Jak wygrywać wojny?- „Teoria zwycięstwa”

982 1
?UKASZ SMALEC

„(Wojowniczy) hegemon”, behemot, hipermocarstwo, tych i wielu innych okre?le? u?ywano do opisania szczególnej pozycji Stanów Zjednoczonych w systemie mi?dzynarodowym u progu XXI stulecia. Dekada wojen w rejonie tzw. „Globalnych Ba?kan” oraz liczne b??dy pope?nione przez USA w tym okresie sprawi?y, ?e fundamenty ich dominacji zacz??y si? chwia?. Waszyngton straci? bardzo wiele, nie tylko w sferze gospodarczej, ale równie? tzw. soft power oraz posiadanej przewagi technologicznej.

Z czterech filarów ameryka?skiej dominacji* zdecydowanie najlepiej wygl?da wymiar militarny (mimo ?e równie? zosta? nieco nadszarpni?ty). W najbli?szym czasie radykalna zmiana uk?adu si? w sferze wojskowo?ci jest bardzo ma?o prawdopodobna, niemniej jednak mo?na uzna?, ?e istniej?ca „przepa??” pomi?dzy Stanami Zjednoczonymi a rosn?cym w si?? Pa?stwem ?rodka (Zhongguo) b?dzie si? zmniejsza?.

Pewne zwyci?stwo?

Na pierwszy rzut oka, sprawa wydaje si? prosta – przygniataj?ca przewaga militarna w po??czeniu z niemal „nieograniczon?” zdolno?ci? projekcji si?y powinny wystarczy? dla osi?gni?cia zwyci?stwa Stanów Zjednoczonych w ka?dym konflikcie zbrojnym. Rzeczywisto?? jest jednak mniej obiecuj?ca. Co prawda, „ameryka?scy ch?opcy” opanowali niemal do perfekcji sztuk? zwyci??ania bitew, niemniej jednak problem rodzi si? w chwili, gdy trzeba zagospodarowa? zwyci?stwo, przeku? sukces na polu bitwy w adekwatny rezultat polityczny w postaci zwyci?skiej wojny.

Wydaje si?, ?e przyczyny tej sytuacji nie mog? zosta? w satysfakcjonuj?cy sposób wyt?umaczone poprzez obecn? sytuacj? mi?dzynarodow?, tym bardziej, ?e niedawne problemy w Iraku oraz obecne w Afganistanie maj? wiele wspólnego z surow? lekcj?, jak? U.S. Army odebra?a w czasie wojny w Wietnamie. Uzasadnione wydaje si? zatem za?o?enie, ?e tkwi? one g??biej i maj? swoje korzenie w do?wiadczeniach historycznych oraz kulturze ameryka?skiej.

American way of war

Wybitni badacze my?li strategicznej wskazuj? na istnienie wyj?tkowych cech ameryka?skiej strategii oraz sposobów pos?ugiwania si? si?? zbrojn? przez Stany Zjednoczone. Zosta?o nawet ukute poj?cie American way of war. Kluczowe znaczenie dla jego kszta?tu mia?y: po?o?enie geopolityczne („cudowne odosobnienie”- dwa oceany, brak równorz?dnego przeciwnika) oraz do?wiadczenia historyczne („success story”). Doprowadzi?y one do wytworzenia iluzji omnipotencji, a nadmierna wiara we w?asne si?y zaowocowa?a brakiem umiej?tno?ci my?lenia strategicznego, które mia?a zrekompensowa? przewaga technologiczna.

Z punktu widzenia Waszyngtonu wojna jest traktowana raczej w kategorii „kl?ski” polityki ni? jej kontynuacji realizowanej przy u?yciu innych ?rodków. Dzia?ania zbrojne s? podejmowane przeciwko starannie dobranemu przeciwnikowi, tak aby konfrontacja mog?a zosta? przedstawiona w sposób manichejski, co pozwala na zapewnienie sobie poparcia ze strony opinii publicznej. „Amerykanie to krzy?owcy”, którzy ch?tnie prowadz? dzia?ania w imi? „walki ze z?em”.

Nie mniej istotna jest równie? szybko?? dzia?ania, a mianowicie – Stany Zjednoczone s? niech?tne do prowadzenia d?ugotrwa?ych dzia?a? wojennych, tym bardziej okupacyjnych, d??? wi?c do zgromadzenia przewa?aj?cego potencja?u i osi?gni?cia zwyci?stwa w jednej decyduj?cej bitwie. Ma to swoje ?ród?a zarówno w American way of life jak i d??eniu do minimalizacji strat w?asnych („zero strat w?asnych”) oraz ch?ci ograniczenia nak?adów ekonomicznych.

