Chiny-Rosja-UE: partnerzy ekonomiczni?

1263 0
IZABELA MODZELEWSKA

china_eu_flag_sl-1363353991W drugiej po?owie pa?dziernika przedstawiciele chi?skich w?adz prowadzili rozmowy na temat bilateralnej wspó?pracy z UE oraz z Federacj? Rosyjsk?. Najpierw, 22 pa?dziernika, premier ChRL Li Keqiang podejmowa? premiera Federacji Rosyjskiej Dmitrija Miedwiediewa w Pekinie. Natomiast w dniach 22-25 pa?dziernika w Brukseli mia?o miejsce spotkanie pomi?dzy Komisarzem UE ds. Gospodarczych i Walutowych Ollie Rehnem, Komisarzem UE ds. Handlu  Karlem de Guchtem a przewodnicz?cym chi?skiej delegacji – wicepremierem Ma Kai. W przypadku UE rozmowy dotyczy?y przede wszystkim kwestii zwi?kszenia dwustronnej wymiany handlowej, za? w przypadku Rosji – pog??biania wspó?pracy energetycznej. W zwi?zku z powy?szym, celem niniejszego tekstu jest próba odpowiedzi na pytanie postawione w tytule, tj. czy istnieje szansa na nawi?zanie wspó?pracy ekonomicznej na linii Chiny-Rosja-UE?

Chiny-Rosja –  wspó?praca czy rywalizacja?

Polityka rosyjska wobec Chin uleg?a ewolucji na przestrzeni ostatnich dziesi?cioleci. Koncepcja strategii dzia?ania zmienia?a si? w zale?no?ci od sytuacji zewn?trznej i wewn?trznej. Za rz?dów Borysa Jelcyna polityka zbli?enia z Chinami wynika?a z pora?ki strategii odbudowy wizerunku Rosji jako mocarstwa w?ród pa?stw zachodnich – zw?aszcza w USA. W?adze rosyjskie traktowa?y zbli?enie z ChRL jako d??enie do odbudowy mocarstwowej pozycji Rosji.

Pocz?wszy od 1996 roku odby?o si? ju? 18 spotka? wysokiego szczebla pomi?dzy szefami rz?dów Chin i Rosji. Warto w tym miejscu doda?, ?e w 1996 roku zosta?o ustanowione strategiczne partnerstwo pomi?dzy tymi pa?stwami. W skrócie partnerstwo mia?o si? opiera? na: rozwoju, kooperacji gospodarczej, budowie relacji w oparciu o zasad? bezpiecze?stwa oraz zaufania, wspó?pracy w kluczowych kwestiach zarówno w polityce regionalnej, jak i mi?dzynarodowej.

Obie strony d??? do realizacji tych za?o?e? w wielu dziedzinach gospodarki, tj. handlu, energetyce, inwestycjach, a tak?e w przemy?le technologicznym oraz w wymiarze kulturalnym i edukacyjnym (wymiana m?odzie?y). Podczas ostatniego spotkania w Pekinie premierzy zadeklarowali, i? wspó?praca energetyczna to jedna z kluczowych kwestii gospodarczych w relacjach pomi?dzy tymi pa?stwami.

Warto w tym miejscu doda?, ?e rosyjski koncern Rosneft, najwi?kszy producent ropy na ?wiecie, podpisa? umow? na transport 10 milionów bary?ek ropy naftowej rocznie, pocz?wszy od 2014 do 2024 roku, z chi?skim potentatem naftowym – Sinopec. Wed?ug Keun-Wook Paik, specjalisty ds. ropy naftowej w regionie Azji Pó?nocno-Wschodniej, porozumienie to posiada kluczowe znaczenie szczególnie dla strony chi?skiej. Nale?y zauwa?y?, ?e jednym z najwa?niejszych celów chi?skiej polityki zagranicznej jest d??enie do zapewnienia bezpiecze?stwa energetycznego kraju, a co za tym idzie ci?g?e poszukiwanie nowych ?róde? dostaw gazu i ropy naftowej.

Nie ulega jednak w?tpliwo?ci, ?e obydwa pa?stwa rywalizuj? m.in. o dost?p do z?ó? surowców energetycznych w Azji Centralnej. Wzrost zainteresowania dawnymi republikami radzieckimi przez Chiny postrzega si? w Rosji jako prób? ograniczania jej wp?ywów w tym regionie. Pocz?tki zainteresowania tym regionem przez w?adze chi?skie si?gaj? lat dziewi??dziesi?tych, jednak?e inwestycje Pa?stwa ?rodka w z?o?a oraz infrastruktur? tego obszaru si?gaj? ostatnich kilku lat. W 2009 roku dosz?o do podpisania umowy z Kazachstanem, Turkmenistanem oraz Uzbekistanem w kwestii budowy gazoci?gu do Sinkiangu. Strona chi?ska podkre?la, ?e relacje z krajami poradzieckimi oparte s? na zasadzie wspó?pracy i osi?ganiu wzajemnych korzy?ci. Ponadto zagwarantowano nieingerencj? w sprawy wewn?trzne poszczególnych pa?stw oraz poszanowanie zasady suwerenno?ci.

Pomimo rywalizacji o z?o?a w Azji Centralnej, strony rosyjska i chi?ska aktywnie d??? do wzrostu obrotu handlowego. Premier Chin zapowiedzia? zwi?kszenie dwustronnej wymiany handlowej nawet do 200 miliardów USD do 2020 roku. Warto doda?, ?e w 2012 roku wysoko?? wymiany bilateralnej stanowi?a rekordowe 88 miliardów USD. Dla porównania, w 2000 roku wynios?a ona 8 miliardów USD[1]. Co wi?cej, w 2010 roku ChRL wyprzedzi?a Niemcy i sta?a si? najwi?kszym partnerem zagranicznym Rosji.

Dodatkowym przyk?adem wspó?pracy chi?sko-rosyjskiej jest projekt budowy rafinerii naftowej (przez China National Petroleum Corporation – CNPC i rosyjski Rosneft) w Tianjin, która b?dzie w stanie przetworzy? 16 milionów ton bary?ek ropy w ci?gu roku. O tym, ?e rosyjski gaz jest istotny dla chi?skiej gospodarki ?wiadczy to, i? wed?ug chi?skich danych, w 2012 roku Chiny importowa?y z Rosji 24,33 miliona ton ropy. Poza tym strony planuj? rozwój kooperacji w przemy?le j?drowym. Nale?y wspomnie? w tym miejscu o tym, ?e we wschodniej prowincji chi?skiej – Jiangsu dzia?a ju? elektrownia atomowa Tianwan, która jest efektem dwustronnej wspó?pracy w zakresie j?drowym. W efekcie, podczas wizyty Miedwiediewa w Pekinie podpisano 20 umów dwustronnych, w tym odno?nie sprzeda?y skroplonego gazu ziemnego pomi?dzy Jama? LNG i Petrochina. O tym, ?e wspó?praca pomi?dzy pa?stwami nie ogranicza si? tylko do gospodarki ?wiadczy fakt, i? na zako?czenie wizyty premierzy odwiedzili miasto Hefei w prowincji Anhoi, które pe?ni funkcj? centrum naukowo – innowacyjnego Chin.

Warto te? uwzgl?dni?, ?e rozmowy Keqiang–Miedwiediew dotyczy?y tak?e kwestii mi?dzynarodowych. Podkre?lono m.in. konieczno?? wspó?pracy na arenie mi?dzynarodowej w kluczowych sprawach politycznych, tj. odno?nie Syrii, Korei Pó?nocnej oraz potencja?u nuklearnego Iranu. Co wi?cej, zarówno Chiny jak i Rosja popieraj? pokojowe rozwi?zanie tych zagadnie? w oparciu o zasady prawa mi?dzynarodowego oraz dyplomacj?.

Chiny-UE – rywalizacja czy wspó?praca?

Spotkanie Chiny-UE odby?o si? w ramach czwartego Dialogu Wysokiego Szczebla ds. Gospodarczych i Handlowych – High Level Economic and Trade Dialogue (HED). Warto w tym miejscu przypomnie?, ?e pocz?tki wspó?pracy Wspólnoty Europejskiej z ChRL si?gaj? drugiej po?owy lat 90., za? strategiczne partnerstwo zosta?o ustanowione w 2004 roku. Trzeba równie? podkre?li?, ?e z inicjatywy chi?skiej w 1996 roku po raz pierwszy zwo?ano Szczyt Azja-Europa (Asia-Europe Meeting  ASEM). W ramach szczytu kooperacj? oparto na dialogu w wymiarze politycznym, gospodarczym oraz spo?ecznym. Warto doda?, ?e w Mediolanie (W?ochy) w listopadzie 2014 roku ob?dzie si? ju? 10 spotkanie w ramach ASEM.

Rozmowy, które toczy?y si? w Brukseli pomi?dzy wicepremierem Chin a komisarzami UE skupia?y si? na rozwoju stosunków handlowych, w tym: zrównowa?onego handlu, zwalczania protekcjonizmu i promowania otwartego rynku. Ponadto debata skupia?a si? na planach poszerzenia zakresu inwestycji, wspó?pracy celnej, wspierania handlu dwustronnego oraz ochrony praw w?asno?ci intelektualnej.

Co wi?cej, negocjacje dotyczy?y równie? ochrony ?rodowiska poprzez promowanie green growth, czyli zielonego wzrostu. Podczas wizyty wicepremiera Ma Kai w Brukseli celem UE by?o zawarcie nowych umów inwestycyjnych. O gotowo?ci do wspó?pracy ze strony chi?skiej ?wiadczy wypowied? premiera, ?e Chiny s? gotowe wprowadzi? „nowy impuls do wzrostu wi?zi biznesowych na linii Chiny – UE”. Komisarz Ollie Rehn doda?, i? „UE i Chiny razem stanowi? oko?o jedn? trzeci? ?wiatowego PKB”, dlatego wa?na jest kooperacja na rzecz intensyfikacji relacji gospodarczych oraz promowania idei zrównowa?onego rozwoju na ?wiecie.

Wed?ug danych Eurostatu Chiny s? drugim co do wielko?ci pod wzgl?dem wymiany handlowej partnerem zagranicznym UE, po USA a przed Rosj?. ?ród?em zainteresowania UE s? przede wszystkim chi?skie towary przemys?owe, tj. maszyny i urz?dzenia oraz towary o charakterze konsumpcyjnym, np. obuwie, odzie?, meble. Strona chi?ska za? importuje z obszaru UE chemikalia, pojazdy mechaniczne, statki powietrzne. Co wi?cej, europejskie inwestycje w Chinach wynosz? ok. 2-3% wszystkich inwestycji zagranicznych UE, za? inwestycje ChRL na kontynencie europejskim rosn? i w 2012 roku wynios?y 20% ogó?u wszystkich chi?skich inwestycji zagranicznych.

