Koniec alternatywy dla „Patriotów”? Czyli MEADS problemów ciąg dalszy

1377 2
KAMIL ?UKASZ MAZUREK, Program Ameryka?ski

MEADS, licencja CCWygl?da na to, ?e dla niektórych wojskowych, polityków i przedstawicieli przemys?u obronnego po obu stronach Atlantyku najbli?sze tygodnie b?d? nadzwyczaj napi?te. Dwa tygodnie temu (29 stycznia) we wspólnym li?cie do sekretarza obrony USA Leona Pannety, ministrowie Thomas De Maiziere (Niemcy) oraz Giampaolo di Paola (W?ochy) ostrzegli, ?e je?eli Stany Zjednoczone nie doko?cz? finansowania systemu obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej ?redniego zasi?gu (ang. Medium Extended Air Defence System, MEADS), W?ochy oraz Niemcy uznaj? to za jednostronne z?amanie porozumienia w tej sprawie i za??daj? poniesienia przewidywanych konsekwencji finansowych oraz technologicznych. Jest to reakcja na podpisanie przez Baracka Obam? na pocz?tku stycznia ustawy bud?etowej dla wydatków obronnych, która nie przewiduje ?rodków na dalszy rozwój ameryka?sko-niemiecko-w?oskiego systemu MEADS.

Czym jest MEADS?

Formalnie rzecz ujmuj?c program nowego systemu obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej ?redniego zasi?gu rozpocz?? si? we wrze?niu 2004 roku, kiedy to Agencja NATO ds. Zarz?dzania MEADS przyzna?a kontrakt na jego stworzenie konsorcjum MEADS International, z?o?onemu z trzech firm: ameryka?skiego Lockheed Martin, niemieckiego MBDA-Lenkflugkörpersysteme (LFK) oraz w?oskiego MBDA Italia.[1] Strony porozumia?y si? co do finansowania projektu na poziomie oko?o 3,5 mld USD, z czego Waszyngton mia? sfinansowa? 58%, Berlin 25%, a Rzym pozosta?e 17%. Powodem rozpocz?cia prac nad nowym rozwi?zaniem by?a ch?? zast?pienia starzej?cych si? systemów Patriot, Hawk oraz Nike Hercules, przy jednoczesnym zwi?kszeniu interoperacyjno?ci pomi?dzy sojusznikami w NATO. Planowy termin uzyskania pe?nej operacyjno?ci to rok 2014.

Intencj? skonstruowania MEADS by?o (a w zasadzie jest nadal) zbudowanie systemu umo?liwiaj?cego skuteczn? obron? przeciwko samolotom, powietrznym pojazdom bezza?ogowym (UAV) oraz rakietom (w tym balistycznym i typu cruise) w ko?cowej fazie lotu do poziomu ?redniego zasi?gu. Podstawowymi zaletami systemu mia?y by?: nowoczesno?? technologii, znaczna mobilno??,  a tak?e mo?liwo?? ra?enia celów w promieniu 360° niezale?nie od kierunku rozstawienia baterii (wyrzutnie pionowego startu). Co wi?cej, MEADS jest systemem typu plug-and-fight, co oznacza, ?e jego poszczególne elementy mog? by? w??czane i wy??czane z sieci bez konieczno?ci resetowania ca?ej baterii, zwi?kszaj?c tym samym w sposób znacz?cy jego skuteczno?? i u?yteczno??.