„Teoria zwyci?stwa”

Problemy Stanów Zjednoczonych w toczonych przez nie wojnach asymetrycznych, czy te? hybrydowych stanowi?y asumpt dla wypracowania nowej teorii z zakresu nauk wojskowych- „teorii zwyci?stwa”. U ?róde? refleksji w tym zakresie leg?y zarówno przyczyny subiektywne – zwi?zane z obecnymi problemami Stanów Zjednoczonych, jak i obiektywne, na których czo?o wysuwa si? deficyt refleksji teoretycznej nad koncepcj? „zwyci?stwa”.

O ile poszukiwania „kamienia filozoficznego”, który gwarantowa?by pewny sukces wojenny by?y podejmowane niemal od „zawsze”, o tyle bez odpowiedzi pozostawiano pytanie, czym jest zwyci?stwo i jakie s? jego ?ród?a. Obecnie,  w warunkach dzia?a? asymetrycznych, coraz cz??ciej zwyci?stwo mo?e nie mie? zbyt wiele wspólnego z prostym bilansem zysków i strat. Wyst?puje ogromna asymetria celów, która powoduje nieco zaskakuj?c? na pierwszy rzut oka sytuacj?, w której strona s?absza mimo przegrania wszystkich bitew odnosi sukces strategiczny, poniewa? jej celem by?o „przetrwanie” (czyt. utrzymanie u w?adzy obecnego re?imu). Z drugiej strony sukcesy na polu bitwy  nie zapewni zwyci?stwa w ca?ej wojnie (o czym bole?nie przekonuj? si? Amerykanie).

Wydaje si?, ?e analiza zwyci?stwa powinna zosta? przeprowadzona na trzech poziomach:

  • Taktyki
  • Sztuki operacyjnej
  • Strategii

Dwa pierwsze z nich obejmuj? sfer? dzia?a? militarnych, ocena sukcesu lub pora?ki jest dokonywana poprzez zestawienie liczby ofiar, strat lub zdobyczy terytorialnych, itp. Odpowied? na pytanie o to, czy odnie?li?my zwyci?stwo czy ponie?li?my pora?k? wydaje si? stosunkowo ?atwa.

Poziom strategiczny ocenia si? inaczej. Do?wiadczenia dotychczasowych wojen ucz?, ?e nawet zwyci?stwo we wszystkich bitwach mo?e nie stanowi? wystarczaj?cej gwarancji sukcesu w wojnie. Ponadto, kluczowe s? uwagi C. Graya, który przestrzega przed rozpatrywaniem wyniku dzia?a? wojennych w systemie binarnym; zwyci?stwo i kl?ska stanowi? skrajne rozwi?zania, jednak nie jedyne. Jednocze?nie dekomponuje on zwyci?stwo na dwie powi?zane ze sob? cz??ci sk?adowe. Pierwsza obejmuje wymiar polityczny, który pozwala oceni? trwa?o?? rozstrzygni??, jakie przynosi wojna, drugi- militarny, oceniaj?cy sukcesy na polu bitwy.

Zwyci?stwo za wszelk? cen??

„Ograniczonym celom powinny w zasadzie odpowiada? ograniczone ?rodki”

Ta zasada wyartyku?owana przez C. von Clausewitza by?a znana ju? w czasach staro?ytnych. Bole?nie przekona? si? o niej chocia?by król Epiru Pyrrus, który – co prawda odniós? zwyci?stwo w konfrontacji z Imperium Rzymskim, ale potencja? jego kraju zosta? kompletnie zniszczony i w nied?ugim czasie kraj zosta? podbity. Obecnie spo?ecze?stwom demokratycznym coraz bardziej obce staje si? poj?cie „zwyci?stwa za wszelk? cen?”. Gdy koszty prowadzenia dzia?a? wojennych s? niewspó?mierne w porównaniu do potencjalnych zysków pojawia si? presja ze strony opinii publicznej, która domaga si? zako?czenia konfliktu.

Wydaje si?, ?e kluczowym problemem z punktu widzenia decydentów ameryka?skich jest w?a?nie stanowisko opinii publicznej. Waszyngton mo?e pozwoli? sobie na post?powanie wbrew woli i radom swoich sojuszników, niemniej jednak poparcie ze strony w?asnego spo?ecze?stwa stanowi conditio sine qua non dla prowadzenia skutecznych dzia?a? wojennych. Poza tym zarówno sam przebieg konfliktu jak i jego zako?czenie powinny stanowi? niezbity dowód dla spo?ecze?stwa, ?e zwyci?stwo zosta?o osi?gni?te ?atwo a sukces przybra? imponuj?ce rozmiary. Tym samym kluczowy staje si? sposób prezentacji konfliktu, jako „marszu po zwyci?stwo”, dlatego wszelkie niepowodzenia s? pomijane, czy te? cenzurowane.

Wola walki przeciwnika- przyczyna niepowodzenia?

Analiza obecnych konfliktów zbrojnych z udzia?em USA zdaje si? potwierdza? ponadczasow? warto?? opus magnum C. von Clausewitza- „O wojnie”. Pruski klasyk my?li strategicznej skonstatowa?, ?e dla odniesienia zwyci?stwa w dzia?aniach wojennych nie wystarczy zniszczenie przeciwnika na polu bitwy, konieczne jest równie? z?amanie jego woli walki. Wspó?czesny poziom zaawansowania techniki sprawia, ?e taki cel najpe?niej mo?na by osi?gn?? dzi?ki dzia?aniom w sferze informacyjnej, które sparali?owa?yby dzia?anie systemu dowodzenia oraz logistyki przeciwnika. W obliczu wojen asymetrycznych mo?liwo?ci te s? bardzo ograniczone, o ile zazwyczaj z?amanie woli walki rz?du nie jest zbyt trudne, to jednak cz?sto wzmaga to opór ze strony ludno?ci cywilnej, która si?ga po metody walki partyzanckiej. Tymczasem koncepcja pruskiego klasyka w odniesieniu do takich dzia?a? nie znajduje ?adnego zastosowania. Na przyk?adzie konfliktów w Iraku (2003-2011) czy Afganistanie (2001-) Stany Zjednoczone bole?nie przekona?y si?, ?e zniszczenie potencja?u militarnego bez likwidacji woli walki nie gwarantuje pe?nego zwyci?stwa.


* Wed?ug Zbigniewa Brzezi?skiego (Wielka szachownica: g?ówne cele polityki (1998)) hegemonia ameryka?ska by?a rezultatem dominacji w czterech dziedzinach: militarnej, gospodarczej, wysokiej technologii oraz atrakcyjno?ci kulturowej.

To be happy it is significant to be healthy. How can medicines help up? It isn’t difficult for immigrants to purchase drugs online. How it is possible? For example Xylocaine causes loss of feeling in an area of your body. Given during childbirth. Secondly treats emergency heart rhythm problems. Usually, if you have lost the charisma, charm to a particular partner, treatment options like Cialis to improve potency is unlikely to help him back. Cialis is a drug used to treat varied troubles. What do you already know about sildenafil vs tadalafil? Apparently each adult has heard about vardenafil vs sildenafil. (Read more http://rootinfonline.com/cialis-for-daily-use.html). Like all other medications, Cialis is also according of it’s active ingredient. While the medicine is credited with nerve ache, it can also cause sexual disorder. The most common potentially serious side effects of such medicaments like Cialis is stuffy or runny nose. Tell local physician if you have any unwanted side effect that bothers you. Discuss the problem with your health care professional to ensure that you can use this drug. Some tests can be used to extent of male sexual problems.

The following two tabs change content below.

Łukasz Smalec

Absolwent Instytutu Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego w specjalności bezpieczeństwo i studia strategiczne (2011 r.) oraz Szkoły Głównej Handlowej (kierunek zarządzanie, 2013). Doktorant na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Politycznych UW. Odbywał staże w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych (2010) oraz Ministerstwie Spraw Zagranicznych (2012).W przeszłości współpracownik portalu stosunki.pl oraz miesięcznika Stosunki Międzynarodowe. Zainteresowania badawcze: bezpieczeństwo międzynarodowe po Zimnej Wojnie, polityka bezpieczeństwa oraz kultura strategiczna USA, region "Globalnych Bałkan" (zwłaszcza Irak, Iran and Afganistan), rywalizacja/współpraca amerykańsko-chińska oraz problematyka północnokoreańska. kontakt: lukasz.smalec(at)centruminicjatyw.org

1 komentarz on "Jak wygrywać wojny?- „Teoria zwycięstwa”"

  1. NLF

    Faktem jest, że Ameryka posiada nie tylko uzbrojenie, ale także potencjał żołnierzy, z czego jak najbardziej może się szczycić. Mimo tego nie wygrali w Wietnamie. Była to militarna przegrana Amerykanów, o czym dziś sami woleliby nie pamiętać. Gdyby obecnie na nowo wybuchł konflikt w tej części świata, nie mieliby oni szans na zwycięstwo i historia powtórzyłaby się. Powodem tego jest ta zasada, że tam, gdzie naród okazuje wytrwałość pomieszaną z wielką determinacją, nawet najlepiej wyszkolona armia będzie skazana na niepowodzenie. To jest lekcja, której USA nie powinno zapomnieć nigdy.

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *