Uchodźcy czy bezpaństwowcy? Formalna sytuacja Tybetańczyków w Nepalu*

746 0

 

PAULINA WOJCIECHOWSKA, Program Azjatycki

Letni wieczór w Pokharze, drugim co do wa?no?ci pod wzgl?dem turystycznym mie?cie w Nepalu. M?odzi, mo?e 20-letni m??czy?ni wyg?upiaj? si?, mo?e troch? ha?asuj?, w czym przeszkadzaj? starszym – jak wsz?dzie na ?wiecie. Podchodzi policja. Standardowe pytanie o dokumenty. M?odzi Tybeta?czycy nie s? w stanie ich pokaza? – bo nigdy ich nie mieli. Zaczynaj? si? pogró?ki – w takim razie sk?d wiadomo, ?e s? w Nepalu legalnie. Szcz??liwie tym razem ko?czy si? na wr?czeniu funkcjonariuszom kilkuset rupii. Nepal nie podpisa? konwencji z 1951 roku o statusie uchod?ców, dlatego przepisy o pobycie zarówno Tybeta?czyków, jak i Bhuta?czyków w tym kraju regulowane s? na mocy przepisów wewn?trznych. Teoretycznie wszyscy uchod?cy po uko?czeniu 18-stego roku ?ycia powinni otrzymywa? Refugee Card (RC), niewielk? ksi??eczk?, przypominaj?c? stary polski dowód osobisty. W praktyce od 1999 roku zaprzestano wr?czania dokumentów to?samo?ci uchod?com tybeta?skim.

Tybeta?czycy w Tashi Palkiel

Tybeta?czycy w Tashi Palkiel

Oznacza to, ?e wszystkie roczniki od 1981 roku pozbawione s? dokumentu potwierdzaj?cego ich to?samo?? oraz legalno?? pobytu w Nepalu. Chi?czykom nie wystarczy ?amanie praw cz?owieka w okupowanym przez nich Tybecie. Staraj? si? tak?e na wszelkie sposoby utrudni? ?ycie tym mieszkaj?cym po drugiej stronie Himalajów. Nepalskie w?adze, niezale?nie pod tego, czy b?dzie to monarchia, maoi?ci czy obecny rz?d mniejszo?ciowy, bardzo ?atwo daje si? przekona? argumentami finansowymi.

Obywatelstwo na sprzeda?

Poza stwierdzeniem to?samo?ci uchod?cy oraz jego rodziny RC nie daje wielkich uprawnie?. Mo?na dzi?ki niej otworzy? konto bankowe, zrobi? prawo jazdy, zarejestrowa? pojazd. Lepiej p?atna praca, dost?p do wielu kierunków studiów (np. medycyna), kupno ziemi, otwarcie biznesu – to wszystko dost?pne jest jedynie obywatelom. Teoretycznie o obywatelstwo mog? ubiega? si? wszyscy mieszkaj?cy w Nepalu od 15 lat. Tybeta?czycy mieszkaj? tam w wi?kszo?ci od pó?wiecza, jednak w?ród kilkudziesi?ciu osób zaledwie jedna przyzna?a si? do jego posiadania. Prawie wszyscy wskazywali jednak, ?e jego nabycie jest mo?liwe – to tylko kwestia odpowiedniej ceny. Dzi?ki skorumpowaniu odpowiednich osób mo?liwe sta?o si? cho?by otwarcie prywatnych fabryczek dywanów w Kathmandu, oferuj?cym zatrudnienie kilkuset uchod?com.

Ka?dy radzi sobie jak mo?e. 18-letnia Tashi, od urodzenia mieszkaj?ca w Tashi-Palkiel, osiedlu niedaleko Pokhary, jako uczennica mo?e pos?ugiwa? si? szkoln? legitymacj?. Wielu jej rówie?ników motory kupuj? dzi?ki wpisowi w RC rodziców. Konto w banku mo?na utworzy? dzi?ki karcie, która jest ju? niewa?na – bowiem kolejn? uci??liwo?ci? jest konieczno?? odnawiania dokumentu dok?adnie w tym samym miejscu, w którym zosta? wydany. W Nepalu stosowanie przepisów jest na szcz??cie do?? lu?ne. W najtrudniejszej sytuacji s? ci, którzy jak 28-letni Sonam, tak?e mieszkaniec Tashi-Palkiel, nie posiadaj? ?adnej z powy?szych mo?liwo?ci. Musi by? ostro?ny. Po 2008 roku nepalska policja zaostrzy?a polityk? wobec uchod?ców, a tu na pierwszy rzut oka wida? tybeta?skie rysy twarzy.

Brak paszportu stwarza ogromne trudno?ci dla chc?cych wyjecha? za granic?. Pierwszym krokiem jest udanie si? do urz?du zajmuj?cego si? sprawami wewn?trznymi, po specjalne za?wiadczenie stwierdzaj?ce, ?e uchod?ca nie sprawia wi?kszych problemów. Z tym dokumentem konieczna jest wizyta w urz?dzie podleg?emu MSZ, tam otrzymuje si? travel document, wa?ny przez pó? roku. Wtedy mo?na odwiedzi? ambasad? pa?stwa, którego wiz? pragnie si? otrzyma?. Procedura trwa zwykle miesi?cami. Oczywi?cie mo?na j? przyspieszy?, to znów kwestia odpowiedniej ceny.

Zobaczy? Dalajlam?

Rodzina Tashi ze wzruszeniem wspomina podró? do Dharamsali, która mia?a miejsce przez niespe?na dwoma laty. Mogli na w?asne oczy zobaczy? Dalajlam?. Takie podró?e s? mo?liwe dzi?ki otwartej nepalsko-indyjskiej granicy i uproszczonym formalno?ciom zwi?zanym z jej przekraczaniem. Tashi chcia?aby rozpocz?? studia w Indiach, da?oby jej to wi?ksze mo?liwo?ci otrzymania lepiej p?atnej pracy. Ostatecznie jednak, ze wzgl?du na koszty decyduje si? pozosta? w kraju. Dla wielu naszych rozmówców Indie wydaj? si? by? „ziemi? obiecan?” – szans? na lepsze ?ycie, cho? jako uchod?cy zarejestrowani w Nepalu maj? trudno?ci z zalegalizowaniem swojego pobytu gdzie indziej.

Pan Buche, dyrektor szko?y podstawowej w Kathmandu kilka lat temu uda? si? w podró? do Tybetu. Jego wiza by?a wa?na jedynie przez dwa tygodnie, jedynie na ?ci?le okre?lonym terytorium, ale i tak by? szcz??liwy – odwiedzi? krewnych, zobaczy? rodzinny kraj, który opu?ci? jako 8-letni ch?opiec. Chi?ski rz?d zezwala na takie wizyty, przedtem bardzo dok?adnie badaj?c przypadek uchod?cy. Szans na wiz? nie maj? osoby, które kiedykolwiek anga?owa?y si? w spraw? Wolnego Tybetu, wystarczy cho?by znale?? si? na jednym zdj?ciu z demonstracji.

Pytani o podró?owanie po Nepalu, Tybeta?czycy odpowiadaj? zwykle, ?e cho? formalnie nie ma przeszkód prawnych w praktyce cz?sto spotykaj? si? z nieprzyjemno?ciami. Sytuacja wewn?trzna w Nepalu jest wci?? bardzo napi?ta, cz?ste s? mi?dzy innymi kontrole na drogach, sprawdzanie to?samo?ci. Policjanci bezb??dnie wychwytuj? „okazje” do dodatkowego zarobku. Innym kuriozum jest zakaz podró?owania samolotami linii wewn?trznych, szczególnie uci??liwy dla mieszka?ców odleg?ych górskich regionów, gdzie nie prowadz? ju? ?adne drogi. Kilka lat temu w jednym z ma?ych samolotów zdarzy?a si? próba ataku terrorystycznego. Niedosz?y sprawca nie by? Tybeta?czykiem, ale to nikomu nie przeszkodzi?o wprowadzi? absurdalnych przepisów.

Szko?a Tybeta?ska ko?o obozu Jawalakhel, Katmandu

Szko?a Tybeta?ska ko?o obozu Jawalakhel, Katmandu

Zale?no?? biednego Nepalu od pot??nego chi?skiego s?siada z roku na rok ro?nie. Tybeta?czycy wiedz?, ?e nie ma tu ju? dla nich ?adnych perspektyw. Pustoszej? osiedla wokó? Pokhary, niewielu Tybeta?czyków pozosta?o ju? u podnó?y Mount Everestu, cho? region ten tak bardzo przypomina ich ojczyzn?. Jakiekolwiek perspektywy daje jeszcze stolica Nepalu, cho? za cen? ci?g?ej walki z urz?dniczym ba?aganem. „Nie jeste?my uchod?cami, urodzili?my si? ju? tutaj. Nie jeste?my Nepalczykami, nie mamy obywatelstwa. Jeste?my bezpa?stwowcami” – mówi z gorycz? Tashi. Kto mo?e opuszcza kraj, który nie sta? si? dla uchod?ców bezpiecznym schronieniem.

———————————————————–
*Tekst pierwotnie ukaza? si? na blogu programu ratujTybet.org  i powsta? w ramach projektu “Sytuacja mniejszo?ci tybeta?skiej w prowincjach Kaski i Solo Khumbu w Nepalu”, realizowanym przez studentki stosunków mi?dzynarodowych, Mart? Zdzieborsk? i Paulin? Wojciechowsk? na jesieni 2010 roku.

Zdj?cia: Paulina Wojciechowska

To be happy it is important to be healthy. How can medicines help up? It isn’t hard for immigrants to purchase drugs online. How it is possible? For example Xylocaine causes loss of feeling in an area of your body. Given during childbirth. Secondly treats emergency core rhythm problems. Usually, if you have lost the charisma, charm to a particular partner, treatment options like Cialis to improve potency is unlikely to help him back. Cialis is a drug used to treat different troubles. What do you already know about sildenafil vs tadalafil? Apparently each adult has heard about vardenafil vs sildenafil. (Read more http://rootinfonline.com/cialis-for-daily-use.html). Like all other medications, Cialis is also classified according of it’s active component. While the medicine is credited with nerve ache, it can also cause sexual disorder. The most common possibly serious side effects of such medicaments like Cialis is stuffy or runny nose. Tell local physician if you have any unwanted side effect that bothers you. Discuss the matter with your health care professional to ensure that you can use this drug. Some tests can be used to extent of male sexual problems.

Total 0 Votes
0

Tell us how can we improve this post?

+ = Verify Human or Spambot ?

The following two tabs change content below.

Paulina Anna Wojciechowska

Absolwentka Instytutu Stosunków Międzynarodowych (2010) oraz Kolegium Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych (2009 - dyplom socjologa). Skończyła również podyplomowe studium bankowości i uzyskała Europejski Certyfikat Bankowca. Obecnie pracuje w sektorze bankowym. Interesuje się państwami azjatyckimi (w szczególności: Indie, Nepal i Birma), pomocą humanitarną (w szczególności uchodźcy), sprawami społecznymi i komunikacją międzykulturową.

Brak komentarzy on "Uchodźcy czy bezpaństwowcy? Formalna sytuacja Tybetańczyków w Nepalu*"

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *