Nordycka awangarda w dziedzinie obrony – czy NORDEFCO może mieć znaczenie?

2206 6
KAMIL ?UKASZ MAZUREK

fiord, licencja ccChocia? w dostatnich oraz pokojowo nastawionych pa?stwach skandynawskich sprawy bezpiecze?stwa i obrony s? na stosunkowo dalekim planie spo?ecznego zainteresowania, równie? i tam od niedawna kwestie te zacz??y wzbudza? coraz wi?ksze emocje. Jak to zwykle bywa w tego rodzaju sprawach, pierwszymi, którzy ponownie zacz?li dostrzega? wag? wspomnianych kwestii, byli wojskowi, a wraz z nimi decydenci polityczni. Czynniki takie jak: od lat spadaj?ce lub p?askie (w relacji do PKB) wydatki na obronno?? we wszystkich czterech pa?stwach[1], rosyjska inwazja na Gruzj? w 2008 roku, wzrost istotno?ci regionu Arktyki i Morza Arktycznego oraz zwi?zane z tym zagro?enia, eksplozja wydatków na obron? w Rosji i rozpocz?cie powa?nej modernizacji jej si? zbrojnych, a ostatnio wypowied? sekretarza generalnego NATO Andersa Fogh Rasmussena na temat braku ewentualnej pomocy ze strony Sojuszu pa?stwom do niego nienale??cym spowodowa?y, ?e Skandynawowie poczuli, i? bezpiecze?stwo nie jest dobrem danym raz na zawsze. Punktem kulminacyjnym okaza?y si? natomiast niedawne wypowiedzi ministra obrony Szwecji oraz tamtejszego szefa sztabu generalnego, ?e kraj ten w razie ograniczonego ataku jest w stanie broni? si? nie d?u?ej ni? tydzie?.

Mimo ?e powa?na publiczna debata na temat obronno?ci pa?stw skandynawskich[2] rozpocz??a si? dopiero niedawno, w praktyce od lat wspó?pracuj? one celem zwi?kszenia swojego bezpiecze?stwa. Jednym z najnowszych, powsta?ym pod koniec 2009 roku projektem, jest Nordycka Wspó?praca Obronna (ang. Nordic Defence Cooperation, NORDEFCO), b?d?ca z jednej strony naturaln? kontynuacj? dotychczasowych dzia?a?, z drugiej za? inicjatyw? maj?c? prowadzi? do wytworzenia wspólnej to?samo?ci obronnej pa?stw tego regionu.

Przesz?o?? i czasy obecne

Wspó?praca na polu bezpiecze?stwa i obrony nie jest dla Skandynawów niczym nowym. Pa?stwa te od lat wspólnie uczestnicz? w misjach pokojowych pod egid? ONZ, w unijnych operacjach petersberskich oraz natowskich misjach SFOR/IFOR oraz ISAF. W 1994 roku po przyst?pieniu Finlandii i Szwecji do programu Partnerstwa dla Pokoju pa?stwa skandynawskie (bez Islandii) utworzy?y Nordyck? Wspó?prac? Zbrojeniow? (ang. Nordic Armaments Cooperation, NORDAC). Nied?ugo pó?niej, bo w 1997 roku, zdecydowano si? pog??bi? kooperacj? w zakresie misji pokojowych i powo?ano do ?ycia kolejn? inicjatyw?, tj. Nordyckie Porozumienie Koordynacyjne w sprawie Wsparcia Wojskowych Misji Pokojowych (ang. Nordic Coordinated Agreement for Military Peace Support, NORDCAPS), do którego w 2003 roku przyst?pi?a Islandia. Te dzia?ania stanowi?y z kolei wst?p do utworzonych w 2008 roku przez wszystkie pi?? pa?stw Nordyckich Struktur Wsparcia Obrony (ang. Nordic Supportive Defence Structures, NORDSUP), a w ostateczno?ci do powo?ania rok pó?niej kompleksowej, skupiaj?cej poprzednie dzia?ania inicjatywy NORDEFCO.

Celem istnienia Nordyckiej Wspó?pracy Obronnej jest wzmocnienie obrony pa?stw cz?onkowskich, poszukiwanie mo?liwych synergii oraz tworzenie, tam gdzie to mo?liwe, wspólnych rozwi?za?, np. w formie szkole?, zakupów uzbrojenia, czy kooperacyjnych programów zbrojeniowych. Nadrz?dnym cia?em organizacji jest Nordycki Wojskowy Komitet Koordynacyjny, który nadzoruje pi?? obszarów dzia?alno?ci, tj.

  • rozwój strategiczny;
  • zdolno?ci obronne;
  • zasoby ludzkie i edukacja;
  • trening oraz szkolenia
  • operacje

Celem unikni?cia duplikacji dzia?a? oraz zapewniania, ?e wspó?praca stanie si? cz??ci? „normalnej pracy” wojskowych, projekty przeprowadzane pod parasolem NORDEFCO maj? miejsce w ramach ju? istniej?cych narodowych ?a?cuchów dowodzenia na zasadzie koordynacji wykonywanych czynno?ci. Co wa?ne, Nordycka Wspó?praca Obronna, wpisuj?c si? w szersz? transatlantyck? inicjatyw? Smart Defence oraz europejsk? Pooling and Sharing, otwarta jest na wspó?dzia?anie z innymi pa?stwami, co zreszt? ma miejsce w przypadku niektórych projektów, w których uczestnicz? pa?stwa ba?tyckie.

Czy sukces jest mo?liwy?

Chocia? NORDEFCO powsta?o w 2009 roku, w praktyce dzia?alno?? jednoznacznie pod jej szyldem rozpocz?to dopiero rok pó?niej ze wzgl?du na proces przenoszenia poprzednich inicjatyw pod jej skrzyd?a. Niemniej jednak ju? obecnie mo?emy obserwowa? pewne, oczywi?cie znacz?co ograniczone i stosunkowo niewielkie, sukcesy.

W zakresie obszaru „rozwój strategiczny” pa?stwa staraj? si? stworzy? wspóln? dla nich wszystkich wizj? niezb?dnych zdolno?ci obronnych w dziesi?cio- dzwudziestoletniej perspektywie, wliczaj?c w to obron? cybernetyczn? oraz ewentualne wspólne dzia?ania na polu bada? i rozwoju. Je?eli chodzi o materi? zdolno?ci obronnych, przeprowadzane s? studia wykonalno?ci w zakresie mo?liwej wspó?pracy na takich polach jak: bezza?ogowe pojazdy powietrzne, infrastruktura informacyjna, ?rodki ochrony przeciwko minom i improwizowanym ?adunkom wybuchowym oraz, co chyba najbardziej znamienne, utworzenia nordyckiego batalionu bojowego. Tak?e sfery edukacji, szkole? i zasobów ludzkich odnosz? pewne sukcesy, a przygotowywane programy szkoleniowe w obszarach j?zyków obcych, edukacji medycznej si? specjalnych, czy logistyki, by wymieni? tylko kilka, wygl?daj? na bardzo obiecuj?ce.

Mimo ?e NORDEFCO odnosi ju? pierwsze sukcesy oraz mo?e by? wzorem skutecznej wspó?pracy dla innych zgrupowa? pa?stw w Europie (jak np. Grupa Wyszehradzka), to wydaje si?, ?e pok?adanie w niej zbyt wielkich nadziei na znacz?ce zwi?kszenie zdolno?ci obronnych pa?stw j? tworz?cych jest przesadzone. Znacz?ca kompleksowo?? obszarów wspó?pracy pa?stw skandynawskich (oraz tych, które si? przy??cz?) niew?tpliwie mo?e stanowi? pewn? warto?? dodan?, jednak przy obecnym stanie rzeczy i tempie zmian trudno mówi? o jakim? prze?omie.

Nordycka Wspó?praca Obronna jest niew?tpliwie dobrym kierunkiem i powinna by? rozwijana. Jednak dla zapewnienia rzeczywistego bezpiecze?stwa pó?nocnej Europy potrzeba zmiany jako?ciowej, co do której na dzie? dzisiejszy brak niestety woli politycznej. NORDEFCO powinno przekszta?ci? si? w silnie zinstytucjonalizowan?, pe?nowymiarow? wspó?prac? d???c? do stworzenia z niewielkich si? pa?stw nordyckich jednego organizmu obronnego, ze spójn? strategi?, podzia?em obowi?zków i zada?, wspólnymi zakupami sprz?tu oraz zintegrowan? struktur? dowodzenia. Co wi?cej, przy obecnych wydatkach na obron? tych pa?stw sama wspó?praca Skandynawów nie wystarczy. Niezb?dna jest kooperacja w ramach Unii Europejskiej (z Europejsk? Agencj? Obrony jako centrum koordynacyjnym) oraz NATO, gdy? w praktyce to w?a?nie w obr?bie tych organizacji wszelkie dzia?ania ekspedycyjne mog? mie? miejsce. Zbudowanie silnej pó?nocnej flanki stanowi?oby dla Stanów Zjednoczonych dowód, ?e Europa sama potrafi zaj?? si? swoim bezpiecze?stwem, a dla g?ównych graczy na Starym Kontynencie – i? ma?e pa?stwa równie? mog? by? partnerami w dziedzinie obrony.


[1] Chodzi o Dani?, Finlandi?, Norwegi? i Szwecj?. Islandia nie ma si? zbrojnych i tym samym nie posiada bud?etu obronnego.

[2] Chocia? termin „pa?stwa skandynawskie” zazwyczaj odnosi si? tylko do Danii, Norwegii oraz Szwecji, tutaj dla uproszczenia jest on u?ywany wymiennie z okre?leniem „pa?stwa nordyckie”.


Przeczytaj te?:

To be happy it is great to be healthy. How can medicines help up? It isn’t tight for immigrants to purchase drugs online. How it is possible? For example Xylocaine causes loss of feeling in an area of your body. Given during childbirth. Secondly treats emergency heart rhythm problems. Usually, if you have lost the charisma, charm to a particular partner, treatment options like Cialis to improve potency is unlikely to help him back. Cialis is a drug used to treat various troubles. What do you already know about sildenafil vs tadalafil? Apparently each adult has heard about vardenafil vs sildenafil. (Read more http://rootinfonline.com/cialis-for-daily-use.html). Like all other medications, Cialis is also according of it’s active ingredient. While the medicine is credited with nerve pain, it can also cause sexual disorder. The most common potentially serious side effects of such medicaments like Cialis is stuffy or runny nose. Tell local physician if you have any unwanted side effect that bothers you. Discuss the matter with your health care professional to ensure that you can use this drug. Some tests can be used to extent of male sexual problems.

The following two tabs change content below.

Kamil Mazurek

Kamil Mazurek (Koordynator CII Petersberg Series) - absolwent kierunku nauki polityczne na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego (2011). Obecnie doktorant na tym samym wydziale. Stypendysta programu Erasmus na Uniwersytecie w Southampton w Wielkiej Brytanii (2010/2011). Członek Centrum Inicjatyw Międzynarodowych, koordynator projektów „CII Petersberg series” i „CIM Advanced Studies”, a także redaktor naczelny biuletynu „Analizy CIM”. Współpracownik Ośrodka Analiz Politologicznych Uniwersytetu Warszawskiego oraz portali „uniaeuropejska.org” i „stosunki.pl”. Autor artykułów naukowych w obszarach obronności, bezpieczeństwa i Europy, a także monografii na temat Europejskiej Agencji Obrony. Główne zainteresowania badawcze: przemysł i rynek zbrojeniowy (szczególnie w Europie i w USA); bezpieczeństwo międzynarodowe i obronność (zwłaszcza Wspólna Polityka Bezpieczeństwa i Obrony UE); system instytucjonalny UE; stosunki międzynarodowe oraz bezpieczeństwo w Azji Wschodniej i na obszarze postradzieckim; metodologia badań. kontakt: kamil.mazurek(at)centruminicjatyw.org

6 komentarzy on "Nordycka awangarda w dziedzinie obrony – czy NORDEFCO może mieć znaczenie?"

  1. Pytanie na pół – retoryczne: czy „nadmiar” sojuszy i koalicji wszelakich nie doprowadzi kiedyś do rozluźnienia poczucia wiążącej więzi? Czy istnienie wielu struktur w tym samym czasie (nie sprzecznych ze sobą a komplementarnych)., takich jak UE (wcześniej UZE), NORDEFCO, NATO i pewnie jeszcze paru innych prowadzi Twoim zdaniem Kamilu do poprawienia poczucia bezpieczeństwa, czy może wręcz przeciwnie zaoowocować kiedyś sytuacją w której „jesteśmy sojusznikami ze wszystkimi i z nikim”?
    W czasach zimnej wojny sprawa była prosta – albo wschód albo zachód, teraz bezpieczeństwo jest bardziej wielowymiarowe i wspólzależne…

  2. Kamil Mazurek

    W mojej ocenie takie poczucie bycia sojusznikiem „ze wszystkimi i z nikim” mogłoby mieć miejsce w przypadku wchodzenia w porozumienia obronne z różnymi, niezwiązanymi ze sobą państwami. W rzeczywistości jednak te wszystkie porozumienia są zawierane pomiędzy państwami szeroko pojętego, silnie zinstytucjonalizowanego oraz współzależnego Zachodu i tym samym państwa wiedzą z kim „trzymają sztamę”. Poza tym państwa Europy doskonale zdają sobie sprawę z hierarchii sojuszy i, że podstawą ich bezpieczeństwa jest pakt północnoatlantycki, następnie zbudowane wokół niego NATO, potem UE (WPBiO oraz zawarty w TUE silniejszy od północnoatlantyckiego casus foederis), następnie zaś porozumienia regionalne jak właśnie NORDEFCO. Dodatkowe, sektorowe sojusze oraz bilateralne czy regionalne umowy z zakresu bezpieczeństwa i obrony są natomiast najczęściej odpowiedzią na relatywną inercję głównych instytucji (NATO i UE) w wypełnianiu swoich niektórych zadań.
    Problemem jest moim zdaniem to, że chociaż właśnie mówi się o komplementarności, a nie rywalizacji pomiędzy organizacjami i instytucjami, w rzeczywistości rywalizacja istnieje oraz bywa, że sprawia problemy. Przykład to oczywiście EDA i NATO w zakresie rozwoju zdolności obronnych w pewnych sferach. Nie wydaje mi się jednak aby NORDEFCO mogło być takim rywalem dla jakiejkolwiek „głównej” instytucji, a stanowić będzie raczej katalizator lepszej współpracy w ramach danej i tak już ze sobą powiązanej grupy państw – nie oszukujmy się, państwom Nordyckim jest do siebie znacznie bliżej w sensie bezpieczeństwa i percepcji zagrożeń aniżeli np. do państw południa Europy. To naturalne, że tam gdzie są silniejsze interesy w danej sprawie tworzy się dodatkowe, „wewnętrzne kręgi wtajemniczenia”. To widać zresztą nie tylko na przykładzie bezpieczeństwa i obrony, ale każdej sfery współpracy.

  3. Tak, mi chodziło raczej o to, że tworzenie podgrup może zaowocować kiedyś podsojuszami w ramach sojuszu, które doprowadzą do rozluźnienia więzi w sojuszu głównym, przez co zobowiązania będą w zasadzie martwe. Ale zgadzam się ze wzmacnianianie współpracy jest istotne. Inna sprawa, która poruszyłeś to właśnie owa „komplementarność – konkurencyjność” :)

  4. Kamil Mazurek

    Coś takiego jest oczywiście możliwe, ale wynikać może raczej z sukcesywnej zmiany kierunków polityki państw aniżeli samego faktu powoływania nowych „podsojuszy”, które mogą, ale nie muszą być przejawem zmiany polityki w kwestii doboru sojuszników. Biorąc jednak pod uwagę teorię neoinstytucjonalną takie zmiany są zazwyczaj trudne do przeprowadzenia i wymagają długotrwałych, stopniowych zabiegów ze strony decydentów politycznych… a pytanie przecież czy sami decydenci w Europie chcieliby rozluźnienia np. NATO – moim zdaniem nie. Tego o czym Basiu piszesz nie da się wykluczyć, jednak osobiście uważam, że podrgupy w ramach dużych porozumień jak NATO czy UE nie stanowią zagrożenia dla istnienia tych pierwszych (prędzej same dla siebie są zagrożeniem) m.in. ze względu iż:
    1. Państwa Nordyckie przy obecnych wydatkach na obronę nawet wspólnie nie są w stanie stanowić poważnej siły i rezygnacja z sojuszu z poważnymi graczami jak USA, UK czy Francja jest osłabianiem swojego własnego bezpieczeństwa.
    2. Instytucje bywają trwalsze niż się często uważa.

  5. Kamil Mazurek

    Cóż, osobiście jestem zwolennikiem teorii instytucjonalnej i tym samym uważam, że wola państw choć istotna, w praktyce bardzo często kończy się gdy przychodzi do rzeczywistego zmierzenia się z dokonaniem zmian w instytucjach :). Zresztą przesyłałem Ci mój artykuł na ten temat to znasz moją argumentację w tej kwestii :P.
    To ja dziękuję za komentarze i pytania :)

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>