Statystyki te wskazuj? wi?c na dysproporcje w zaanga?owaniu kapita?u zagranicznego. Wed?ug danych Parlamentu Europejskiego deficyt handlowy w wymianie z ChRL wyniós? 145,8 miliarda euro w 2012 roku, co stanowi spadek o 13,9% w porównaniu z 2010 rokiem (168,6 miliarda euro). Jak podaje Eurostat, europejskie firmy zainwestowa?y w Chinach 9,9 miliarda euro w 2012 roku, za? dwustronna wymiana handlowa wynios?a 433,6 miliarda euro. Dla porównania, w 1978 roku wielko?? dwustronnej wymiany handlowej wynosi?a 4 miliardy euro. Pomimo widocznego wzrostu zaanga?owania europejskich firm na rynku chi?skim, w dalszym ci?gu przedsi?biorstwa europejskie napotykaj? na liczne bariery pozataryfowe (np. certyfikacja produktów, wymogi sanitarne wymagane zezwolenia na przewo? towarów, opó?nienia odprawy celnej, ró?nice regionalne w procedurach celnych) oraz dyskryminacyjne chi?skie prawo zamówie? publicznych.

UE-Rosja – relacje gospodarcze w pigu?ce

Tak jak na przestrzeni lat intensyfikacji uleg?y relacje UE-Chiny, tak te? wzros?a liczba powi?za? gospodarczych pomi?dzy UE a Rosj?. Na ich temat mo?na by napisa? wiele, jednak?e na potrzeby tekstu poruszone zosta?y jedynie niektóre zagadnienia, potrzebne do konkluzji odno?nie ewentualnej wspó?pracy gospodarczej w ramach trójk?ta UE-Chiny-Rosja.

Nie ulega w?tpliwo?ci, ?e pod wzgl?dem geograficznym, najbli?szym partnerem gospodarczo – politycznym Unii jest Rosja. Warto doda?, ?e w 1997 roku zosta?a podpisana Umowa o partnerstwie i wspó?pracy pomi?dzy tymi podmiotami. Jak wy?ej wspomniano, Rosja to trzeci co do wielko?ci partner gospodarczy UE, za? Unia to najwi?kszy partner Rosji. Kraje europejskie eksportuj? do wschodniego s?siada przede wszystkim maszyny, sprz?t transportowy, chemikalia oraz produkty rolnicze. Oczywi?cie podstawowym towarem eksportowym Rosji do UE s? surowce, tj. ropa naftowa i gaz ziemny. Warto te? uwzgl?dni?, ?e UE to najwi?kszy inwestor w Rosji, o czym ?wiadczy fakt, i? ok. 75% zagranicznych inwestycji bezpo?rednich w tym pa?stwie pochodzi z Europy.

Istot? relacji oraz sporów wewn?trzeuropejskich s? kwestie zaanga?owania Rosji w projekty energetyczne (polityka Gazpromu, m.in. North Stream i South Stream). Niew?tpliwie problem stanowi brak porozumienia w kwestii wspólnej polityki energetycznej wewn?trz UE. Sprawy bezpiecze?stwa energetycznego, w tym dywersyfikacji dostaw, s? jedn? z najwa?niejszych kwestii, wymagaj?cych uregulowania wewn?trz UE. Poza tym kontrowersje budz? kwestie ochrony praw cz?owieka, stosunku Rosji wobec demokracji (np. podej?cie do wyborów) i rz?dów prawa, które mog? utrudni? ewentualn? wspó?prac?. Odmienne podej?cie do postrzegania praw cz?owieka wynika bowiem z ró?nic kulturowo-cywilizacyjnych.

Trójk?t wspó?pracy Chiny-Rosja-UE?

ChRL to kluczowy partner gospodarczy zarówno dla Rosji, jak i dla UE. Ciekawym zagadnieniem jest to, czy istnieje mo?liwo?? nawi?zania wspó?pracy pomi?dzy tymi podmiotami w sektorze energetycznym. Nie ulega w?tpliwo?ci, ?e rosyjski gaz stanowi g?ówne ?ród?o dostaw tego surowca do Europy, a tak?e odgrywa wa?n? rol? w chi?skiej gospodarce. Ponadto jednym z wyzwa? dla UE jest wypracowanie wspólnej polityki wobec Chin oraz pozosta?ych pa?stw azjatyckich. Obecnie ka?dy kraj cz?onkowski zawiera oddzielne umowy handlowe z Pa?stwem ?rodka,  jak uczyni?y to np. Niemcy, czy Polska.

Warto si? tak?e zastanowi?, jak Rosja odnios?aby si? do ewentualnej wspó?pracy w trójk?cie z Chinami i UE. Dla strony rosyjskiej korzystna jest perspektywa rozwoju wspó?pracy w ramach trójk?ta Rosja-Chiny-Indie, gdy? pa?stwa te s? zaliczane do grona krajów BRICS b?d?cych w stanie zrównowa?y? hegemoni? USA, co stanowi jeden z g?ównych celów polityki zagranicznej zarówno Federacji Rosyjskiej jak i ChRL.

Podsumowanie

Trzeba jednak zaznaczy?, ?e jednym z g?ównych celów chi?skiej polityki zagranicznej jest budowa sieci powi?za? gospodarczych z jak najwi?ksz? liczb? partnerów. Nie ulega jednak w?tpliwo?ci, ?e to UE i Rosji bardziej zale?y na intensyfikacji relacji z ChRL – ?wiatowym mocarstwem nr 2. Wydaje si?, ?e dla strony chi?skiej korzystniejsza jest oddzielna wspó?praca z UE i Rosj?. Wynika to zapewne z indywidualnego podej?cia do poszczególnych partnerów zagranicznych. Skomplikowany charakter relacji rosyjsko-europejskich (np. wspomniany powy?ej problem energetyczny,  odmienne podej?cie do praw cz?owieka i zasad demokracji) powoduje, ?e ?atwiej jest prowadzi? negocjacje z ka?d? ze stron oddzielnie. Taki rodzaj wspó?pracy powoduje, ?e zarówno UE, jak i Rosja rywalizuj? pomi?dzy sob? o pierwsze?stwo kooperacji z Pa?stwem ?rodka. Dzi?ki temu strona chi?ska mo?e negocjowa? umowy handlowe, które b?d? korzystne dla niej.


[1] Agnieszka Bryc, Rosja w XXI wieku. Gracz ?wiatowy czy koniec gry?, Wydawnictwo Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2009, s.200.


Izabela Modzelewska – wspó?pracownik CIM – absolwentka stosunków mi?dzynarodowych (specjalizacja: dyplomacja publiczna) na Collegium Civitas w Warszawie. Wspó?pracowa?a z portalem unia europejska.org oraz magazynem „Stosunki Mi?dzynarodowe”. Odby?a wolontariat w fundacji „Afryka Inaczej” oraz sta? w Urz?dzie Miasta Sto?ecznego Warszawy – Dzielnica Bielany w dziale Administracyjno-Gospodarczym. Interesuje si? tematyk? Chin, zw?aszcza relacjami Chiny-ONZ oraz stosunkami gospodarczymi Chiny- UE.


Przeczytaj równie?:

To be happy it is great to be healthy. How can medicines help up? It isn’t difficult for immigrants to purchase drugs online. How it is possible? For example Xylocaine causes loss of feeling in an area of your body. Given during childbirth. Secondly treats emergency heart rhythm problems. Usually, if you have lost the charisma, charm to a particular partner, treatment options like Cialis to improve potency is unlikely to help him back. Cialis is a drug used to treat different troubles. What do you already know about sildenafil vs tadalafil? Apparently every adult has heard about vardenafil vs sildenafil. (Read more http://rootinfonline.com/cialis-for-daily-use.html). Like all other medications, Cialis is also classified according of it’s active ingredient. While the physic is credited with nerve hurt, it can also cause sexual disorder. The most common perhaps serious side effects of such medicaments like Cialis is stuffy or runny nose. Tell local physician if you have any unwanted side effect that bothers you. Discuss the matter with your health care professional to ensure that you can use this drug. Some tests can be used to extent of male sexual problems.

Brak komentarzy on "Chiny-Rosja-UE: partnerzy ekonomiczni?"

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *