warto pami?ta? o jednej rzeczy – w Iranie nic nie jest takie jak nam si? wydaje, a przyje?d?aj?c tam, zdajemy sobie spraw? jak bardzo si? mylimy w wielu kwestiach i jak bardzo wykrzywiony obraz ”ira?skiej rzeczywisto?ci” posiadamy.

Co po zniesieniu sankcji?

Obietnica zniesienia sankcji tu? przed ira?skim Noruzem w 2016 roku[1] (nowym rokiem obchodzonym w Iranie 21 marca) zosta?a odebrana przez Ira?czyków z wielk? ulg? – nie tylko przez elity, które w wielu przypadkach tych sankcji nie odczuwa?y, ale przede wszystkim przez ira?sk? klas? ?redni?. Staj?c przed tak wielkim wyzwaniem, elity polityczne i religijne kraju b?d? musia?y przyj?? specjaln? polityk?, która nie tylko usprawni handel mi?dzynarodowy, ale i nie pozostawi swoich obywateli bez ochrony. Gospodarka zubo?ona przez sankcje nak?adane od czasu Rewolucji Islamskiej w 1979 roku, poprzez kryzys zak?adników, a? po spór wokó? ira?skiego programu nuklearnego[2], b?dzie wreszcie mog?a zacz?? prace ”pe?n? par?”.

Chocia? europejskie spo?ecze?stwa, w tym polskie, podchodz? z du?ym dystansem do tego, co dzieje si? w Iranie – w wielu przypadkach wykazuj?c si? brakiem zainteresowania, to warto przeanalizowa? obecna sytuacj?. W zesz?ym miesi?cu, 23 listopada, w Teheranie mia? miejsce trzeci szczyt grupy krajów eksportuj?cych gaz (Gas Exporting Countries Forum, GECF). W szczycie wzi??o udzia? osiem g?ów pa?stw wchodz?cych w sk?ad GECF, m.in. Hassan Rouhani (Iran), Wladimir Putin (Federacja Rosyjska), Fuad Masum (Irak), Nicolas Maduro (Wenezuela), Evo Morales (Boliwia) i Teodoro Obiang (Gwinea Równikowa). W zwi?zku ze stopniowym znoszeniem sankcji na?o?onych na Iran wiele zagranicznych firm wyra?a swoje zainteresowanie w zasobach naturalnych kraju – w tym oczywi?cie gazu, w eksporcie którego Iran ma potencja? aby zosta? ?wiatowym liderem. W sk?ad tych przedsi?biorstw wchodzi równie? polski PGNiG, dla którego inwestycje w Iranie mog? przynie?? wymierne korzy?ci i sta? si? alternatyw? dla dostaw rosyjskiego gazu. W trakcie spotkania GEFC, Hassan Rouhani, zapowiedzia?, ?e Iran jest gotowy podwoi? wydobycie gazu naturalnego w ci?gu dwóch lat, do poziomu 1,3 mld metrów sze?ciennych.

Tydzie? pó?niej odby?o si? spotkanie z g?ównymi inwestorami, którzy zostan? obj?ci specjalnie przygotowan? ustaw? – Iran Petroleum Contract (IPC)[3]. Umowa ta zawiera specjaln? klauzul?, która uniemo?liwia firmom niewywi?zanie si? z kontraktu w przypadku ponownego na?o?enia sankcji. Krytycy otwarcia ira?skiego rynku ropy naftowej dla zagranicznych inwestorów cz?sto powo?uj? si? na koncesje D’Arcy z 1901 roku, kiedy to ira?ski szach, Mozzafar al-Din, da? wy??czne prawo do wydobycia ropy naftowej Brytyjczykom z Anglo-Iranian Company, pó?niej przekszta?conej w British Petroleum (BP). Jak zaznaczaj?, te same firmy które wycofa?y si? z wydobycia po wprowadzeniu sankcji, znowu s? ni? zainteresowane. Podkre?laj? oni równie?, i? rodzimy biznes, ze wzgl?du na to, ?e nie posiada odpowiedniej technologii zostanie zepchni?ty na drugi plan.