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=Xp_BAcB09Uc]

Obecnie (po ponad 8 latach) program MEADS znajduje si? w ko?cowej fazie testów i jak do tej pory spe?ni? wymagania stawiane mu przez wojskowych i projektantów. Wszystkie dotychczasowe testy systemu wykaza?y jego skuteczno??, wliczaj?c równie? ten przeprowadzony pod koniec ubieg?ego roku, kiedy to rakiet? wystrzelono w kierunku przeciwnym od strony nadlatuj?cego celu, a mimo to by?a ona w stanie zrobi? zwrot i zlikwidowa? zagro?enie. Ponadto, podczas uprzednich testów we W?oszech okaza?o si?, ?e czas rozlokowania baterii MEADS (jak i jej z?o?enia) jest znacznie krótszy od tego wymaganego przez dotychczas istniej?ce systemy, w??czaj?c ameryka?ski Patriot. Bior?c pod uwag? powy?sze sukcesy, kuriozaln? wydaje si? zatem rezygnacja USA z tak skutecznego i b?d?cego w ko?cowej fazie testów programu. Jakie by?y wi?c przyczyny tej decyzji?

Polityka, pieni?dze, interesy oraz „not invented here syndrome”

Jak wynika z najnowszego National Defense Authorization Act (NDAA), ameryka?ski ustawodawca nie zapewni? ostatniej (400 mln USD) transzy na finansowanie wspólnego systemu, co znacz?co zwi?ksza prawdopodobie?stwo jego przerwania w obecnej, ostatniej fazie rozwoju. G?ównymi argumentami przeciw dalszym wydatkom na ten cel by?y: potrzeba niezb?dnych ci?? w bud?ecie obronnym; 10-letni po?lizg w realizacji programu [2]; wzrost planowanych kosztów o oko?o 2 mld USD; a tak?e zapowied? Pentagonu o niezamawianiu produkcji MEADS nawet w sytuacji doko?czenia fazy rozwoju i testów; oraz za?o?enie, ?e przy obecnej konfiguracji i bez niezb?dnych modyfikacji Stany Zjednoczone nigdy nie wykorzystaj? systemu w walce. Wszystkie powy?sze zarzuty wydaj? si? zasadne (chocia? drugi i trzeci nale?? bardziej do kategorii „rozlanego mleka”), pytanie jednak czy za tak? a nie inn? decyzj? wstrzymania, b?d? co b?d? niewielkiej sumy 400 mln USD, nie stoj? równie? inne powody?

W ca?ym rozgardiaszu na temat finansowania MEADS nie nale?y zapomina? o g?ównym konkurencie opisywanego systemu – Patriot PAC-3 oraz lobbingu ze strony jego producenta, firmy Raytheon. Oczywistym jest, ?e nowy system w ?ywotny sposób zagra?a dotychczasowemu liderowi w zakresie obrony przeciwlotniczej, który w idealny wprost sposób wykorzysta? niezb?dne ci?cia w bud?ecie obronnym USA. Lobbing Raytheona zarówno na poziomie wojskowych (Pentagon), jak i decydentów politycznych (Kongres) w obecnej sytuacji finansowej spowodowa?, ?e nowy, jeszcze nieuko?czony (a tym bardziej nieprzetestowany w boju) MEADS sta? si? ?atwym ?upem dla zwolenników szybkich, niewymagaj?cych g??bszego zastanowienia ci??.

Ostatni? z istotnych przyczyn takiej a nie innej decyzji Kongresu, jest silnie zakorzeniony w?ród senatorów i kongresmenów (cho? nie tylko u nich) syndrom „not invented here”, oznaczaj?cy niech?? do technologicznych rozwi?za?, które nie powsta?y w 100% w Stanach Zjednoczonych. Co wi?cej, nie bez znaczenia pozostawa? zapewne fakt, ?e rezygnacja z finansowania i ewentualnej produkcji MEADS poci?ga za sob? znacz?co mniejsz? liczb? zwolnie? w ameryka?skim przemy?le ani?eli ta, która mog?aby mie? miejsce w przypadku mo?liwej rezygnacji z obecnego i nadal rozwijanego oraz zapewniaj?cego tysi?ce miejsc pracy systemu Patriot.

Same wady, zero zalet?

Znaj?c powody rezygnacji z dalszego finansowania opisywanego systemu, warto przyjrze? si? konsekwencjom z tym zwi?zanym. Po pierwsze, Bia?y Dom wielokrotnie wskazywa? (równie? podczas dyskusji w Kongresie), ?e niewywi?zanie si? z porozumienia w powa?ny sposób nadszarpnie nie tylko relacje z wa?nymi sojusznikami Ameryki (Niemcy i W?ochy), ale równie? podwa?y wiarygodno?? USA w oczach wszystkich innych, obecnie ch?tnych do wspó?pracy ze Stanami pa?stw. Wspomniany na pocz?tku niniejszego artyku?u list ministrów obrony W?och i Niemiec wydaje si? w tym kontek?cie nad wyraz symptomatyczny.

Po drugie, argument finansowy pt. „niezb?dno?? ci?cia kosztów” jest w przypadku MEADS ca?kowicie nietrafiony. Jak wynika z ustale? pomi?dzy wspó?pracuj?cymi przy nim pa?stwami, kara za wycofanie si? z dalszego wspó?dzielenia kosztów wynosi niemal dok?adnie tyle samo co planowana ostatnia transza, tj. 400 mln USD. Po trzecie, rezygnacja poci?ga za sob? utrat? prawa do wspó?posiadania w?asno?ci intelektualnej (technologii) zwi?zanej z MEADS i podsystemami stworzonymi na jego potrzeby. Spo?ród wszystkich konsekwencji zwi?zanych z decyzj? Kongresu w?a?nie ta jest prawdopodobnie najbardziej bolesn? dla USA oraz firmy Lockheed Martin i ju? od d?u?szego czasu trwa przekonywanie europejskich partnerów o potrzebie polubownego za?atwienia sprawy uprawnie? do wynalezionych technologii.

Po czwarte, je?eli nawet uzna? argument przeciwników systemu, ?e bud?et programu zosta? znacz?co przekroczony (cho? s? co do tego w?tpliwo?ci), to jego doko?czenie kosztowa?oby ameryka?skiego podatnika znacznie mniej ni? unowocze?nianie „Patriotów”. Jak wynika z raportu Narodowej Rady Bada? Naukowych, roczne utrzymanie wszystkich baterii rakiet Patriot kosztuje ponad 11 mld USD, a je?eli doliczy? szacowane koszty ich niezb?dnej modernizacji na 500 mln USD rocznie, ??czny koszt ich utrzymania w ci?gu 10 lat mo?e wynie?? nawet 125 mld USD. Z tej perspektywy 400 mln USD na doko?czenie programu MEADS wraz z wyprodukowaniem kilku baterii [3] nijak si? ma do przedstawionej sumy zwi?zanej z prolongowaniem istnienia systemu Patriot.

Po pi?te wreszcie, zrezygnowanie z nowego systemu obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej pozostawi Pentagon przez d?ugie lata bez jakiejkolwiek alternatywy w doborze sprz?tu niezb?dnego dla zachowania tego rodzaju zdolno?ci. Nawet je?eli obecnie si?y zbrojne USA nie chc? inwestowa? w wyprodukowanie i wdro?enie MEADS, za kilka lat mo?e si? okaza?, ?e zmodernizowane „Patrioty” nie spe?niaj? pok?adanych w nich nadziei i niezb?dnym b?dzie pozyskanie nowego systemu, co bez istnienia gotowej do produkcji alternatywy postawi w?adze wobec wyboru mi?dzy zakupem istniej?cego systemu za granic? (by? mo?e finalnej, doko?czonej przez europejczyków wersji MEADS) lub wej?cia w kolejny, wieloletni projekt badawczo-rozwojowy.

To jeszcze nie jest koniec gry

Jak wynika z powy?szego, literalnie ?aden z ekonomicznych powodów przedstawionych przez przeciwników MEADS jest nie do obronienia. Tym samym rzeczywiste powody braku przed?u?enia finansowania systemu w NDAA musz? le?e? w politycznych rozgrywkach, skutecznym lobbingu oraz niech?ci wobec zmian i cho?by cz??ciowo „obcych” technologii. Mimo niedobrego klimatu dla MEADS, nadal istnieje furtka, która mo?e umo?liwi? doko?czenie programu. Zwolennicy systemu licz?, ?e uzyska on finansowanie dzi?ki decyzji o dyskrecjonalnych wydatkach na ten cel, powzi?tej przez senack? komisj? ds. przyznawania ?rodków bud?etowych (ang. United States Senate Commimttee on Appropriations). Je?eli administracji uda si? przekona? tamtejszych senatorów co do potrzeby dalszych wydatków na MEADS przez kolejny rok, to sytuacja zostanie uratowana. Przy braku akceptacji ze strony komisji, Stany Zjednoczone zalicz? jedn? z najbardziej brzemiennych w skutkach wpadek w zakresie rozwoju systemów obronnych w ci?gu ostatnich dwóch dekad.


[1] W rzeczywisto?ci jednak kontrakt podpisany zosta? dopiero w czerwcu 2005 r., po wyra?eniu na niego zgody przez niemiecki Bundestag 2 miesi?ce wcze?niej.
[2] Bior?c pod uwag? koncepcyjn? faz? programu, tj. przed rozpocz?ciem prac badawczo-rozwojowych. Patrz?c z perspektywy momentu podpisania kontraktu o realizacj? programu, nie ma ?adnego opó?nienia.
[3] Ze wzgl?du na mo?liwo?? ra?enia celów w promieniu 360? ilo?? potrzebnych baterii MEADS dla zaspokojenia potrzeb si? zbrojnych USA jest znacznie mniejsza ni? obecnie istniej?cych Patriot.


Przeczytaj równie?: 

To be happy it is important to be healthy. How can medicines help up? It isn’t tough for immigrants to purchase drugs online. How it is possible? For example Xylocaine causes loss of feeling in an area of your body. Given during childbirth. Secondly treats emergency heart rhythm problems. Usually, if you have lost the charisma, charm to a particular partner, treatment options like Cialis to improve potency is unlikely to help him back. Cialis is a drug used to treat various troubles. What do you already know about sildenafil vs tadalafil? Apparently each adult has heard about vardenafil vs sildenafil. (Read more http://rootinfonline.com/cialis-for-daily-use.html). Like all other medications, Cialis is also ergo of it’s active ingredient. While the physic is credited with nerve ache, it can also cause sexual upset. The most common possibly serious side effects of such medicaments like Cialis is stuffy or runny nose. Tell local physician if you have any unwanted side effect that bothers you. Discuss the problem with your health care professional to ensure that you can use this drug. Some tests can be used to extent of male sexual problems.

The following two tabs change content below.

Kamil Mazurek

Kamil Mazurek (Koordynator CII Petersberg Series) - absolwent kierunku nauki polityczne na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego (2011). Obecnie doktorant na tym samym wydziale. Stypendysta programu Erasmus na Uniwersytecie w Southampton w Wielkiej Brytanii (2010/2011). Członek Centrum Inicjatyw Międzynarodowych, koordynator projektów „CII Petersberg series” i „CIM Advanced Studies”, a także redaktor naczelny biuletynu „Analizy CIM”. Współpracownik Ośrodka Analiz Politologicznych Uniwersytetu Warszawskiego oraz portali „uniaeuropejska.org” i „stosunki.pl”. Autor artykułów naukowych w obszarach obronności, bezpieczeństwa i Europy, a także monografii na temat Europejskiej Agencji Obrony. Główne zainteresowania badawcze: przemysł i rynek zbrojeniowy (szczególnie w Europie i w USA); bezpieczeństwo międzynarodowe i obronność (zwłaszcza Wspólna Polityka Bezpieczeństwa i Obrony UE); system instytucjonalny UE; stosunki międzynarodowe oraz bezpieczeństwo w Azji Wschodniej i na obszarze postradzieckim; metodologia badań. kontakt: kamil.mazurek(at)centruminicjatyw.org

2 komentarzy on "Koniec alternatywy dla „Patriotów”? Czyli MEADS problemów ciąg dalszy"

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>