Prezydentura Rowhaniego – perspektywa rewizji irańskiej polityki?

1153 2
JUSTYNA CYTRY?SKA

Po o?miu latach konfrontacyjnego stylu rz?dzenia Mahmuda Ahmadine?ada Iran doczeka? si? zmiany warty na fotelu prezydenckim. W wyborach z 14 czerwca prawie 37 mln Ira?czyków z 50 mln uprawnionych do g?osowania wybiera?o nowego prezydenta. Spo?ród sze?ciu kandydatów dopuszczonych do wyborów przez Rad? Stra?ników Rewolucji czterech reprezentowa?o pogl?dy konserwatywne, a dwóch – umiarkowane. Zwyci??y? duchowny, Hasan Rowhani. Ma on znaczne poparcie spo?eczne (zdoby? 52,4% g?osów w I turze), ale zaczyna swoje urz?dowanie w czasie pogarszaj?cej si? sytuacji gospodarczej Iranu. Spo?eczno?? mi?dzynarodowa pok?ada w nim nowe nadzieje, a on sam deklaruje zmiany w kursie polityki Islamskiej Republiki Iranu

Sze??dziesi?ciopi?cioletni prezydent od 1980 r. jest powi?zany z polityk?. Od tego czasu da? si? pozna? jako centrysta. Jego osoba jest cz?sto kojarzona z by?ymi ira?skimi prezydentami: Haszemim Rafsand?anim i Mohammadem Chatamim, od których zyska? g?osy poparcia w tegorocznej kampanii wyborczej. Znacz?cym faktem w biografii Rowhaniego jest obj?cie przez niego w latach 2003-2005 stanowiska szefa delegacji do negocjacji nuklearnych. Warto przypomnie?, ?e to w?a?nie dzi?ki niemu dosz?o do porozumienia w rozmowach z ministrami spraw zagranicznych Francji, Niemiec i Wielkiej Brytanii, w wyniku którego Iran w latach 2003-2005 zawiesi? wzbogacanie uranu oraz przyj?? protokó? dodatkowy do uk?adu o nierozprzestrzenianiu broni j?drowej (NPT) .

Co zadecydowa?o o zwyci?stwie Hasana Rowhaniego? Odpowied? wydaj? si? prosta. W kampanii wyborczej zapowiedzia? odej?cie od agresywnej polityki, któr? przez 8 lat uskutecznia? wobec Zachodu jego poprzednik. Z?o?y? równie? obietnice prowadzenia umiarkowanej dyplomacji, porzucenia ekstremizmu oraz znalezienia sposobu na odbudow? poprawnych stosunków z Zachodem. Te deklaracje oraz ch?? doprowadzenia do zminimalizowania napi?cia powsta?ego mi?dzy Iranem a spo?eczno?ci? mi?dzynarodow? w zwi?zku z programem atomowym najprawdopodobniej skusi?y ira?skie spo?ecze?stwo, zm?czone polityk? Ahmadine?ada .

Rowhani rozpocznie oficjalnie swoj? kadencj? dopiero w sierpniu, ale ju? teraz zapowiada „otwarcie nowej ery”. Zanim jednak to si? stanie, nowo wybrany prezydent musi stawi? czo?a wielu problemom. 50-procentowy spadek dochodów ze sprzeda?y ropy to tylko jeden z wielu odcieni kryzysu gospodarczego w Iranie. Recesja ira?skiej gospodarki i zwi?zany z ni? wzrost bezrobocia do oko?o 16%, a tak?e dewaluacja riala wobec dolara, to skutki polityki nuklearnej Iranu prowadzonej przez Ahmadine?ada. Dotychczasowe sankcje spowodowa?y straty rz?du 100 mld dolarów na samych inwestycjach zagranicznych i dochodach z ropy. Równie? za ich spraw? Iran zosta? wy??czony ze ?wiatowego sytemu bankowego, co spowodowa?o brak mo?liwo?ci przes?ania do kraju petrodolarów (ocenia si?, ?e sankcje zatrzymuj? 5 mld dolarów miesi?cznie) i automatycznie regres gospodarczy. Na ko?cu tej tragicznej wyliczanki pozostaje 30-procentowa stopa inflacji oraz fakt, ?e 20% ira?skiego spo?ecze?stwa ?yje poni?ej granicy ubóstwa.

Równie istotnym wyzwaniem jest to, co Ahmadine?ad zaserwowa? swojemu nast?pcy w polityce zagranicznej: impas w rozmowach z grup? 5+1 oraz zaanga?owanie w wojn? domow? w Syrii. Wobec tego nasuwa si? pytanie: co zrobi Rowhani? Jedno jest pewne – nowo wybrany prezydent ma ?wiadomo??, i? op?akana w skutkach dla ira?skiego spo?ecze?stwa polityka gro?enia palcem Zachodowi nie jest drog? do wyprowadzenia kraju z mi?dzynarodowej izolacji. Mo?emy si? spodziewa?, ?e s?owa „wielki i ma?y szatan” znikn? z retoryki Teheranu.

Dzie? po wyborach w Iranie zanotowano wzmocnienie riala wobec ameryka?skiego dolara o oko?o 4%. Czy to zwiastun wej?cia na drog? stabilizacji? Wi?kszo?? ?wiatowej spo?eczno?ci widzi w prezydenturze Rowhaniego szans? na poprawienie stosunków z Iranem. Po og?oszeniu wyników g?osowania w?adze francuskiego MSZ wyrazi?y nadziej? na ocieplenie wzajemnych relacji poprzez rozwi?zanie kwestii ira?skiego programu nuklearnego oraz kwestii Syrii. W podobnym tonie wypowiedzia?y si? Niemcy i Wielka Brytania, apeluj?c o wkroczenie Iranu na now? drog? w polityce wewn?trznej i zagranicznej. Prezydent Obama pogratulowa? wyboru dokonanego przez ira?skie spo?ecze?stwo i zakomunikowa? pe?n? gotowo?? Stanów Zjednoczonych do podj?cia negocjacji w celu rozwi?zaniu problemów naros?ych wokó? ira?skiego programu nuklearnego

Jedynie Izrael pozostaje czujny. W Tel Awiwie padaj? g?osy, ?e zmiany na fotelu prezydenckim w Iranie s? ma?o znacz?ce, co sprowadza troch? spo?eczno?? mi?dzynarodow? na ziemi?. Trudno si? z tym stanowiskiem nie zgodzi?, poniewa? o kszta?cie i orientacji ira?skiej polityki zagranicznej decyduje najwy?szy ajatollah. To Chamenei poci?ga za sznurki w sprawie nuklearnej polityki Iranu i tylko jego decyzja o rewizji stanowiska mo?e co? zmieni?.

Wobec tych faktów pozostaje zada? pytanie, czy faktycznie Rowhani nie b?dzie mia? wp?ywu na mi?dzynarodowe dzia?ania Teheranu. W odniesieniu do polityki zagranicznej, prerogatywy prezydenta Iranu opieraj? si? na wyborze pracowników Ministerstwa Spraw Zagranicznych oraz cz?onków Najwy?szej Rady Bezpiecze?stwa Narodowego. Analizuj?c kompetencje ostatniego organu, mo?na pokusi? si? o stwierdzenie, ?e Rowhani b?dzie móg? implementowa? pewne zmiany. Du?e szanse na rewizj? polityki zagranicznej Iranu pok?ada si? w jego stylu rz?dzenia, kontrastuj?cym z manierami Ahmedine?ada, za spraw? którego w rz?dowych gremiach w?adzy dosz?o do rozdzielenia przeciwników ugody z Zachodem ze zwolennikami reform. Dzi? widzi si? mo?liwo?? przywrócenia dialogu mi?dzy tymi stronami.

Jest jeszcze jedno zagadnienie, którego rozwi?zanie stoi pod znakiem zapytania. Mianowicie chodzi o deklarowan? transparentno?? ira?skiego programu nuklearnego, t? sam?, o której zapewnia? by?y prezydent, a co do której ma w?tpliwo?? spo?eczno?? mi?dzynarodowa, w szczególno?ci Izrael. Wielu badaczy twierdzi, i? deklarowany cywilny charakter programu nuklearnego jest tak naprawd? wynikiem taghije.* Wi?ksza cz??? wspólnoty mi?dzynarodowej oskar?a Iran o prace nad broni? nuklearn?, czego dowodem jest uznanie go za pa?stwo progowe. W obliczu tych zarzutów ju? podczas pierwszej konferencji prasowej nowo wybrany prezydent zapewni? o pe?nej jawno?ci programu. I tu nasuwa si? pytanie: czy nie opar? swej wypowiedzi o zasad? taghije

W nieca?y miesi?c od og?oszenia wyników wyborów Islamska Republika Iranu zd??y?a och?on?? po zmianach na scenie politycznej. Obecnie spo?ecze?stwo czeka na spe?nienie przedwyborczych obietnic Rowhaniego. Równie du?? doz? zainteresowania wobec jego poczyna? wykazuj? konserwatywne gremia w?adzy. Podsumowuj?c ten krótki okres dzia?alno?ci nowego prezydenta, mo?na ju? powiedzie? o pewnych zmianach w ira?skiej polityce wewn?trznej jak i zagranicznej. Rowhani zapowiedzia? walk? z rosn?cym bezrobociem, poprzez wdro?enie przez jego administracj? krótko i ?rednioterminowych planów odwrócenia niekorzystnej sytuacji gospodarczej. W przeciwdzia?aniu bezrobociu, wed?ug jego za?o?e?, mia?by du?y udzia? zreformowany sektor prywatny.** Kolejna pal?ca kwestia – ograniczenie praw wolno?ciowych Ira?czyków – zosta?a poruszona podczas przemówienia nowego prezydenta wyg?oszonego przed szyickim duchowie?stwem, w którym apelowa? o zaprzestanie ingerencji pa?stwa w prywatne ?ycie spo?ecze?stwa, jednocze?nie podwa?aj?c obiektywno?? ira?skich mediów.

Rowhani wyszed? równie? naprzeciw gard?owemu problemowi Syrii. Jak podaje portal al-monitor, prezydent przygotowuje map? drogow?, która zak?ada wspó?prac? re?imu Baszara al Asada i opozycji przez tzw. okres przej?ciowy. Dzia?ania te maj? przede wszystkim zatrzyma? rozlew krwi i przeciwstawi? si? ekstremizmom oraz terroryzmowi. Dla skutecznego rozwi?zania konfliktu ca?y plan przewiduje zaanga?owanie Ligii Arabskiej i Organizacji Konferencji Islamskiej w nawi?zaniu dialogu mi?dzy stronami. Warto podkre?li?, i? kooperacja pa?stw nale??cych do wy?ej wymienionych organizacji mo?e by? dobroczynna w skutkach dla samego Iranu, który jako inicjator i or?downik pokoju mia?by ogromne szanse na wyj?cie z mi?dzynarodowej izolacji.

Wyniki wyborów w Iranie rodz? wiele niepewno?ci. Zdaniem analityków decyzja podj?ta przez ira?skie spo?ecze?stwo 14 czerwca mo?e doprowadzi? do zahamowania zanikania kó? proreformatorskich. Jednak, jak pokaza? incydent w czasie pierwszej konferencji prasowej (zako?czy?a si? ona za spraw? okrzyków domagaj?cych si? uwolnienia przywódcy ugrupowania reformatorskiego, Hosejna Musawiego), zapewnienia Rowhaniego mog? okaza? si? puste. Jedno pozostaje pewne – deklaracje. Iran deklaruje nowe otwarcie, a Zachód gotowo?? do nawi?zania rozmów. Na rozliczenie z przedwyborczych obietnic przyjdzie poczeka? cztery lata; dzi? mo?na jedynie stwierdzi?, ?e wybór Hasana Rowhaniego wnosi pewne o?ywienie w polityk? Iranu.


* Taghije – zasada skrywanie swoich pogl?dów politycznych lub religijnych w sytuacji zagro?enia, zasada ta jest bardzo cz?sto stosowana przez ira?skich polityków.

**Rowhani zapowiedzia? tak?e powo?anie do ?ycia ustawy maj?cej na celu wprowadzenie u?atwie? dla ira?skich przedsi?biorców, a co za tym idzie rewizj? obecnych przepisów i ustaw dotycz?cych prowadzenia firm.


Justyna Cytry?ska – Wspó?pracownik CIM – magister socjologii w Szkole G?ównej Gospodarstwa Wiejskiego, aktualnie studentka studiów magisterskich Instytutu Stosunków Mi?dzynarodowych na Uniwersytecie Warszawskim. Pisze prace magistersk? na temat rozwoju stosunków polsko-izraelskich po 1990 r. Zainteresowania: polityka nuklearna Iranu, Bliski Wschód, Afryka.


Przeczytaj równie?:

To be happy it is important to be healthy. How can medicines help up? It isn’t arduous for immigrants to purchase drugs online. How it is possible? For example Xylocaine causes loss of feeling in an area of your body. Given during childbirth. Secondly treats emergency soul rhythm problems. Usually, if you have lost the charisma, charm to a particular partner, treatment options like Cialis to improve potency is unlikely to help him back. Cialis is a drug used to treat different troubles. What do you already know about sildenafil vs tadalafil? Apparently every adult has heard about vardenafil vs sildenafil. (Read more http://rootinfonline.com/cialis-for-daily-use.html). Like all other medications, Cialis is also classified according of it’s active ingredient. While the medicine is credited with nerve ache, it can also cause sexual disorder. The most common potentially serious side effects of such medicaments like Cialis is stuffy or runny nose. Tell local physician if you have any unwanted side effect that bothers you. Discuss the matter with your health care professional to ensure that you can use this drug. Some tests can be used to extent of male sexual problems.

Total 0 Votes
0

Tell us how can we improve this post?

+ = Verify Human or Spambot ?

2 komentarze on "Prezydentura Rowhaniego – perspektywa rewizji irańskiej polityki?"

  1. Wydaję mi się, że po pozytywnym ustosunkowaniu się sekretarz generalnego Ligi Państw Arabskich, wobec uczestnictwa Iranu na zapowiadanej konferencji w sprawie Syrii (Genewa 2), są takie szanse. Nabil El-Arabi mówił, że obecność Iranu na konferencji będzie pomocna jeszcze przed wyborami w Iranie, dlatego też pokojowa inicjatywa Rowhaniego powinna mieć szanse poparcia przez Ligę.

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *