Piekło cywilów: Mosul

530 0
PAULINA WOJCIECHOWSKA

Tak zwane “Pa?stwo islamskie” utrzymuje siln? pozycj? w pó?nocnym Iraku, a kolejny miesi?c operacji “odbijania Mosulu z r?k d?ihadystów” skutkuje zwi?kszeniem liczby ofiar konfliktu. Od 19 lutego 2017 r., czyli od momentu rozpocz?cia trzeciej fazy operacji, do 21 maja br., ponad 550 tysi?cy osób uciek?o z zachodniego Mosulu, aby schroni? si? w obozach dla uchod?ców lub punktach awaryjnych (emergency sites). W okolicach miasta jest ju? przesz?o 720 tysi?cy uchod?ców wewn?trznych (internally displaced persons, IDPs). Ponad 200 tysi?cy osób wci?? pozostaje w Mosulu.

Stolica “kalifatu”

Mosul, stolica prowincji Niniwa i trzecie co do wielko?ci miasto Iraku (przed wojn? liczy?o 2 mln mieszka?ców), zosta? zaj?ty przez ISIS/Daesz w czerwcu 2014 roku, a nast?pnie okrzykni?ty “stolic?” irackiej cz??? tzw. “pa?stwa islamskiego”. Operacja wojsk irackich i kurdyjskich przeciwko Daesz, wpieranych z powietrza przez USA i koalicjantów, rozpocz??a si? 17 pa?dziernika 2016 roku. Miasto by?o wówczas zamieszkiwane przez oko?o milion osób. “Wybi?a godzina zwyci?stwa” – oznajmi? wtedy w telewizyjnym or?dziu premier Iraku Hajder al-Abadi. Do zwyci?stwa wci?? jest jednak daleko. Wielomiesi?czne walki tocz? si? na ulicach miasta, ludno?? cywilna za? staje si? ofiarami – zarówno d?ihadystów, jak i nalotów i bombardowa? organizowanych przez irack? armi?.

24 stycznia 2017 r. z r?k Daesz odbito wschodni? cz??? miasta, podczas gdy jego zachodnia cze?? nadal pozostaje niezdobyta. Jest ona znacznie g??ciej zaludniona, a stara zabudowa i w?skie uliczki utrudniaj? u?ywanie ci??kiego sprz?tu wojskowego. Cho? w r?kach d?ihadystów pozostaje dzi? niewielka cz??? Mosulu, zaciek?e walki tocz? si? o ka?d? ulic?, ka?de wa?niejsze zabudowanie. Co wi?cej, zachodnia cz??? miasta ma znaczenie historyczne i strategiczne: znajduj? si? tam ratusz miejski, s?dy, budynki zarz?dzaj?cych prowincj? Niniwa, a tak?e g?ówne kwatery ISIS. W?a?nie tam, w meczecie Nuri w lipcu 2014 r. ich przywódca, Abu Bakr al-Baghdadi, og?osi? powstanie islamskiego kalifatu.

Mapka pokazuj?ca straty terytorialne ISIS od lutego 2017

Mapka pokazuj?ca straty terytorialne ISIS od lutego 2017, ?ród?o BBC.com

Przepe?nione obozy

Jeszcze przed rozpocz?ciem operacji zacz?to przygotowywa? obozy dla osób uciekaj?cych z Mosulu. W maju 2017 r. uchod?cy mogli szuka? schronienia w ponad 8,5 tysi?ca prowizorycznych domach (family plot – wg standardów UNHCR powinno mie? 10 x 12 m dla rodziny 4 do 7 osób) w 19 lokalizacjach. Od wielu tygodni brakuje jednak miejsc. Szacuje si?, ?e w obozach przebywa obecnie ponad 300 tysi?cy osób. W tej sytuacji pomoc humanitarna skupia si? przede wszystkim na realizacji podstawowych potrzeb ludno?ci: zapewnieniu ?ywno?ci, wody, podstawowej opieki medycznej, dachu nad g?ow?. Pierwsza, najbardziej podstawowa pomoc udzielana jest w tzw. puntach zbiorczych (mustering point), zlokalizowanych na typowych szlakach ucieczki z miasta.

Poza najbardziej podstawow? pomoc? w niektórych obozach znajdziemy tak?e specjalistów wspieraj?cych osoby z zespo?em stresu pourazowego (PTSD). W okolicach Mosulu powsta?y prowizoryczne szpitale specjalizuj?ce si? w leczeniu ran odniesionych w wyniku konfliktu (takiego leczenia wymaga ponad 12 tys osób): m.in. w Hammam Al-Alil, ok. 25 km od linii frontu w pobli?u dwóch du?ych obozów dla IDPs. Szpital ma 68 ?ó?ek i 3 sale operacyjne. Dotarcie ze skuteczn? pomoc? medyczn? do jak najwi?kszych grup ludno?ci jest najlepsz? profilaktyk? wobec gro??cych epidemii; inn? jest dostarczanie gdzie to tylko mo?liwe wody pitnej. Tam, gdzie jest to mo?liwe przeprowadza si? te? szczepienia – np. 23 maja rozpocz?to akcj? szczepie? przeciwko polio, która ma obj?? swoim zasi?giem ponad 300 tysi?cy osób.

W pomoc zaanga?owanych jest wiele mi?dzynarodowych organizacji, m.in. polski PAH, przy wspó?pracy z czeskim Caritasem i irack? organizacj? RNVDO. [1]

Znacznie trudniej dostarczy? podstawow? pomoc cywilom wci?? pozostaj?cym w obj?tym konfliktem mie?cie. W jednym z miejsc, gdzie udzielono pomocy stwierdzono, ?e dost?pu do wody pitnej brakowa?o przez 45 dni (!). “Nie ma jedzenia, nie ma chleba, nie ma absolutnie niczego” – powiedzia? jeden z uchod?ców, któremu po wielu dniach uwi?zienia w strefie bezpo?rednich walk uda?o si? wydosta? z miasta. Do wschodniej – wyzwolonej ju? – cz??ci miasta ludno?? cywilna powoli powraca, mimo ?e wci?? nie jest tam bezpiecznie, a ataki islamistów s? na porz?dku dziennym.

Pomoc humanitarna – morze potrzeb

W ca?ym Iraku, kraju licz?cym ponad 38 milionów mieszka?ców, pomocy humanitarnej potrzebuje 11 mln, 3 mln pozostaje wewn?trznie przesiedlonych (2,5 mln mieszka poza obozami), 6,2 mln udzielana jest pomoc. Przy takiej skali potrzeb bardzo trudno jest dotrze? z pomoc? do wszystkich, którzy jej potrzebuj? – nawet w najbardziej podstawowym zakresie. W kraju jest niespokojnie od 2003 roku, co oznacza, ?e wyrasta ca?e pokolenie, któremu nie dane by?o do?wiadczy? pokoju i stabilizacji. Wydaje si?, ?e zarówno w Iraku, jak i w?ród pa?stw “nios?cych bratni? pomoc”, brakuje pomys?u na skuteczne rozwi?zywanie problemów (konflikty mi?dzy grupami religijnymi, ogromna korupcja, bieda etc.) i przede wszystkim – na walk? z ekstremizmem, który staje si? coraz bardziej widoczny tak?e we wci?? bezpiecznej Europie. Po wyniszczaj?cej walce “Pa?stwo Islamskie” prawdopodobnie upadnie. Pytanie jednak, czy na jego gruzach nie narodzi si? kolejny ekstremizm?


[1] O dzia?alno?ci PAH a tak?e mo?liwo?ci udzielenia wsparcia mo?na przeczyta? TUTAJ.


Przeczytaj te?:
P. Wojciechowska, Uchod?cy czy bezpa?stwowcy? Formalna sytuacja Tybeta?czyków w Nepalu*
P. Wojciechowska, Wyzwania humanitarne: uchod?cy wewn?trzni
A. Malantowicz, Kryzys humanitarny w Syrii
Total 0 Votes
0

Tell us how can we improve this post?

+ = Verify Human or Spambot ?

The following two tabs change content below.

Paulina Anna Wojciechowska

Absolwentka Instytutu Stosunków Międzynarodowych (2010) oraz Kolegium Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych (2009 - dyplom socjologa). Skończyła również podyplomowe studium bankowości i uzyskała Europejski Certyfikat Bankowca. Obecnie pracuje w sektorze bankowym. Interesuje się państwami azjatyckimi (w szczególności: Indie, Nepal i Birma), pomocą humanitarną (w szczególności uchodźcy), sprawami społecznymi i komunikacją międzykulturową.

Brak komentarzy on "Piekło cywilów: Mosul"

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *