(Wielki) powrót waqfs

1316 0
KATARZYNA SID?O
(for English version scroll down)

Instrumenty typu waqfs (lub po arabsku awqaf) s? wykorzystywane na terytoriach muzu?ma?skich niemal od pocz?tku istnienia Islamu (uwa?a si?, ?e produkt ten zosta? wprowadzony przez Omara, towarzysza proroka Mahometa). Cho? wykorzystanie tego produktu jest ró?ne w zale?no?ci od pa?stwa, w opinii Petera Hennigana stanowi on podstaw? cywilizacji muzu?ma?skiej. Obecnie waqfs cz?sto s? okre?lane mianem „?pi?cych olbrzymów” – nieefektywne, ?le zarz?dzane oraz obarczone jarzmem korupcji, instrumenty te s? cieniem tego czym by?y przed laty. Jednak?e, coraz wi?cej muzu?ma?skich naukowców i polityków twierdzi, ?e produkty te mog? wróci? do dawnej ?wietno?ci i ponownie zyskaj? popularno?? w ?wiecie muzu?ma?skim i nie tylko. Zanim jednak spróbujemy odpowiedzie? czy stwierdzenie to jest uzasadniona czy nie, przyjrzyjmy si? historii waqfs.

Mówi?c ogólnie, waqf to wieczyste przekazanie dóbr ruchomych i nieruchomo?ci na dzia?alno?? charytatywn? lub cele sakralne. Ma to przynie?? korzy?? spo?ecze?stwu i/lub rodzinie darczy?cy. W przesz?o?ci, waqfs stosowane by?y w formie dotacji publicznych, gdzie dana spo?eczno?? lub instytucja odnosi?a korzy?? z u?ytkowania danej ruchomo?ci b?d? nieruchomo?ci (wiele meczetów, szkó? religijnych czy szpitali zosta?o ufundowanych w?a?nie w ten sposób). Na pocz?tku XIX w., waqfs stanowi?y ponad 25 proc. ca?o?ci terenów rolniczych, a pó? wieku pó?niej ponad po?ow? terenów rolniczych w Algierii i jedn? trzeci? obszarów tego typu w Tunezji (Ahmed, U., Omar, M. & Ogunbado, A. F w IOSR Journal of Business and Management, 2015). Produkt ten cieszy? si? ogromn? popularno?ci? równie? w Imperium Osma?skim. Jak wskazuje Murat Cizakca ?rodki finansowe bud?etu pa?stwa przeznaczone na edukacj?, s?u?b? zdrowia i system spo?eczny w kalifacie osma?skim w Stambule pochodzi?y z dotacji charytatywnych.

Od tego czasu, znaczenie i funkcja dotacji religijnych wielokrotnie ewoluowa?y. Na pocz?tku istnienia wspó?czesnej republiki tureckiej waqf traktowany by? jako „skarb narodowy, którego zadaniem jest finansowanie rozwoju gospodarczego, którego cele wyznacza?o pa?stwo” (Zencirci, G. w International Journal of Middle Eastern Studies, 2015). Pó?niej instrument ten postrzegano, jako prywatne dotacje filantropijne, których celem by?o edukowanie m?odych wykwalifikowanych pracowników. Wspó?cze?nie, produkt ten stosowany jest jako narz?dzie wspieraj?ce organizacje charytatywne, których celem jest walka z ubóstwem.

Obecnie, waqf wykorzystywany jest w wielu krajach muzu?ma?skich, takich jak Pakistan, Indonezja, Egipt, Turcja oraz w krajach cz?onkowskich Rady Wspó?pracy Zatoki Perskiej. Produkt ten jest równie? popularny poza ?wiatem muzu?ma?skich – wyst?puje m.in. w Nowej Zelandii, Stanach Zjednoczonych i Republice Po?udniowej Afryki. Cho?, trudno o dok?adne dane na temat ca?kowitej globalnej warto?ci tych instrumentów, Abdulla Mohammed Al Awar, Dyrektor Zarz?dzaj?cy Dubai Islamic Economy Development Centre, uwa?a, ?e rynek ten wart jest „dziesi?tki miliardów dolarów”. Pomimo tego, nawet najbardziej entuzjastyczni zwolennicy tego produktu przyznaj?, ?e s? one stosowane i zarz?dzane w nieefektywny sposób, i cz?sto towarzyszy im korupcja. Jednym z przyk?adów z?ego zarz?dzania jest Egipt, gdzie warto?? mienia sfinansowanego z wykorzystaniem waqf jest wyceniana na pó? biliona funtów egipskich, a roczna warto?? generowanych przychodów to jedynie 1,5 mld funtów (Zahri H. w The Macrotheme Review , 2014).

Na szcz??cie, ?wiadomo?? na temat waqf ro?nie. Rz?dy wielu pa?stw muzu?ma?skich oraz specjali?ci z zakresu finansów muzu?ma?skich zdali sobie spraw? z tego jak du?y potencja? ma ten produkt w kwestii realizacji potrzeb spo?ecze?stwa. W zwi?zku z tym podj?li oni debat? publiczn? na temat rozwi?za?, które sprawi?, ?e waqfs stan? si? instrumentem bardziej zrównowa?onym i efektywnym.

W dniach 5-6 pa?dziernika 2015 r. w Dubaju odby? si? Globalny Szczyt Ekonomii Muzu?ma?skiej (ang. Global Islamic Economy Summit), gdzie jeden panel by? po?wi?cony w ca?o?ci waqf. Prelegenci podkre?lili potrzeb? integracji tych instrumentów z innymi segmentami muzu?ma?skiego sektora finansowego – Hussain Benyounis, Sekretarz Generalny Awqaf New Zealand jest zwolennikiem stosowania sukuk (muzu?ma?ska odmiana obligacji) w sektorze awqaf.

Zainteresowanie wzbudzi?a równie? odmiana waqf pieni??nego. Chocia? produkt ten nie jest nowy (swoimi korzeniami si?ga XVIII w.), wci?? budzi wiele kontrowersji, poniewa? niektórzy naukowcy twierdz?, ?e zach?ca on do stosowania lichwy (ar. riba). Jednak, wi?kszo?? specjalistów akceptuje stosowanie tego instrumentu poniewa? s?u?y on dobru wspólnemu (ar. maslaha). Odk?adaj?c debaty teologiczne na bok, niew?tpliwie waqf pieni??ny posiada wiele zalet. Jak wskazuje Shafii Antonio, produkty te nie tylko pomagaj? rozwi?za? problem p?ynno?ci, który dotyka inne rodzaje waqf, ale równie? u?atwia zdobywanie ?rodków finansowych – waqf pieni??ny nie wymaga tak du?ych nak?adów finansowych jak instrument stosowany do ufundowania szpitala czy szko?y (szczególnie w obecnych czasach, gdzie zdobycze technologiczne u?atwiaj? korzystanie z instrumentów finansowych). W Malezji, klienci niektórych banków mog? wnie?? wk?ad w waqf wysy?aj?c z telefonu wiadomo?? tekstow?. Tzw. E-waqfs umo?liwiaj? przes?anie ?rodków prosto z indywidualnego konta danego klienta lub karty kredytowej do funduszu waqf. Ponadto, w kraju tym popularno?? zdobywaj? tak?e platformy Muzu?ma?ski Crowdfunding (ang. Muslim Crowdfunding) i Launch Good.

Sektor waqf oferuje wi?cej kontrowersyjnych rozwi?za?, m.in. tymczasowe waqf. Produkt ten, który jest uznawany za legalny tylko przez niektórych badaczy (uznaj? go tylko reprezentacji sunnickiej szko?y prawa koranicznego Maliki), umo?liwia darczy?cy przekazanie okre?lonej ilo?ci ?rodków finansowych do funduszu waqf na okre?lony czas. Model ten, chocia? jest sprzeczny z g?ówna zasad? tego instrumentu, mo?e przyci?gn?? zainteresowanie osób, które chc? zainwestowa? swoje pieni?dze w d?ugim, ?rednim i krótkim terminie oraz godz? si? przeznaczy? cz??? lub ca?o?? swoich zysków na cele charytatywne lub religijne.

Aby waqfs sta?y si? bardziej elastyczne, muzu?ma?scy uczeni b?d? musieli si? mocno napracowa?, jednak, bez w?tpienia w ten sposób uda im si? pozyska? wi?cej funduszy nie tylko od najzamo?niejszej cz??ci spo?ecze?stwa lecz tak?e od mniej maj?tnych mieszka?ców. Trudno o lepszy moment na te zmiany – potencja? wykorzystania waqfs w Europie jest ogromny. Kryzys uchod?ców przyniós? wiele mo?liwo?ci zastosowania tego instrumentu – finansowanie m.in. budowy schronisk; wsparcia finansowego dla rodzin; kursów j?zykowych oraz stypendiów. Co wa?niejsze, fundusze waqf mog? s?u?y? interesowi ca?ego spo?ecze?stwa, nie tylko mniejszo?ci muzu?ma?skiej, oraz przyczyni? si? do poprawy relacji mi?dzy reprezentantami tej grupy religijnej a pozosta?ymi mieszka?cami danego pa?stwa.

Dotacje na cele charytatywne s? narz?dziem o ugruntowanej pozycji w Europie, w zwi?zku z tym stosowanie ich muzu?ma?skiej odmiany nie powinno napotka? ?adnych przeszkód prawnych. Wykorzystanie wafqs w regionie Bliskiego Wschodu i Afryki Pó?nocnej nieustannie ro?nie, a przyk?ady takie jak sierociniec Family Village i inicjatywa Salma, które zosta?y stworzone we wspó?pracy ze ?wiatowym Programem ?ywno?ciowym w Dubaju, pokazuj?, ?e instrument ten ma wiele do zaoferowania. W zwi?zku z tym, najwy?sza pora zacz?? traktowa? ten produkt nie jako relikt z przesz?o?ci, ale jako instrument, który mo?e znacznie poprawi? poziom dobrobytu spo?ecznego oraz relacje religijne mieszka?ców pa?stw muzu?ma?skich oraz niemuzu?ma?skich.


A (great) come back of waqfs

English version

Waqfs (or awqaf in Arabic) have existed on Islamic territories almost from the dawn of the religion – most scholars trace back their origins to one of the Prophet Muhammad companions, ?Umar ibn al-Khattab – and were constantly in use (albeit with varying intensity) ever since. According to Peter Hennigan waqf has provided the foundation for much of what is considered ‘Islamic civilization’. Today they are more often referred to as “sleeping giants” – inefficient, mismanaged, and mired in corruption, waqfs are the shadow of what they used to be. Increasingly, though, Islamic scholars and politicians alike start to believe that they can be brought back into their former glory and make a great come back into the (not only) Muslim world. Before we even try to answer the question whether or not this optimism is premature, let’s take a quick look into the history of waqfs.

In most basic terms waqf is a perpetual dedication of an immovable or movable property for the purpose of charity or worship, and to the benefit of the public or the donor’s family (or both). In the past, waqfs used to be established mostly in the form of public endowments, in which the general community or a single institution was a beneficiary of the usufruct; many a mosque, madrasa, and hospital were funded this way. At the beginning of the 19th century waqfs constituted more than a quarter of Egypt’s agricultural land, and half a century later – more than a half of that in Algeria and one third in Tunisia (Ahmed, U., Omar, M. & Ogunbado, A. F in IOSR Journal of Business and Management, 2015). They had also been largely popular in the Ottoman Turkey. Murat Cizakca argues that “the entire health, education and welfare budget during the Osman Caliphate based in Istanbul came from its charitable foundations”.

The meaning and function of those religious endowments has evolved since then. For example, while in the beginnings of the modern Turkish republic they were treated as “national treasures tasked with financing state-led economic development” (Zencirci, G. in International Journal of Middle Eastern Studies, 2015) and later – as private philanthropic foundations tasked with educating young skilled labourers, those days they are rather seen as welfare organizations focused on poverty.

Currently, waqfs still exist in many Muslims countries, such as Pakistan, Indonesia, Egypt, Turkey, and the GCC countries, and even in some non-Muslim majority ones such as New Zealand, USA or the Republic of South Africa. Albeit we lack accurate statistics as for their total value, Abdulla Mohammed Al Awar, the CEO of Dubai Islamic Economy Development Centre, claims they are worth “tens of billions of dollars”. Be that as it may, even the most staunch waqf enthusiasts admit most of them are administered in an inefficient, and many a time outwardly corrupt way. One example of such mismanagement might be Egypt, in which waqf properties are valued at half trillion Egyptian pounds but generate only around 1.5 billion pounds worth of income annually (Zahri H. in The Macrotheme Review , 2014).

Fortunately, the awareness of waqf institutions is growing. Governments of many Muslim countries and Islamic finance specialists alike have realized the huge potential waqfs have for fulfilling the needs of the society and started a dialogue aimed at coming up with solutions that would make waqfs more sustainable, efficient and accountable.

Most recently, a panel on awqaf was held during the Global Islamic Economy Summit on October 5th and 6th, 2015 in Dubai. The speakers underlined the need to integrate awqaf into general Islamic finance; for example Hussain Benyounis, Secretary General of the Awqaf New Zealand strongly advocated the use of sukuk, or so-called Islamic bonds, in the awqaf sector.

Some attention has also been given to the idea of cash (money-based) waqf; while not exactly a new creation (its origins are said to trace back to the eighth century), it still remains quite controversial for some scholars who see it as endorsing the forbidden usury (riba). Most, however, permit it on account of the public interest (maslaha). Theological debates notwithstanding, cash wafqs undeniably have numerous advantages. As noted by Shafi Antonio, they not only solve to a large extent the liquidity problem that many traditional waqfs face, but also make gathering funds easier – contributing to a cash waqf, unlike funding a hospital or a school, does not require a lot of money and so almost everyone can do it – especially now that new technologies make this type of contributions ever easier. In Malaysia, for example, clients of some banks can contribute to waqfs by virtue of sending text messages. E-waqfs, under which money can be transferred directly from one’s bank account or credit card into the waqf fund are also becoming a reality. Moreover, crowdfunding platforms such as Muslim Crowdfunding or Launch Good are increasingly popular among Muslim users and their potential for gathering contributions to waqfs has not been unnoticed.

More controversial solutions, such as temporary waqfs, are being explored as well. Under this particular scheme, which is considered permissible only by Malikite scholars (one of four main Sunni schools of thought), a donor could decide to dedicate a chosen sum of money to a particular waqf fund for a limited period of time only. Such a model, although at odds with the waqf’s irrevocability principle, could attract people wishing to invest their money for a short, medium, or even long periods of time, and willing to forsake part or all of the profit they would otherwise make in favour of charitable or religious purposes.

Making waqfs more flexible, although undeniably would require some work on the part of Islamic scholars, could potentially attract more funds not only from the wealthiest sector of Muslim population but also from less affluent followers of Islam. The timing could not be better – the potential for the usage of waqfs in Europe those days is enormous; the refugee crisis alone creates countless opportunities, from funding refugee shelters, through sponsoring single families, to paying for language classes and granting scholarships. Perhaps even more importantly, waqf funds could be used for the benefit of the entire population, not only Muslims (as it has been the practice for example in the Ottoman Turkey) – a move which could help to foster better relations between Muslim minorities and their fellow citizens.

Charitable endowments are well established in Europe, so there should not be any legislative obstacles (at least on the positive law side). The growing number of wafqs being established in the MENA region – such as Family Village orphanage or Salma initiative created in collaboration with the UN Food Programme in Dubai – shows that those institutions still have a lot to offer. It is time we start treating them not merely as a relic of the past, but an instrument that might help to improve both societal well-being and religious coexistence, if just by a little bit.


Katarzyna Sid?o – Research and Communications Associate, CASE – Centrum Analiz Spo?eczno-Ekonomicznych. Doktorantka na wydziale Orientalistyki Uniwersytetu Warszawskiego. Od sierpnia do grudnia 2015 r. pracowa?a jako Visiting Scholar na Uniwersytecie w Cambridge.


H. Abdullah, ?ad korporacyjny – jak podej?cie muzu?ma?skie mo?e pomóc zachodnim korporacjom?
D. Klimowicz, Sekrety systemu bankowego w Iranie
K. Czupa, Let’s talk about Islamic finance. Facts that everybody should know
K. Czupa, City otwiera si? na islamskie finanse
K. Sid?o, The use and abuse of Islamic financial instruments – the case of kafala

To be happy it is significant to be healthy. How can medicines help up? It isn’t tough for immigrants to purchase drugs online. How it is possible? For example Xylocaine causes loss of feeling in an area of your body. Given during childbirth. Secondly treats emergency core rhythm problems. Usually, if you have lost the charisma, charm to a particular partner, treatment options like Cialis to improve potency is unlikely to help him back. Cialis is a drug used to treat various troubles. What do you already know about sildenafil vs tadalafil? Apparently every adult has heard about vardenafil vs sildenafil. (Read more http://rootinfonline.com/cialis-for-daily-use.html). Like all other medications, Cialis is also according of it’s active element. While the physic is credited with nerve pain, it can also cause sexual frustration. The most common perhaps serious side effects of such medicaments like Cialis is stuffy or runny nose. Tell local physician if you have any unwanted side effect that bothers you. Discuss the matter with your heartiness care professional to ensure that you can use this drug. Some tests can be used to extent of male sexual problems.

Brak komentarzy on "(Wielki) powrót waqfs"

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>