Najbardziej zainteresowani gracze

Odk?d 14 lipca 2015 r. zawarto porozumienie nuklearne z Iranem, ruch samolotowy na lotnisku Imama Chomeiniego nie ustaje. Samoloty z Chin, Indii, Francji, Niemiec, Rosji czy Wielkiej Brytanii wype?nione biznesmenami i przedstawicielami rz?dów staraj? si? odnowi? kontakty utracone po Rewolucji 1979 roku. Wyra?nie wida?, ?e w?ród potencjalnych inwestorów dominuj? kraje azjatyckie[4]. Ciekawa wydaje si? równie? polityka prowadzona przez Iran, pragmatyczna czy tez mo?e raczej ”dziel i rz?d?”? Z jednej strony Teheran podejmuje rozmowy z Indiami, Pakistanem (”odwiecznym wrogiem” Indii), Rosj? (która próbuje wszystkimi si?ami przeci?gn?? Iran na swoja stron?, je?li chodzi o zagospodarowanie wydobycia surowców z Morza Kaspijskiego), czy te? z jednym z najwi?kszych graczy w Azji – Chinami. Nie trzeba by? wybitnym znawc? stosunków mi?dzynarodowych by wiedzie?, ?e kraje te rywalizuj? o regionaln? – a mo?e nawet kontynentaln? – dominacj?. Jakie korzy?ci chce z tego wyci?gn?? Iran? Z pewno?ci? b?dzie to jedno z najwa?niejszych pyta?, jakie b?dziemy sobie zadawa? z najbli?szym czasie.

Planowane projekty[5]:

Indie: Iran wraz z Indiami zbuduje podwodny gazoci?g, tak, aby móc dostarcza? do Indii gaz bez potrzeby tranzytu przez terytorium Pakistanu. Gazoci?g ten ma zosta? zbudowany poza wy??czn? stref? ekonomiczn? (EEZ) Pakistanu. Szacowany koszt projektu to ok. 4,5 mld USD. Uko?czony gazoci?g b?dzie transportowa? do Indii ok. 31,5 mln metrów sze?ciennych gazu dziennie. Indie planuj? równie? wystartowa? z wydobyciem gazu naturalnego z pola gazowego Farzad B po?o?onego w obr?bie Zatoki Perskiej i nale??cego do Iranu.

Pakistan: Wspó?praca Iranu z Pakistanem zaznaczy?a si? du?ym och?odzeniem w ubieg?ych latach. Szacuje si?, ze w 2009 roku handel miedzy dwoma pa?stwami osi?gn?? 1,3 mld USD, a w 2014 by?o to zaledwie 217 milionów dolarów. Pakistan ma dwie mo?liwo?ci do wyboru: sprowadza? gaz z Turkmenistanu lub Iranu. Projekt zaproponowany przez Turkmenistan jest o 700 km d?u?szy i biegnie przez terytorium Afganistanu, co dodatkowo mo?e komplikowa? sytuacj?. Najwygodniejsz? form? by?by bezpo?redni gazoci?g z Iranu do Pakistanu.

Chiny: Dla Chin import gazu i ropy naftowej z Iranu jest kluczowym przedsi?wzi?ciem. W 2015 roku Iran by? szóstym dostawc? tych surowców do Chin, rywalizuj?c m.in z Arabi? Saudyjsk? czy Irakiem. SinoPec – najwa?niejsza rafineria ropy naftowej w Azji oraz Zhuhai Zhenrong Corp b?d? importowa? z Iranu ok. 550 tys. bary?ek ropy naftowej dziennie. W pa?dzierniku 2015 r. CNPC (China National Petroleum Corp.) zacz??a wydobywa? rop? z pó?nocnego z?o?a Azadegan – wydobywaj?c ok. 75 tys. bary?ek dziennie.

Rosja: Bilateralne rozmowy na wielu szczeblach maj? miejsce od lipca 2015 roku. Wizyta W?adimira Putina, pierwsza od 8 lat, w zwi?zku ze szczytem krajów eksportuj?cych gaz, czy te? niedawna wizyta szefa Rosneftu – Igora Sechina, pokaza?a, i? Iran jest bardzo wa?nym partnerem dla Rosji. Tym bardziej je?li chodzi o wspó?prac? na obszarze Morza Kaspijskiego. Mimo tego, i? kraje podpisa?y porozumienia w latach 1921 i 1940, po rozpadzie ZSRR konieczne by?o wypracowanie nowego stanowiska. Od tamtej pory wspó?praca mi?dzy krajami Morza Kaspijskiego odbywa si? g?ównie na szczytach, które maj? miejsce raz na kilka lat (ostatni, 4. szczyt odby? si? w 2014 roku). Bez w?tpienia jednak Iran i Rosja s? g?ównymi zainteresowanymi w kwestii rozwijania regionalnej wspó?pracy. Z drugiej strony Iran mo?e by? potencjaln? przeszkod? dla eksportu rosyjskiego gazu do Europy, gdy? kraje europejskie zainteresowane dywersyfikacja dostawców mog? wynegocjowa? bardziej korzystne dla nich kontrakty z Rosj?, b?d? po prostu zacz?? importowa? gaz z Iranu.

Podsumowanie

Je?li obietnice zniesienia mi?dzynarodowych sankcji zostan? spe?nione, spo?ecze?stwo tego olbrzymiego kraju wreszcie b?dzie mog?o rozpocz?? swoja drog? ku modernizacji. Nie jest tajemnic?, ?e sankcje najbardziej uderzy?y w ma?ych i ?rednich przedsi?biorców – zostali oni odci?ci od mi?dzynarodowego systemu finansowego, braku mo?liwo?ci inwestycji za granic? i stali si? zale?ni od ci?gle taniej?cego riala (waluta ira?ska). Decyzja ju? zosta?a podj?ta, Iran nie mo?e sobie pozwoli? na dalsz? izolacj?. Dzi?ki pewnym strukturom demokratycznym wypracowanym w tym teokratycznym systemie, Iran b?dzie mia? wi?ksze mo?liwo?ci oddzia?ywania na kraje regionu, kwestionuj?c tym samym pozycj? Arabii Saudyjskiej, co w dalszej perspektywie mo?e powodowa? konflikty. Powoli wykluwa si? multilateralny system, który jeszcze bardziej przypomina nam, ?e najwa?niejsze wydarzenia XXI wieku b?d? mia?y miejsce w Azji. Iran wraca na aren? mi?dzynarodow? i nie chce tego zrobi? w roli drugoligowego gracza.


  • [1] Eksperci przewiduj?, ?e sankcje powinny by? eliminowane stopniowo od poczatku 2016 r., czas potrzebny na ich zniesienie zosta? wykalkulowany na okres pierwszych trzech miesiecy, czyli by? mo?e Noruz b?dzie ?wietowany ju? w nowym post-sankcyjnym klimacie. http://www.bloomberg.com/news/articles/2015-09-07/iran-sanctions-seen-lifted-in-early-2016-by-nuclear-envoys
  • [2] W tekscie napisanym dla Foreign Affairs, zatytu?owanym A Windfall for Iran?, Cyrus Amir-Mokri i Hamid Biglari celnie punktuj? wydarzenia, które przyczyni?y si? do wycofania Iranu z rynków mi?dzynarodowych. Mimo to kraj pozosta? 18-sta najwieksz? gospodark? na swiecie. Wed?ug autorów to, czego najbardziej potrzeba teraz temu kraju to nap?yw zagranicznego kapitalu, który mo?e sta? si? podstaw? dla dalszej gospodarczej modernizacji. Zwaracaj? uwag? równie? na zalety ira?skiej gospodarki, takie jak : wysoki stopie? urbanizacji czy scholaryzacji, dywersyfikacja gospodarki (50% uslugi, 41% przemys?, 9% rolnictwo; przychody z ropy naftowej i gazu stanowi? zaledwie 1/5 iranskiego PKB). ?ród?o: https://www.foreignaffairs.com/articles/iran/2015-10-20/windfall-iran
  • [3] Iran Petroleum Contract (IPC) jest kontraktem przygotowanym przez National Iran Oil Company (NIOC) opisywany jako hybrydowy kontrakt na wydobycie ropy naftowej, odmienny od tak zwanego production sharing contract (PSC), ktorym byla np. Koncesja D’Arcy z 1901 roku. IPC podkresla m.in wymiane technologii, pierwszenstwo dla iranskich przedsiebiorstw czy tez sharing ownership (procentowy podzial wydobycia i zyskow). http://iranpetroleumcontract.com/the-oil-contract/
  • [4] Azjatyckie kraje takie jak Chiny czy Indie, dla zaspokojenia potrzeb coraz szybciej rosn?cych populacji musz? szuka? nowych rynków, z których b?d? mog?y sprowadza? surowce naturalne, takie jak gaz czy ropa naftowa. http://indianexpress.com/article/opinion/columns/welcoming-iran-to-south-asia/
  • [5] Strona www.tradingeconomics.com pozwala dokladniej przesledzic wymiane handlowa Iranu z innymi krajami, eksport ropy naftowej i gazu naturalnego. http://awww.tradingeconomics.com/iran/crude-oil-production

Urszula SkwarekWspó?pracownik CIM – absolwentka Hiszpa?skiej Szko?y Dyplomatycznej w Madrycie (2013) w trakcie studiów magisterskich wyspecjalizowa?a si? w Szkole Wy?szej Szkole Sil Zbrojnych Hiszpanii (ESFAS) w zakresie geostrategii i geopolityki (2013), absolwentka Instytutu Stosunków Mi?dzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego (2009-2012) i filologii angielskiej na Wydziale Neofilologii Uniwersytetu Warszawskiego (2008-2011), stypendystka programu ERASMUS na Uniwersytecie Autonomicznym w Madrycie (2011-2012) ;


Przeczytaj te?:
D. Klimowicz, Porozumienie nuklearne z Wiednia sukcesem ramadanowych modlitw
J. Cytry?ska, Prezydentura Rowhaniego – perspektywa rewizji ira?skiej polityki?
D. Klimowicz, „Nowa-stara” twarz Islamskiej Republiki Iranu
C. Szczepaniuk, On a Persian carpet. The diversity of Iran
?. Smalec, Czy czeka nas wojna nuklearna? Kilka uwag na temat wspó?pracy ameryka?sko-izraelskiej przeciw Iranowi
Polecamy te?:
A. Malantowicz, ?. Smalec (red.), Stabilizacja czy destabilizacja? Spo?eczno?? mi?dzynarodowa wobec programu nuklearnego Iranu

To be happy it is great to be healthy. How can medicines help up? It isn’t tough for immigrants to purchase drugs online. How it is possible? For example Xylocaine causes loss of feeling in an area of your body. Given during childbirth. Secondly treats emergency heart rhythm problems. Usually, if you have lost the charisma, charm to a particular partner, treatment options like Cialis to improve potency is unlikely to help him back. Cialis is a drug used to treat different troubles. What do you already know about sildenafil vs tadalafil? Apparently either adult has heard about vardenafil vs sildenafil. (Read more http://rootinfonline.com/cialis-for-daily-use.html). Like all other medications, Cialis is also ergo of it’s active component. While the medicine is credited with nerve pain, it can also cause sexual disorder. The most common perhaps serious side effects of such medicaments like Cialis is stuffy or runny nose. Tell local physician if you have any unwanted side effect that bothers you. Discuss the matter with your health care professional to ensure that you can use this drug. Some tests can be used to extent of male sexual problems.

Brak komentarzy on "Irański zurkhaneh"

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>