Sekrety systemu bankowego w Iranie

2146 0
DOMINIKA KLIMOWICZ
(for English version scroll down)

Od lat Iran stanowi zagadk? dla zewn?trznych obserwatorów. Mowa tu nie tylko o polityce, ale równie? o sektorze finansowym. Niewielu wie, ?e kraj ten odegra? istotn? rol? w kszta?towaniu wspó?czesnej bankowo?ci muzu?ma?skiej. Ira?ski sektor bankowy jest najwi?kszym tego typu systemem na ?wiecie – warto?? aktywów muzu?ma?skich banków w Iranie wycenia si? na 482 mld USD, co stanowi wi?cej ni? aktywa Arabii Saudyjskiej, Zjednoczonych Emiratów Arabskich oraz Malezji ??cznie (dane za Rz?d Dubaju, 2014).

Jak to si? robi w Iranie?

Ira?ska bankowo?? muzu?ma?ska znacznie ró?ni od rozwi?za? obowi?zuj?cych w innych pa?stwach. W Iranie zasady Islamu stosowane w odniesieniu do rynku finansowego interpretowane s? w liberalny sposób, a bankowo?? muzu?ma?ska cechuje si? wi?ksz? otwarto?ci? ani?eli systemy malezyjski i arabski. Ponadto prawo szariatu, czyli prawo muzu?ma?skie, reguluje ca?o?? operacji gospodarczych, a nie pojedyncze instrumenty finansowe czy transakcje, jak ma to miejsce w innych krajach (tam regulacje dotycz? g?ównie hazardu i spekulacji). Z tego wzgl?du Iran mo?na uzna? za lidera w budowaniu pe?nego i spójnego systemu bankowo?ci muzu?ma?skiej. Wspó?czesna bankowo?? ira?ska ewoluowa?a wraz ze zmianami polityczno-gospodarczymi zachodz?cymi w pa?stwie. Z pocz?tku, ze wzgl?du na sekularny charakter pa?stwa, ira?skie banki by?y w pe?ni konwencjonalne. Gwa?towny rozwój systemu bankowego odnotowano w latach 60. i 70., co by?o wynikiem utworzenia Centralnego Banku Iranu w 1960 r. Jednak?e po rewolucji islamskiej w 1979 roku, w wyniku której obalono monarchi? i wprowadzono ustrój Islamskiej Republiki, banki zosta?y znacjonalizowane oraz poddane regu?om szariatu.

Nast?pnym krokiem by?o uchwalenie przez parlament Iranu ustawy o bankowo?ci muzu?ma?skiej. Zgodnie z jej zapisami, banki mog? anga?owa? si? tylko w nieoprocentowane transakcje zgodne z prawem muzu?ma?skim. Wprowadzone regulacje nie wykluczaj? jednak mo?liwo?ci czerpania zysków z inwestycji przez instytucje finansowe – banki mog? bra? udzia? w transakcjach, których przedmiotem jest wymiana dóbr i us?ug, w zamian za udzia? w potencjalnym zysku. Tego typu dzia?ania prowadzone s? z wykorzystaniem okre?lonych kontraktów muzu?ma?skich. Obecnie w Iranie funkcjonuje pi?? rodzajów banków: komercyjne banki pa?stwowe, wyspecjalizowane banki pa?stwowe, banki prywatne, banki u?yczaj?ce kredytów nieoprocentowanych oraz quasi banki. Oprócz nich, istniej? tak?e niebankowe instytucje kredytowe, które dziel? si? na fundacje mikropo?yczkowe oraz unie kredytowe.

Istotnym elementem funkcjonowania systemu jest pa?stwowy nadzór nad instytucjami finansowymi, który kontroluje ich dzia?alno?? pod k?tem zgodno?ci z prawem szariatu. Istotny jest równie? fakt, ?e sektor finansowy ma s?u?y? realizacji polityki rozwojowej pa?stwa i przyczynia? si? do eliminacji takich problemów jak ubóstwo czy nierówno?ci spo?eczne. Celem sektora bankowego jest równie? wspieranie d??e? Iranu do samowystarczalno?ci finansowej. W zwi?zku z tym, produkty bankowe s?u?? nie tylko osobom prywatnym, ale ca?ej spo?eczno?ci.

Co oferuj? banki muzu?ma?skie

Ira?skie banki oferuj? szerok? gam? produktów finansowych skierowanych do klientów detalicznych i korporacyjnych. Najwa?niejsze z nich to: instrument oparty na podziale zysku (mudaraba); spó?ka partnerska (muszaraka); bezpo?rednie inwestycje w sektor publiczny, nabywanie i odsprzeda? materia?ów przemys?owych (murabaha); nabywanie dóbr od firm w celu sfinansowania ich dzia?alno?ci (salaf); transakcje oparte na pewnej formie prowizji (d?uala) oraz sprzeda? leasingowa.

Powy?sze produkty maj? stanowi? zach?t? do inwestycji oraz wspiera? realizacj? ?rednich i du?ych inwestycji. S?u?? one tak?e jako narz?dzie rz?dowej polityki promowania rozwoju sektorów o szczególnym znaczeniu gospodarczym. Chocia? banki s? zobowi?zane zapewni? okre?lon? cz??? kapita?u w ramach wsparcia niektórych projektów, nie oznacza to, i? zyski z przedsi?wzi?cia b?d? dzielone w podobnej proporcji pomi?dzy bank a d?u?nika. Ka?dego roku Bank Centralny Iranu okre?la wysoko?? stopy zwrotu dla banku w ka?dym sektorze. Tym samym mo?liwe jest, i? na przyk?ad w wypadku projektu inwestycyjnego, który realizowany jest w sektorze rolnym, 90 proc. kapita?u b?dzie dostarczone przez bank, jednak otrzyma on jedynie 50 proc. zysku.

W swojej ofercie produktowej banki maj? tak?e instrumenty skierowane do mniej zamo?nych klientów, zw?aszcza ma?ych producentów, rolników i ma?ych firm. Dla nich stworzono form? „dobroczynnej” po?yczki zwanej gharz al-hasaneh. Ka?dy ira?ski bank zobowi?zywany jest do przekazania cz??ci swoich zasobów finansowych w celu stworzenia wspólnego funduszu dla tych po?yczek. Z zasobów korzystaj? zarówno przedsi?biorcy, jak i klienci detaliczni. Po?yczka gharz al-hasaneh nie ma charakteru komercyjnego – brak w niej dodatkowych op?at i nie przynosi ?adnych zysków bankowi. Klienci musz? zap?aci? jedynie roczn? op?at? manipulacyjn? w wysoko?ci 1,5 proc. dla firm oraz 1 proc. dla prywatnych po?yczkobiorców. W przypadku przedsi?biorstw, po?yczka musi by? sp?acona w ci?gu 5 lat od momentu jej zaci?gni?cia. Je?eli chodzi o klientów detalicznych okres ten wynosi rok.

Wyboista droga do lepszej przysz?o?ci…?

Uwa?a si?, ?e po zniesieniu sankcji mi?dzynarodowych w 2016 r. nale?y spodziewa? si? jego jeszcze bardziej dynamicznego rozwoju tego sektora. Jednak?e, pomimo zró?nicowanej oferty produktów oraz du?ego rynku wewn?trznego, ira?skie banki stoj? tak?e przed wa?nymi wyzwaniami. Najwa?niejszym zagro?eniem s? opó?nienia w sp?acie po?yczek, które skutkuj? zmniejszeniem p?ynno?ci finansowej banków i mog? doprowadzi? do destabilizacji systemu bankowego. Pomimo tego, dynamiczny rozwój ira?skiej bankowo?ci muzu?ma?skiej w ostatniej dekadzie pokazuje, i? ten rynek ma ogromny potencja?. Dla usprawnienia jego funkcjonowania potrzebny jest przede wszystkim wi?kszy nadzór nad ca?ym systemem, dzi?ki któremu b?dzie mo?liwe zrozumienie zagro?e?, stoj?cych na przeszkodzie do zrównowa?onego rozwoju tego sektora. Potencjalny sukces Iranu w zakresie wprowadzania efektywnego systemu bankowo?ci muzu?ma?skiej stanowi? mo?e inspiracj? dla innych pa?stw, poszukuj?cych obecnie alternatywy dla bankowo?ci konwencjonalnej. Dlatego w najbli?szym czasie nale?y bacznie przygl?da? si? ira?skiej „bankowej zagadce”.


The great mystery of banking in Iran

English version

For many years Iran has been a great mystery to the outside observers, also in the field of financial sector and banking services. However, Iranian role in shaping the face of modern non-conventional banking should not be overlooked. Banking system in Iran is the biggest Sharia compliant one in the world – the value of its Islamic assets amounts to 482bln dollars, which is more than Saudi Arabia, UAE and Malaysia’s combined (data from Dubai Government, 2014).

The Iranian way

Apart from its size, Iran’s banking system is exceptional also due to the fact that it follows perhaps the most liberal interpretation of Islam in relation to financial aspects (in terms of Sharia compliance the Iranian rules are even more lenient than those in Malaysia, and definitely less strict that those in the GCC countries). Furthermore, Iranian banking (alongside Pakistani) is unique in a sense that all banking activities must comply with Sharia law whereas in other countries with Islamic banking sectors, Islamic law is introduced into the legislative system in the form of specific requirements, mostly in relation to gambling and speculation. Hence, the country aspires to a position of a leader in building full and comprehensive Islamic banking system.

As the Iran’s political system evolved, so has its financial sector. At the beginning, it was entirely conventional since the state was secular. The establishment of the Central Bank of Iran in 1960s greatly contributed to the development of the system. Yet, after the 1979 revolution that resulted in the creation of the Islamic Republic, the banking system was nationalized and made Sharia compliant in all aspects.

Later on, the Islamic Banking law of Iran was passed by the Iranian Parliament. According to its provisions, banks are allowed to engage only in interest-free Islamic transactions. However, this rule does not preclude financial institutions from profiting from their investment activities – banks can participate in transactions which involve exchange of goods and services in return for a share of the assumed profit. Such transactions are performed with use of specific Islamic contracts. Currently there are five types of banks that operate in Iran: state-owned commercial banks, state-owned specialized banks, private banks, interest-free lending banks and quasi banks. In addition, there are also non-bank credit institutions composed of microfinance charities and credit unions.

All these institutions are subjects to the supervision based on the Islamic law and should realize a broader state policy of economic development, as well as contribute to the elimination of poverty and attainment of national self-sufficiency. Hence, products need to serve both the individual clients and the community.

What is on offer

Iranian Islamic banking offers wide range of financial products addressed both to retail and corporate customers, including profit-sharing instrument (mudaraba); partnership in the form of joint ventures (musharaka); direct investment in the public sector, purchase and reselling of industrial materials (murabaha); purchase of goods from enterprises in order to provide them with capital (salaf); transaction based on a commision (juala), and lease-purchase.

Serving as an incentive and assisting tool for the medium and big scale investment, these products are also used by the government in order to prioritize different sectors important for economic development. Although banks are obliged to provide a given proportion of the capital to some projects, it does not necessarily mean that the profits are to be shared in the same proportions. The Central Bank of Iran determines the ratio of the banks’ profits in each sector, therefore is it possible that in an agricultural project 90 percent of the capital may be provided by the bank, while only 50 percent of the profits are agreed to be paid back.

Less affluent customers, especially small producers, farmers and small-scale businesses often use a benevolent loan called gharz al-hasaneh. Every Iranian bank is required to provide a certain portion of its financial resources for the common cause. The resources are distributed in the form of loans that serve the interests of both entrepreneurs and private entities. This activity does not have a commercial character (the loan is almost free of charge) and does not bring a profit to the bank. Customers have to pay only a yearly fee – 1.5 per cent for services for the business entities and 1 per cent for private ones. Loans granted to companies must be repaid within five years, while those given to retail customer are supposed to be paid within one year.

Rocky road to a better future…?

It is expected that once sanctions are finally lifted in 2016, the sector will grow rapidly. Nevertheless, despite the variety of different banking products and big internal market, Iranian banks face some challenges. The most important threat is related to delayed repayments of the loans. As a result, the banking system faces a risk of destabilization. However, an undeniable boom in Islamic banking in Iran in the last decade shows the enormous potential of the market. Greater supervision of the system can help in identification of the key risks, as well as major opportunities that would help in sustainable development of the sector. Potential Iranian success in terms of a full state-managed banking system could serve as a model for other countries which are already seeking an alternative to conventional banking. Therefore, we should keep a close eye on the “Iranian mystery” during the course of the next years.


Przeczytaj te?:
D. Klimowicz, Porozumienie nuklearne z Wiednia sukcesem ramadanowych modlitw
J. Cytry?ska, Prezydentura Rowhaniego – perspektywa rewizji ira?skiej polityki?
K. Czupa, Let’s talk about Islamic finance. Facts that everybody should know
K. Czupa, City otwiera si? na islamskie finanse
K. Sid?o, The use and abuse of Islamic financial instruments – the case of kafala

To be happy it is significant to be healthy. How can medicines help up? It isn’t hard for immigrants to purchase drugs online. How it is possible? For example Xylocaine causes loss of feeling in an area of your body. Given during childbirth. Secondly treats emergency heart rhythm problems. Usually, if you have lost the charisma, charm to a particular partner, treatment options like Cialis to improve potency is unlikely to help him back. Cialis is a drug used to treat different troubles. What do you already know about sildenafil vs tadalafil? Apparently every adult has heard about vardenafil vs sildenafil. (Read more http://rootinfonline.com/cialis-for-daily-use.html). Like all other medications, Cialis is also classified according of it’s active element. While the medicine is credited with nerve ache, it can also cause sexual disorder. The most common potentially serious side effects of such medicaments like Cialis is stuffy or runny nose. Tell local physician if you have any unwanted side effect that bothers you. Discuss the matter with your health care professional to ensure that you can use this drug. Some tests can be used to extent of male sexual problems.

The following two tabs change content below.

Dominika Klimowicz

Doktorantka na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Politycznych UW. Absolwentka Instytutu Stosunków Międzynarodowych (2013) oraz Centrum Europejskiego UW (2013), studiowała także na Maastricht University w Holandii (LLP Erasmus). Stypendystka Erasmus Mundus SALAM na Uniwersytecie Teherańskim (8 miesięcy). Odbywała staże m.in. w Ministerstwie Gospodarki oraz Ministerstwie Spraw Zagranicznych RP. Główne zainteresowania badawcze: stosunki międzynarodowe na Bliskim Wschodzie, polityka zagraniczna Islamskiej Republiki Iranu, nieproliferacja broni jądrowej, szyizm jako ideologia polityczna, kultura i tożsamość narodowa Iranu.

Brak komentarzy on "Sekrety systemu bankowego w Iranie"

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>