Biała Księga Bezpieczeństwa RP – Si vis pacem para pacem

1812 0
KAROLINA LIBRONT

?ród?o: Prezydent.plPod koniec maja 2013 r. w Pa?acu Prezydenckim uroczy?cie zaprezentowana zosta?a Bia?a Ksi?ga Bezpiecze?stwa Narodowego RP. Tym samym zwie?czono ponad dwuletni? prac? niemal dwustu ekspertów w ramach Strategicznego Przegl?du Bezpiecze?stwa Narodowego, którzy diagnozowali i opisywali ca?y system bezpiecze?stwa pa?stwa – obejmuj?cy sfer? obronn?, ochronn?, spo?eczn? i gospodarcz?. Dokument stanowi swojego rodzaju ofert? programow? i koncepcyjn? dla instytucji i organów odpowiedzialnych za bezpiecze?stwo; jednak najwa?niejszym jego zadaniem pozostaje popularyzowanie debaty o bezpiecze?stwie narodowym.

Jest to pierwszy tego typu dokument w historii III RP. W 2001 r. powsta?a co prawda bia?a ksi?ga obronno?ci, jednak jej zakres tematyczny by? zdecydowanie w??szy. Tym razem autorzy inspirowali si? wzorcami brytyjskimi, francuskimi i ameryka?skimi, jednak ostateczny kszta?t Bia?ej Ksi?gi jest specyficzny dla naszego kraju.

Niniejszy artyku? stanowi prób? podsumowania rezultatów prac Strategicznego Przegl?du Bezpiecze?stwa Narodowego w wybranych aspektach. Przybli?ona zostanie geneza Bia?ej Ksi?gi oraz jej metodologia. Niezale?nie od tego, zgodnie z nadrz?dnym celem dokumentu – popularyzacji wiedzy o bezpiecze?stwie mi?dzynarodowym – zach?cam ka?dego do lektury Bia?ej Ksi?gi.

Geneza i struktura

Komisja_SPBN, ?ród?o: bbn.gov.plWarto przybli?y? sposób powstania Bia?ej Ksi?gi, gdy? ma on istotne implikacje dla jej kszta?tu i ostatecznej oceny. Jako za?o?enie wyj?ciowe przyj?to, i? potrzebne jest kompleksowe spojrzenie na wszystkie aspekty bezpiecze?stwa, wykraczaj?ce poza jego tradycyjne postrzeganie poprzez pryzmat obronno?ci. W listopadzie 2010 r. Prezydent Bronis?aw Komorowski wyda? Zarz?dzenie w sprawie przeprowadzenia Strategicznego Przegl?du Bezpiecze?stwa Narodowego. Jego celem mia?a by? ca?o?ciowa ocena stanu bezpiecze?stwa narodowego RP i sformu?owanie wniosków dotycz?cych strategicznych celów i sposobów dzia?ania pa?stwa w tej dziedzinie. Przegl?d prowadzi?a Komisja Strategicznego Przegl?du Bezpiecze?stwa Narodowego. Przewodnicz?cym Komisji zosta? Szef Biura Bezpiecze?stwa Narodowego – gen. Stanis?aw Koziej. W sk?ad Komisji wchodzi?y Zespo?y Problemowe, Zespó? Doradczo-Konsultacyjny oraz Sztab. Interesuj?cy wydaje si? podzia? zespo?ów problemowych, którym mniej wi?cej odpowiadaj? kolejne rozdzia?y dokumentu:

Nazwa zespo?u

Element analizy

Nazwa rozdzia?u

Zespó? interesów narodowych i celów strategicznych

Interesy

Diagnoza stanu bezpiecze?stwa narodowego

Zespó? oceny ?rodowiska bezpiecze?stwa

Warunki

Prognoza rozwoju ?rodowiska bezpiecze?stwa

Zespó? koncepcji dzia?a? strategicznych

Dzia?ania

Koncepcja dzia?a? strategicznych (strategia operacyjna)

Zespó? systemu bezpiecze?stwa narodowego

Przygotowania

Koncepcja przygotowania systemu bezpiecze?stwa narodowego (strategia preparacyjna)

Powy?szy podzia? na elementy analizy oraz odpowiadaj?ce im rozdzia?y wydaje si? jasny i klarowny. W podobny sposób zbudowane s? inne tego rodzaju dokumenty – poni?ej znajduje si? porównanie nazw rozdzia?ów. Wydaje si?, ?e na tle zagranicznych odpowiedników uk?ad redakcyjny polskiej Bia?ej Ksi?gi pozytywnie wyró?nia si? konkretnym i jasnym przekazem. Nazwy rozdzia?ów dobrze odzwierciedlaj? ich zawarto??; s? równie? u?o?one w logicznym porz?dku.

Niemcy: Bia?a Ksi?ga z 2006 r.

(Weissbuch)

Wielka Brytania: Narodowa Strategia Bezpiecze?stwa z 2010 r.

(The National Security Strategy)

Francja: Bia?a Ksi?ga Obrony i Bezpiecze?stwa Narodowego z 2013 r.

(Livre blanc. Défense et sécurité nationale)

 

  1. Podstawy niemieckiej polityki bezpiecze?stwa
  2. Niemiecka polityka bezpiecze?stwa w ?rodowisku mi?dzynarodowym
  3. Wymagania i parametry
  1.  Kontekst strategiczny
  2. Szczególna rola Wielkiej Brytanii
  3. Zagro?enia dla naszego bezpiecze?stwa
  4. Nasza odpowied?
  1. Francja w nowym krajobrazie strategicznym
  2. Podstawy narodowej strategii obrony i bezpiecze?stwa
  3. Stan ?wiata
  4. Priorytety strategiczne
  5. Zaanga?owanie Francji w Sojusz Atlantycki oraz Uni? Europejsk?
  6. Realizacja strategii
  7. ?rodki strategii
  8. Wnioski

Metodologia

Aby zapewni? spójno??, przed przyst?pieniem do prac przygotowano matryc? okre?laj?c? problem g?ówny, problemy etapowe oraz szczegó?owe zagadnienia studyjne. Przyk?adowo, Zespó? interesów narodowych i celów strategicznych rozpocz?? prace od diagnozy naszego pa?stwa jako strategicznego podmiotu bezpiecze?stwa w kontek?cie historycznym, tera?niejszym, jak i potencja?u. G?ówne pytania zadane przez Zespó? brzmia?y nast?puj?co:

  • W jaki sposób kszta?towanie si? to?samo?ci narodowej i w?asnej pa?stwowo?ci wp?ywa?o i wp?ywa na nasze interesy narodowe i cele strategiczne?
  • Jakie s? strategiczne uwarunkowania ustrojowo-polityczne Polski i jaki ma to wp?yw na interesy narodowe i cele strategiczne w dziedzinie bezpiecze?stwa?
  • Jakim strategicznym potencja?em obronnym, ochronnym, spo?ecznym i gospodarczym dysponuje Polska jako podmiot bezpiecze?stwa?
  • Jakie interesy narodowe ma Polska w XXI wieku i jakie wynikaj? z nich cele strategiczne w dziedzinie bezpiecze?stwa?

Jest to wzorcowe podej?cie do opracowywania wniosków w du?ych zespo?ach. Pytania wi??? cz?onków grupy, wyznaczaj?c im konkretne ramy. Dzi?ki temu w Bia?ej Ksi?dze unikni?to powtórze? oraz prowadzono jasn? lini? argumentacji.

Co istotne, na pocz?tku prac podj?to wysi?ek definicji g?ównych i pomocniczych kategorii poj?ciowych. W prywatnych rozmowach autorzy dokumentu wskazywali, ?e eksperci „z ró?nych bajek” cz?sto odmiennie rozumieli podstawowe zagadnienia, nawet takie jak „bezpiecze?stwo”. W tym konkretnym przypadku wyró?niono dziedziny (obronn?, ochronn? i bezpiecze?stwo spo?eczno-gospodarcze), sektory (w ramach dziedzin) oraz obszary transsektorowe (np. cyberbezpiecze?stwo). Poszczególnym dziedzinom i sektorom przyporz?dkowano podmioty bezpiecze?stwa narodowego, czyli instytucje realizuj?ce zadania w poszczególnych sektorach.

Warto wspomnie? o sk?adzie zespo?ów, który by? niezwykle szeroki. Zaanga?owano przedstawicieli podmiotów odpowiedzialnych za realizacj? zada? w poszczególnych sektorach bezpiecze?stwa – zarówno cywilnych jak i wojskowych; niezale?nych ekspertów oraz przedstawicieli ?wiata akademickiego. Zespo?y cz?sto pracowa?y wspólnie, wykorzystuj?c mechanik? sprz??enia zwrotnego – podzia? na elementy analizy nie oznacza? chronologii w dzia?aniu. Nie dzia?ano w oderwaniu od aktualnych procesów legislacyjnych – m.in. uwzgl?dniono wyniki prac zespo?u ministra administracji i cyfryzacji nad strategiami rozwoju. Opracowano równie? wnioski metodologiczne, dzi?ki czemu kolejny Strategiczny Przegl?d b?dzie móg? by? efektywniejszy.

Zawarto?? Bia?ej Ksi?gi

Przechodz?c do analizy tre?ci Bia?ej Ksi?gi nale?y odnotowa? jej priorytety. Podczas uroczystej publikacji gen. Boles?aw Balcerowicz wymieni?: integracj? i koordynacj? sektora bezpiecze?stwa narodowego; profesjonalizacj? struktur pa?stwa odpowiedzialnych za bezpiecze?stwo; wreszcie – upowszechnienie wiedzy o bezpiecze?stwie.

W zakresie dwóch pierwszych priorytetów Bia?a Ksi?ga odwa?nie wskazuje mankamenty polskiej polityki obronnej. Przyk?adowo, krytykuje si? organizacj? systemu kierowania i dowodzenia na szczeblu strategicznym – jej rozbudowane, dubluj?ce funkcje struktury nie s? efektywne; nie przystaj? do potrzeb zredukowanej armii i sojuszniczego wspó?dzia?ania oraz komplikuj? zarówno planowanie, jak i wykonywanie zada?. Dokument mówi równie? o potrzebie symplifikacji. T? konieczno?? wida? dobrze na przyk?adzie zada? i obowi?zków w przypadku wyst?pienia zagro?enia terrorystycznego – kompetencje w tym zakresie posiada a? 14 podmiotów, w tym 9 ministerstw. Du?y plus dokumentu to zwrócenie uwagi na nieadekwatne uregulowania prawne (np. w obszarze systemu kierowania bezpiecze?stwem w Polsce) oraz konkretne propozycje zmian legislacyjnych. Kolejnym korzystnym elementem jest wyra?ne okre?lenie kierunków rozwoju si? zbrojnych na najbli?sze 7 lat. Zwrócono uwag?, ?e szczególn? specjalno?ci? strategiczn? polskiego systemu bezpiecze?stwa powinny by? zdolno?ci przeciwzaskoczeniowe. Eksperci wojskowi chwalili Bia?? Ksi?g? za jej stosunkowo ?atw? przek?adalno?? na j?zyk operacyjny.

Jednym z najwa?niejszych, wyj?ciowych elementów omawianego dokumentu jest opis zagro?e?. Autorzy s?usznie przyj?li, ?e zagro?enia wojenne s? dalekie zarówno w przestrzeni, jak i w prawdopodobie?stwie; natomiast te „nowe” nie s? ju? tak bardzo nowe – nie powinni?my by? nimi zaskoczeni. Bezpo?rednie zagro?enia militarne, chocia? nie s? wymy?lane na si??, nie s? zupe?nie wykluczane ani pomijane, jak nies?usznie twierdz? niektórzy publicy?ci analizuj?cy Bia?? Ksi?g?. Gen. Boles?aw Balcerowicz doceni? dba?o?? o wymiar militarny i podkre?li?, ?e wynika ona mi?dzy innymi z wysokiej kultury sztabowej w Polsce. W dokumencie zwrócono uwag? m.in. na zagro?enia o ?wiadomie ograniczonej skali i zasi?gu, aterytorialne, obliczone na szanta?owanie pa?stwa w warunkach izolacji od NATO poprzez tworzenie sytuacji trudnokonsensusowych. ?atwo mo?na wyobrazi? sobie atak w przestrzeni cybernetycznej lub presj? zwi?zan? z bezpiecze?stwem energetycznym, które przecie? nie uruchamiaj? automatycznie mechanizmu artyku?u pi?tego Traktatu Waszyngto?skiego. Warto wspomnie?, ?e przy okazji prezentacji nowej koncepcji strategicznej NATO w Lizbonie w 2011 r. Sekretarz Generalny Rasmussen stwierdzi?, ?e woli pozostawi? takie sytuacje „strategicznie niedookre?lonymi”. Jest to krok wstecz od rekomendacji Grupy Ekspertów opracowuj?cej rekomendacje dla koncepcji strategicznej Sojuszu, która w swoim raporcie z 2010 r. stwierdzi?a wprost, ?e nowe zagro?enia mog? uruchamia? mechanizm artyku?u pi?tego.

W zakresie odpowiedzi na zagro?enia przyj?to trzy mo?liwe wersje rozwoju sytuacji – optymistyczny scenariusz integracyjny, pesymistyczny dezintegracyjny oraz mieszany – ewolucyjny (dok?adnie opisa? je Kamil Mazurek). Odpowiadaj? im opcje strategii operacyjnej i preparacyjnej. Te elementy analizy to podstawowy mankament dokumentu. Przyj?te scenariusze s? zbyt schematyczne. Ponadto, skoro prognozuje si?, ?e opcja „mieszana” jest najbardziej prawdopodobna, autorzy powinni skupi? si? na niej i mo?liwie rozszerzy? ten scenariusz. Dodatkowo, sprzeciw budzi uproszczone prze?o?enie scenariuszy na strategie. Przyk?adowo, wydaje si?, ?e optymistyczny rozwój wydarze? nie powinien bezpo?rednio oznacza? strategii integracyjnej i nacisku na umi?dzynarodowianie si? zbrojnych. Warto jednak podkre?li?, ?e niezale?nie od poszczególnych opcji rozwoju sytuacji dla autorów Bia?ej Ksi?gi g?ównym ?ród?em bezpiecze?stwa pozostaje w?asny potencja? obronny. Dowodzi to dojrza?o?ci strategicznej oraz zrozumienia Traktatu Waszyngto?skiego i naszych zobowi?za? sojuszniczych.

Bardzo ciekaw? cz??ci? dokumentu s? rozmaite opracowania ukazuj?ce sposób, w jaki Polacy patrz? na bezpiecze?stwo (np. s. 78-79 Bia?ej Ksi?gi). Wydaje si?, ?e takiej refleksji brakuje nie tylko w wielu strategiach politycznych, ale równie? opracowaniach naukowych i eksperckich. Niewielu naukowców bada polsk? kultur? strategiczn?; brakuje równie? szerszej spo?ecznej debaty na ten temat.

Istotnym zarzutem wobec Bia?ej Ksi?gi jest wielo?? podj?tych w?tków i zbyt szeroka tematyka. W poj?ciu „bezpiecze?stwo” mie?ci si? bowiem niemal wszystko, od tradycyjnych, militarnych akcentów do takich zagadnie? jak bezpiecze?stwo zdrowia. Z takiej sekurytyzacji wynika wiele niebezpiecze?stw; przede wszystkim jednak zagro?eniem wydaje si? rozmycie poj?cia – je?li analizujemy szerokie spektrum zagro?e?, ryzyk i wyzwa?, nie mo?emy skupi? si? na tych najistotniejszych. Wida? to równie? w Bia?ej Ksi?dze. Brakuje w niej priorytetyzacji zagro?e?. W zamian autorzy zaproponowali uj?cie podr?cznikowe, opisuj?c niebezpiecze?stwa tematycznie, po kolei. Utrudni to formu?owanie strategii w przysz?o?ci. Jednak?e, tak? konstrukcj? dokumentu mo?na uzasadni? poprzez odwo?anie do g?ównego jego celu – popularyzacji wiedzy o bezpiecze?stwie.

Najwa?niejsze przes?anie p?yn?ce z Bia?ej Ksi?gi jest takie, i? bezpiecze?stwo narodowe dotyczy ka?dego z nas. Podczas uroczystej publikacji inspiruj?ce zdanie wypowiedzia? Jurek Owsiak – „jak wiele na rzecz bezpiecze?stwa mo?e zrobi? spo?ecze?stwo!”. Bezpiecze?stwo nie jest wy??cznie funkcj? pa?stwa. Parafrazuj?c znan? ?aci?sk? sentencj? – je?li pragniemy pokoju, powinni?my o niego zadba?. Dobrze, ?e po wielu latach zainicjowano wreszcie szerok? debat? na jeden z najwa?niejszych tematów dla ka?dego obywatela. Mimo pewnych mankamentów i miejscowego niedosytu, Bia?a Ksi?ga postrzegana przez pryzmat jej nadrz?dnego zadania musi by? oceniona pozytywnie.


Karolina Libront – Ekspert CIM ds. Niemiec i Bezpiecze?stwa Mi?dzynarodowego – absolwentka Instytutu Stosunków Mi?dzynarodowych na Uniwersytecie Warszawskim (2011), aktualnie doktorantka na II roku Wydzia?owych Humanistycznych Studiów Doktoranckich na na Uniwersytecie Warszawskim (specjalno??: stosunki mi?dzynarodowe; praca doktorska dotyczy polityki bezpiecze?stwa Niemiec) oraz studentka V roku prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Odby?a stypendium Erasmus na Uniwersytecie Wiede?skim (2008-2009). Sta?ystka m.in. w PISM (2009) oraz Helsi?skiej Fundacji Praw Cz?owieka (2010). Od lutego 2012 r. pracuje w dziale prawnym General Electric Company; zajmuje si? sporz?dzaniem analiz prawnych z zakresu prawa polskiego i Unii Europejskiej. Prezes Ko?a Naukowego Doktorantów “Bezpiecze?stwo Mi?dzynarodowe”. Organizatorka licznych konferencji, projektów i wydarze? naukowych z dziedzin stosunków mi?dzynarodowych i bezpiecze?stwa. Opublikowa?a kilka rozdzia?ów, analiz i artyku?ów dotycz?cych polityki zagranicznej Niemiec, bezpiecze?stwa energetycznego, NATO oraz terroryzmu. Kontakt: karolina.libront@centruminicjatyw.org


Przeczytaj równie?:

To be happy it is significant to be healthy. How can medicines help up? It isn’t tough for immigrants to purchase drugs online. How it is possible? For example Xylocaine causes loss of feeling in an area of your body. Given during childbirth. Secondly treats emergency soul rhythm problems. Usually, if you have lost the charisma, charm to a particular partner, treatment options like Cialis to improve potency is unlikely to help him back. Cialis is a drug used to treat varied troubles. What do you already know about sildenafil vs tadalafil? Apparently either adult has heard about vardenafil vs sildenafil. (Read more http://rootinfonline.com/cialis-for-daily-use.html). Like all other medications, Cialis is also classified according of it’s active element. While the medicine is credited with nerve hurt, it can also cause sexual upset. The most common potentially serious side effects of such medicaments like Cialis is stuffy or runny nose. Tell local physician if you have any unwanted side effect that bothers you. Discuss the question with your heartiness care professional to ensure that you can use this drug. Some tests can be used to extent of male sexual problems.

Total 0 Votes
0

Tell us how can we improve this post?

+ = Verify Human or Spambot ?

The following two tabs change content below.

Karolina Libront

Absolwentka Instytutu Stosunków Międzynarodowych (2011) i Wydziału Prawa i Administracji (2013) na Uniwersytecie Warszawskim, aktualnie doktorantka na III roku Wydziałowych Humanistycznych Studiów Doktoranckich (specjalność: stosunki międzynarodowe; praca doktorska dotyczy polityki bezpieczeństwa Niemiec). Stypendium Erasmus na Uniwersytecie Wiedeńskim (2008-2009). Stażystka m.in. w PISM (2009) oraz Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka (2010). Prezes Koła Naukowego Doktorantów „Bezpieczeństwo Międzynarodowe”. kontakt: karolina.libront(at)centruminicjatyw.org

Brak komentarzy on "Biała Księga Bezpieczeństwa RP – Si vis pacem para pacem"

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *