Zwycięstwo Hassana Rouhaniego w wyborach prezydenckich w Iranie

561 0
DOMINIKA KLIMOWICZ

19 maja 2017 roku odby?a si? pierwsza – i jak si? potem okaza?o – jedyna tura wyborów prezydenckich w Iranie. Spo?ród czterech kandydatów, którzy ostatecznie przyst?pili do wy?cigu o fotel prezydenta Islamskiej Republiki wygra? bezapelacyjnie dotychczasowy prezydent – Hassan Rouhani z przewag? 57% g?osów. Najpowa?niejszy rywal Rouhaniego, konserwatysta Ebrahim Raisi uzyska? 38% poparcia, nie maj?c tym samym najmniejszej szansy na zagro?enie pozycji Rouhaniego.

Reelekcji prezydenta Rouhaniego sprzyja?a wysoka frekwencja – zag?osowa?o ponad 73% uprawnionych obywateli. Czas g?osowania wyd?u?ono o pi?? godzin do godziny 23-ciej ze wzgl?du na t?umy Iranek i Ira?czyków, chc?cych odda? g?os, zw?aszcza w du?ych miastach. Aby móc zag?osowa? w niektórych dzielnicach Teheranu trzeba by?o czeka? nawet trzy godziny. Zag?osowa?y tak?e rzesze Ira?czyków mieszkaj?cych poza granicami pa?stwa pomimo trudno?ci logistycznych w niektórych krajach, np. Kanadzie, która nie utrzymuje z Iranem stosunków dyplomatycznych i nie zgodzi?a si? na przeprowadzenie wyborów na swoim terenie. Najbardziej zdeterminowani g?osuj?cy musieli si? w takim razie uda? do … Stanów Zjednoczonych, które pozwoli?y na organizacj? stanowisk do g?osowania w wielu stanach. Tak?e w Polsce mo?liwe by?o oddanie g?osu, co te? uczyni?a reprezentacja narodowa ira?skich siatkarzy w Katowicach. Wysoka frekwencja pomog?a prezydentowi Rouhaniemu, którego g?ówne has?a wyborcze dotyczy?y poprawy sytuacji ekonomicznej, ale tak?e z?agodzenia represyjnego aparatu pa?stwowego oraz otwarcia na ?wiat.

Zwolennicy Hassanq Rouhaniego podczas wiecu wyborczego, maj 2017, Wikimedia Commons / Autor: Erfan Kouchari

Zwolennicy Hassanq Rouhaniego podczas wiecu wyborczego, maj 2017, Wikimedia Commons / Autor: Erfan Kouchari

Silny mandat – czy jest szansa na zmiany?

Dzie? po wyborach tysi?ce zwolenników prezydenta Rouhaniego hucznie celebrowa?o zwyci?stwo na ulicach ira?skich miast. Korzystaj?c z chwili powyborczego wytchnienia, ta?czyli i ?piewali, nie spotykaj?c si? ze sprzeciwem policji obyczajowej, wci?? na co dzie? obecnej w ?yciu wielu m?odych Ira?czyków. Pokolenie ludzi urodzonych po rewolucji i nie znaj?cych innego systemu poza Islamsk? Republik? pragnie zmian, lecz ma tak?e ?wiadomo?? zgubnych skutków wszelkich rewolucji. Dlatego te? wydaje si?, i? jedyn? drog? jest powolna ewolucja systemu tak, aby bardziej odpowiada? oczekiwaniom otwartych na ?wiat i cz?sto odwracaj?cych si? zupe?nie od religii indywidualistów. Rouhani w swojej przemowie telewizyjnej po wygranych wyborach wspomnia? zmar?ego rok temu ajatollaha Rafsand?aniego, b?d?cego jedn? z kluczowych postaci ruchu reformistycznego. Nag?a ?mier? Rafsand?aniego by?a ciosem dla wielu zwolenników g??bokich przemian politycznych w Iranie. Co wi?cej, nowy prezydent wspomnia? tak?e o by?ym reformistycznym prezydencie Iranu – Mohammadzie Chatamim, nazywanym niegdy? „ira?skim Gorbaczowem” ze wzgl?du na jego pogl?dy dotycz?ce potrzeby instytucjonalnej reformy Islamskiej Republiki. Prezydent Chatami nie mo?e obecnie udziela? si? publicznie, a ira?skie media maj? mniej lub bardziej oficjalny zakaz rozpowszechniania jego wizerunku. W przemowie prezydent Rouhani wspomnia? tak?e o Hassanie Chomeinim – wnuku ajatollaha Chomeiniego – znanym z krytycznych wypowiedzi wobec opresyjnych elementów re?imu. Hassan Chomeini mia? kandydowa? w wyborach do ira?skiego parlamentu (Mad?lesu), lecz jego kandydatura zosta?a odrzucona oficjalnie ze wzgl?dów formalnych, nieoficjalnie – politycznych.

Prezydent Rouhani jasno nakre?li? swoj? wizj? prezydentury – dyplomacja, koncyliacja oraz poprawa jako?ci ?ycia Ira?czyków na wielu p?aszczyznach – zarówno ekonomicznej, jak i polityczno-spo?ecznej. Mandat, który otrzyma? w ostatnich wyborach mo?e by? szans? na pewne zmiany, jednak bior?c pod uwag? ograniczon? rol? instytucji prezydenta w systemie Islamskiej Republiki, nie nale?y spodziewa? si? natychmiastowej rewolucji. W trakcie poprzedniej kadencji Rouhaniego zmieni?a si? przede wszystkim atmosfera w kraju – reformistyczne media dosta?y mo?liwo?? ponownego wej?cia na rynek (chocia? w ograniczonym stopniu); dzi?ki zniesieniu sankcji gospodarka ruszy?a do przodu. Wiele jednak pozosta?o bez zmian – aresztowania dzia?aczy na rzecz praw cz?owieka, patrole policji obyczajowej w miastach, narastaj?ce nierówno?ci ekonomiczne. Kolejne cztery lata b?d? prawdziwym testem dla prezydenta Rouhaniego; bior?c pod uwag? legitymizacj?, jak? otrzyma? oczekiwania wyborców s? bardzo wysokie. Wiele zale?y od si?y i pozycji prezydenta Rouhaniego w?ród najbli?szego otoczenia Najwy?szego Przywódcy, który de facto kieruje polityk? pa?stwa. Bez aprobaty ajatollaha Chameneiego nawet najwy?szy wynik w wyborach nie ma wi?kszego znaczenia, a deklaracje prezydenta Rouhaniego b?d? tylko s?owami rzucanymi na wiatr.


Przeczytaj te?:
D. Klimowicz, Iran: czarno-bia?e wybory prezydenckie
D. Klimowicz, Triumf „listy nadziei” – szansa na zmian? po wyborach w Iranie?
J. Cytrynska,Prezydentura Rowhaniego – perspektywa rewizji ira?skiej polityki?
D. Klimowicz, „Nowa-stara” twarz Islamskiej Republiki Iranu
Polecamy równie?:
A. Malantowicz, L. Smalec,  „Stabilizacja czy destabilizacja? Spo?eczno?? mi?dzynarodowa wobec programu nuklearnego Iranu”, Warszawa 2014
The following two tabs change content below.

Dominika Klimowicz

Doktorantka na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Politycznych UW. Absolwentka Instytutu Stosunków Międzynarodowych (2013) oraz Centrum Europejskiego UW (2013), studiowała także na Maastricht University w Holandii (LLP Erasmus). Stypendystka Erasmus Mundus SALAM na Uniwersytecie Teherańskim (8 miesięcy). Odbywała staże m.in. w Ministerstwie Gospodarki oraz Ministerstwie Spraw Zagranicznych RP. Główne zainteresowania badawcze: stosunki międzynarodowe na Bliskim Wschodzie, polityka zagraniczna Islamskiej Republiki Iranu, nieproliferacja broni jądrowej, szyizm jako ideologia polityczna, kultura i tożsamość narodowa Iranu.

Brak komentarzy on "Zwycięstwo Hassana Rouhaniego w wyborach prezydenckich w Iranie"

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>