Rumunia: Czy zmiana systemu jest możliwa?

1018 0
KINGA JAROMIN

Rezygnacja premiera i skonstruowanie rz?du technicznego to zmiany, które zasz?y w Rumunii w ci?gu zaledwie dwóch tygodni.  Masowe protesty, które odbywa?y si? w najwi?kszych rumu?skich miastach, i które doprowadzi?y do tak daleko id?cych roszad na scenie politycznej, zwo?ywane by?y pod has?em zmiany systemu. Manifestanci domagali si? wymiany klasy politycznej i walki z korupcj?, pokazuj?c swoje zm?czenie dotychczasow? sytuacj? w kraju. Taka postawa nie jest odosobniona, podobne pogl?dy mo?na by?o zaobserwowa? w ci?gu kilku ostatnich lat w wielu pa?stwach europejskich, tak?e w Polsce. Niezadowolenie z obecnej sytuacji w kraju, krytykowanie ca?ej klasy rz?dz?cej, bez wzgl?du na przynale?no?? partyjn? oraz mgliste postulaty, w tym domaganie si? „zmiany”, bez wyra?nego wskazania, co ona oznacza, jest coraz powszechniejsze. Rumunom uda?o si? jednak osi?gn?? pewien sukces, ich postulaty zosta?y spe?nione, pierwsze kroki na drodze do reform zosta?y dokonane. Czy zatem mo?na liczy? na pozytywn? zmian? w tym pa?stwie? Czy protestuj?cy wiedz? w ogóle, na czym ta zmiana mia?aby polega? i jak wprowadzi? j? w ?ycie? Czy Rumuni maj? szans? na „obalenie” systemu?

Proteste_Pia?a_Universit??ii_Bucure?ti_5_noiembrie_2015
Photo: Protests in Bucharest 5.11.2015; Source: wikipedia.org

Tragiczny po?ar i wielkie protesty

Do?? nieprawdopodobnym wydaje si?, ?e tragiczny wypadek mo?e spowodowa? wielotysi?czne protesty przeciwko korupcji, które sko?cz? si? obaleniem rz?du. A jednak, dok?adnie to wydarzy?o si? w Rumunii. Po?ar, który wybuch? w popularnym sto?ecznym klubie Colectiv, doprowadzi? do ?mierci 60 osób. Kolejnych sto zosta?o powa?nie rannych. Wydarzenie to wstrz?sn??o Rumuni?. Poszkodowane zosta?y g?ównie m?ode lub bardzo m?ode (nieletnie) osoby. Wielu z tych, którzy potem zgromadzili si? na prote?cie w centrum Bukaresztu, zna?o ofiary. Inni ?atwo mogli si? z nimi uto?sami?. Kraj pogr??y? si? w ?a?obie, ludzie zacz?li masowo oddawa? krew, sto?eczne hostele do??czy?y do akcji oferowania darmowych noclegów przybywaj?cym do Bukaresztu rodzinom ofiar, wida? by?o du?e przej?cie i oznaki solidarno?ci. Dosy? szybko sta?o si? jasne, ?e przyczyn? po?aru i znacznej liczby ofiar by?o nieprzestrzeganie norm bezpiecze?stwa przez w?a?cicieli klubu. Znajdowa? si? on w piwnicy, sk?d by?o tylko jedno wyj?cie ewakuacyjne, instalacja maj?ca wyg?usza? d?wi?k nie by?a zabezpieczona od po?aru, a mimo to organizatorzy zgodzili si? na fire show, który mia? towarzyszy? odbywaj?cemu si? tam koncertowi. Klub, cho? mia? wszystkie pozwolenia na dzia?alno??, nie spe?nia? podstawowych norm bezpiecze?stwa. Ta informacja spowodowa?a wzrost nastrojów antyrz?dowych. Dla Rumunów przychodz?cych na manifestacje w Bukareszcie i w innych du?ych miastach, wypadek w klubie by? kolejnym dowodem na wszechobecn? korupcj? i s?abo?? pa?stwa.

Wszechobecna korupcja

W?a?ciciele klubu Colectiv szybko zostali aresztowani. Nie usatysfakcjonowa?o to jednak protestuj?cych obywateli, którzy od pocz?tku domagali si? dymisji premiera, prezydenta miasta oraz burmistrza dzielnicy, w której mie?ci? si? klub. Cz??ciowo ich ??dania zosta?y spe?nione, premier Victor Ponta poda? si? do dymisji 4 listopada 2015 roku, podobnie post?pi? burmistrz dzielnicy. Ponta to najwy?szy rang? rumu?ski polityk, przeciw któremu wszcz?to post?powanie w zwi?zku z zarzutami korupcyjnymi. Nie przeszkadza?o mu to jednak trwa? na stanowisku a? do kryzysu wywo?anego tragicznym w skutkach po?arem.

To tylko jeden przyk?ad na to, ?e nadu?ywanie w?adzy, czy korupcja s? w Rumunii powszechne. Kilka miesi?cy temu wybuch?a afera zwi?zana z prezydentem Bukaresztu, Sorinem Oprescu, który mia? by? centrum dzia?aj?cego w mie?cie uk?adu, zwi?zanego z rozdzielaniem przetargów publicznych. Ujawnianie podobnych przypadków, sta?o si?  codzienno?ci? w Rumunii, po tym, jak walk? z korupcj? rozpocz??a Direc?ia Na?ional? Anticorup?ie (DNA). Cho? jej dzia?alno?? jest dobrze oceniana, to do tej pory koncentrowa?a si? tylko na klasie politycznej. Brakowa?o dzia?ania na innych szczeblach, które równie? s? dotkni?te przez zachowania korupcyjne, czego dowodem jest chocia?by wydanie zgody na funkcjonowanie klubu Colectiv. Cho? walka z korupcj? jest w  toku , to ta wci?? jest w kraju powszechna. [1]

Tradycja manifestacji

Manifestacje po po?arze w klubie Colectiv nie by?y pierwszymi du?ymi protestami, które mia?y na celu pokazanie nastrojów spo?ecze?stwa. Od 2012 roku pot??ne manifestacje mia?y miejsce w Rumunii regularnie, zwykle wywo?ywane by?y konkretn? decyzj? w?adz, a potem cz?sto przeradza?y si? w protest przeciwko rz?dowi. Pojawia?y si? te? nowe postulaty.[2] Rumuni z roku na rok staj? si? bardziej aktywni politycznie, i coraz ch?tniej manifestuj? swoje pogl?dy, czy wyst?puj? przeciwko decyzjom polityków. Najcz??ciej dotyczy to ludzi m?odych, którzy – wykszta?ceni, cz?sto z do?wiadczeniem ?ycia za granic? – chcieliby widzie? Rumuni? jako kraj nowoczesny i praworz?dny, bez korupcji i starych „uk?adów” – czy to politycznych, czy biznesowych. Zmiany wynikaj?ce z poprzednich manifestacji nie by?y jednak tak dalekosi??ne, jak domagali si? tego protestuj?cy, nie spe?ni?y wi?c ich oczekiwa?. To sprawi?o, ?e ostatni protest by? bardziej zdecydowany, a manifestanci twierdzili, ?e nie ust?pi?, dopóki premier nie poda si? do dymisji. Co wi?cej, protesty trwa?y jeszcze kilka dni po tym, jak ich ??dania zosta?y spe?nione.

Obecne protesty by?y zatem cz??ci? pewnego procesu, jego kolejnym etapem. By? to etap bardzo wa?ny, gdy? wydaje si?, ?e po raz pierwszy protestuj?cy zrozumieli, i? korupcja nie tylko utrudnia ?ycie, ale mo?e je tak?e odebra?. Zosta?o to nawet sformu?owane w postaci has?a manifestacji: „Korupcja zabija”. Protestuj?cy zrozumieli, ?e skorumpowani politycy to tylko jedna ods?ona problemu, bardziej niebezpieczni wydaj? si? nieuczciwi urz?dnicy, którzy dla w?asnej korzy?ci s? w stanie pój?? na kompromis nawet z normami bezpiecze?stwa. Co wi?cej, manifestanci pokazali, ?e na takie zachowania nie ma ju? przyzwolenia.

Protesty antysystemowe

Postulaty, które zosta?y podniesione podczas ostatnich rumu?skich protestów, jak cho?by domaganie si? wymiany klasy politycznej, wyst?powanie przeciwko wszelkim opcjom politycznym itd., to oznaka zm?czenia spo?ecze?stwa aktualn? sytuacj? w kraju i protest przeciwko obowi?zuj?cemu w nim systemowi. Korupcja w Rumunii jest problemem systemowym, podobnie jak zbyt bliskie (wg cz??ci protestuj?cych) zwi?zki polityki z cerkwi? prawos?awn?, która równie? sta?a si? obiektem ataków manifestantów. Domaganie si? zmiany czy zniszczenie systemu sta?o si? motywem przewodnim protestów, ale ani protestuj?cy, ani obecne si?y polityczne w kraju nie maj? pomys?u jak tej zmiany dokona?. Protesty nie maj? liderów, którzy byliby w stanie negocjowa? z w?adz?, ani nawet przedstawi? jej konkretne postulaty. To zbieranina ludzi, którzy chc? pokaza? swoj? w?ciek?o??, ale którzy nie wnosz? nowej jako?ci do ?ycia politycznego. Raczej nie zrodzi si? z nich partia. Nie wida? tak?e innych opcji politycznych, które mia?yby potencja? zagospodarowa? t? energi?. Mimo powo?ania nowego, „technicznego” rz?du z premierem Dacianem Ciolo?em na czele (by?ym unijnym komisarzem ds. rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich), trudno spodziewa? si? daleko id?cych zmian. Nowy rz?d wci?? jest uzale?niony od „starego” parlamentu, a jego cz?onkowie wkrótce rozpoczn? przygotowania do wyborów, które maj? si? odby? w grudniu 2016 roku. Nie wydaje si?, ?eby ich strategi? by?y reformy i zaspokojenie ??da? protestuj?cych. Poszukaj? raczej wsparcia w elektoracie mniej aktywnym i bardziej konserwatywnym, który wci?? jest du?? cz??ci? spo?ecze?stwa.

Czy zmiana systemu jest mo?liwa?

Wydaje si?, ?e Rumuni wci?? nie rozumiej?, ?e zmiany, której si? domagaj?, nie mo?na zaprowadzi?, je?li za protestami nie pójdzie wi?ksze zaanga?owanie polityczne obywateli, np. przekucie ruchu w parti? i do??czenie do walki o w?adz?. Do wyborów zosta? jednak jeszcze rok, mo?e si? wi?c okaza?, ?e w tym czasie wykrystalizuje si? si?a polityczna, zdolna do reprezentacji manifestuj?cych. S?dz?, ?e jest to podstawowy warunek, który doprowadzi do wprowadzenia po??danych zmian w ?ycie. Bez reprezentacji, rezultaty ostatnich protestów nie b?d? ró?ni? si? od tych poprzednich, a niezadowolenie b?dzie tylko narasta?. Rumuni udowodnili, ?e s? w stanie si? zjednoczy? i zmobilizowa?. By?o to wida? najpe?niej podczas wyborów prezydenckich w 2014 roku, kiedy mniej znany Klaus Iohannis wygra? z popularnym Victorem Pont?, który by? uznawany za faworyta. Sytuacja ta mo?e si? powtórzy? w przysz?ych wyborach parlamentarnych, ale tylko je?li pojawi si? partia maj?ca wizj?, która pokryje si? z wizj? osób domagaj?cych si? zmiany. Rumuni stoj? zatem przed kolejnym wielkim wyzwaniem. Je?li tylko b?d? gotowi wzi?? odpowiedzialno?? za sytuacj? w swoim kraju, zamiast obarcza? ni? polityków, którym i tak nie ufaj?, maj? szans? na sukces. Je?li jednak ponownie oka?e si?, ?e nie s? gotowi na nic wi?cej poza manifestowaniem swojego gniewu, „system”,  przeciwko któremu  protestuj?, przetrwa.



Przeczytaj te?:
K. Jaromin, Walka z korupcj? w Rumunii – mission impossible?
P. Wojciechowska, Kresy  Europy? Rumu?skie impresje
K. Jaromin, Rewolucji nie b?dzie. Antyrz?dowe protesty w Mo?dawii
P. Wojciechowska, Europejskie marzenie Gruzinów
K. Urbaniak, Hongkong – na ?ywo z protestów

To be happy it is important to be healthy. How can medicines help up? It isn’t tight for immigrants to purchase drugs online. How it is possible? For example Xylocaine causes loss of feeling in an area of your body. Given during childbirth. Secondly treats emergency heart rhythm problems. Usually, if you have lost the charisma, charm to a particular partner, treatment options like Cialis to improve potency is unlikely to help him back. Cialis is a drug used to treat different troubles. What do you already know about sildenafil vs tadalafil? Apparently either adult has heard about vardenafil vs sildenafil. (Read more http://rootinfonline.com/cialis-for-daily-use.html). Like all other medications, Cialis is also according of it’s active ingredient. While the physic is credited with nerve pain, it can also cause sexual upset. The most common possibly serious side effects of such medicaments like Cialis is stuffy or runny nose. Tell local physician if you have any unwanted side effect that bothers you. Discuss the matter with your health care professional to ensure that you can use this drug. Some tests can be used to extent of male sexual problems.

The following two tabs change content below.

Kinga Jaromin

Kinga Jaromin Członek CIM, absolwentka Centrum Europejskiego UW ze specjalizacją polityka zagraniczna UE. Wolontariuszka EVS w Republice Mołdawii (2014), dziennikarka EurActiv.pl (2015) oraz stażystka think tanku Romanian Center for European Policies w Bukareszcie (2015). Interesuje się polityką wschodnią UE oraz sprawami wewnętrznymi krajów Europy Wschodniej.

Brak komentarzy on "Rumunia: Czy zmiana systemu jest możliwa?"

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>