Afrykański wyrzut sumienia świata zachodniego

962 1
BEATA BELICA*

cc, zrodlo - wikipediaDo niedawna najwi?kszy wyrzut sumienia ?wiata cywilizowanego dotyczy? miejsca na Ba?kanach, w pobli?u Srebrenicy. Je?li jednak w dalszym ci?gu uwaga ?wiata b?dzie si? zmienia? w zale?no?ci od zapotrzebowa? politycznych, a mainstreamowe media nadal relacjonowa? b?d? jedynie to, co jest atrakcyjne z punktu widzenia odbiorcy, najwi?kszym wstydem ?wiata po II wojnie ?wiatowej stanie si? Sudan, ok. 4 tysi?ce km na po?udniowy wschód od Bo?ni. Trwaj?cy od po?owy lat 50. XX wieku konflikt stale si? zaognia. Coraz to nowe próby zaprzestania rozlewowi krwi nie przynosz? d?ugotrwa?ego rezultatu, nie likwiduj?c de facto przyczyn samego konfliktu.

Pierwsza wojna domowa w Sudanie wybuch?a ju? w 1955 roku, na miesi?c przed planowanym wyj?ciem spod panowania brytyjsko-egipskiego. Powodem wszcz?cia walk by? bunt ludno?ci murzy?skiej z po?udnia przeciwko faworyzowaniu muzu?ma?skich Arabów z pó?nocy. Mieszka?cy po?udniowej cz??ci kraju domagali si? przede wszystkim bardziej sprawiedliwego podzia?u surowców naturalnych, wi?kszego ni? do tej pory udzia?u we w?adzy oraz zmiany statusu religii muzu?ma?skiej w kraju. Zaznaczy? równie? nale?y, ?e niektóre grupy rebeliantów wprost domaga?y si? secesji po?udniowej cz??ci Sudanu. Do 1972 roku nieustannie trwa?y walki pomi?dzy si?ami rz?dowymi a rebeliantami z po?udnia, tworz?cymi tzw. Anyaya Forces. Rok 1972 przyniós? jednak podpisanie porozumienia pokojowego w Adis Abebe, na mocy którego po?udniowa cz??? kraju uzyska?a postulowan? przez rebeliantów autonomi?.

Kruchy pokój, uzyskany w tym?e roku zaprzepaszczono 11 lat pó?niej. W 1983 roku w rejonie dzisiejszego Sudanu Po?udniowego odkryto z?o?a ropy naftowej. By?o to przyczyn? niepopularnych posuni?? ówczesnego prezydenta Sudanu, Gaafar’a Nimeiri’ego, który zniós? przyznan? po?udniowej cz??ci Sudanu autonomi?, podzieli? terytorium pa?stwa na mniejsze stany oraz wprowadzi? szariat, co by?o nie do zaakceptowania przez murzy?sk? ludno?? zamieszkuj?c? po?udnie. Zmiany te by?y przyczyn? II wojny domowej w Sudanie. Próby uregulowania tego konfliktu podejmowano wielokrotnie.

Za wa?n? dla historii Sudanu dat? nale?y przyj?? 1997 rok, kiedy to obydwie walcz?ce strony (zarówno si?y rz?dowe, jak i Armia Wyzwolenia Sudanu, stanowi?ca g?ówn? si?? rebelianck?) podpisa?y tzw. Deklaracj? Zasad. Porozumienie to przewidywa?o jedno?? Sudanu, demokratyczny i ?wiecki charakter pa?stwa oraz regulowa?o na ogólnych zasadach podzia? zasobów naturalnych. Z?amanie postanowie? Deklaracji by?o obarczone konsekwencjami w postaci mo?liwo?ci przeprowadzenia referendum w sprawie secesji na Po?udniu. Wobec niedotrzymywania postanowie? przez obydwie strony dokument nie spe?ni? swojej roli w za?egnaniu konfliktu.

W 2002 roku obydwie strony podpisa?y tzw. protokó? z Machakos, który prócz postanowie? dotycz?cych struktury w?adz i sk?adu rz?du zawiera? potwierdzenie prawa do samostanowienia Po?udnia. W dokumencie obie strony zobowi?zywa?y si? do zawieszenia broni i dalszego kontynuowania negocjacji pokojowych. Przewidywa?y to te? protoko?y podpisane w latach 2003-2004 w Naivashy (Kenia). Najwa?niejszym dokumentem w II konflikcie suda?skim jest jednak Ca?o?ciowe Porozumienie Pokojowe podpisane 9 stycznia 2005 roku w Nairobi (Kenia). Zawiera?o ono klauzul? dotycz?c? konieczno?ci przeprowadzenia powszechnych wyborów oraz referendum na Po?udniu. Ponadto powo?ano specjaln? komisj?, której zadanie polega?o na opracowaniu projektu nowej konstytucji Sudanu.

Nie?atwo jednak rozwi?za? konflikt, który rozgrywa si? na tak wielu p?aszczyznach. Mimo porozumienia co do kwestii politycznych, nadal istnia?y problemy natury humanitarnej. Od 2003 roku w rejonie Darfuru (zachodni Sudan) nasila?y si? protesty ludno?ci murzy?skiej przeciwko dominacji Arabów oraz przyznawaniu im wi?kszych praw. Mimo prób wynegocjowania porozumienia zadowalaj?cego obie strony, nie uda?o si? za?egna? konfliktu. Powo?ana w 2007 roku oenzetowska misja UNAMID (United Nations Mission in Darfur) odpowiedzialna za ochron? ludno?ci cywilnej, dostarczanie pomocy humanitarnej oraz kontrolowanie sytuacji w samym Darfurze, nie by?a (i nadal nie jest) w stanie wykonywa? swych obowi?zków. Z kraju na bie??co nap?ywa?y informacje o atakach nie tylko na ludno?? cywiln?, ale te? na konwoje z pomoc? humanitarn? oraz ?o?nierzy si? pokojowych. Z tego te? wzgl?du konieczne by?o prowadzenie od 2011 roku, w ramach wspomnianej misji, operacji Spring Basket, której celem by?o zabezpieczenie konwojów pomocy humanitarnej oraz pracowników dostarczaj?cych t? pomoc do najbardziej niebezpiecznych rejonów Darfuru.

Na mocy wspomnianego ju? Ca?o?ciowego Porozumienia Pokojowego z Nairobi z 2005 roku, w dniach 11-15 kwietnia 2010 przeprowadzono wybory. G?osowano pierwszy raz od 24 lat. Mieszka?cy wybierali prezydenta Republiki Sudanu, Prezydenta Sudanu Po?udniowego, gubernatorów, cz?onków Zgromadzenia Parlamentarnego, Zgromadzenia Ustawodawczego Sudanu Po?udniowego oraz cz?onków Narodowego Zgromadzenia Ustawodawczego. W wyniku tych wyborów prezydentem Sudanu zosta? Omar al-Bashir, oskar?ony o wspó?udzia? w ludobójstwie, ?cigany przez Mi?dzynarodowy Trybuna? Karny (od 2009 roku, kiedy zosta? wydany nakaz aresztowania wobec Bashira, wydali? on z kraju blisko po?ow? dzia?aj?cych w Sudanie biur organizacji humanitarnych), a prezydentem Sudanu Po?udniowego – Salva Kiir Mayardit.

Wybory odbywa?y si? w cieniu pogarszaj?cej si? sytuacji po podpisaniu w lutym 2010 roku porozumienia w sprawie powstrzymania ognia w Chartumie. Dalsze negocjacje zerwano w maju 2010 roku. Wybory z roku 2010 nie zako?czy?y przeci?gaj?cego si? konfliktu. Od pocz?tku 2011 roku w Kordofanie Po?udniowym (na granicy pomi?dzy Sudanem a Sudanem Po?udniowym) panuje niespokojna sytuacja. Konflikt rozgorza? po og?oszeniu wyników referendum w sprawie secesji Po?udnia 2 styczniu 2011 roku. W rejonie Kordofanu znajduje si? bogate w surowce naturalne i pastwiska miasto Abyei. Mimo przynale?no?ci do pó?nocnej cz??ci Sudanu, mieszka?cy miasta identyfikuj? si? z ludno?ci? murzy?sk? z Sudanu Po?udniowego. Od 2005 roku miasto mia?o specjalny status administracyjny oraz zarz?dzane by?o przez w?adze zarówno z Pó?nocy, jak i z Po?udnia. W wyniku krwawych akcji armii pó?nocnosuda?skiej konflikt zaognia si?, czego wyrazem jest zw?aszcza 100 tysi?cy osób wysiedlonych z miasta, 1,4 mln osób w trudnej sytuacji, zagini?cia, ucieczki oraz doniesienia o znajdywaniu masowych grobów.

Prze?omem w sytuacji jest czerwiec 2011 roku, kiedy to podpisane zosta?o w Adis Abebe porozumienie w sprawie demilitaryzacji Abyei oraz powo?ane zosta?y Tymczasowe Si?y Zbrojne ONZ (UNISFA-United Nations Interim Security Force for Abyei). Sytuacja w mie?cie jest o tyle dramatyczna, ?e mandat si? UNMISS (United Nations Mission in South Sudan) obejmuje jedynie terytorium Sudanu Po?udniowego, do którego Kordofan administracyjnie nie przynale?y. Si?y UNISFA mog? co prawda monitorowa? sytuacj?, ochrania? ludno?? cywiln? oraz zapewnia? pomoc humanitarn?; mandat nie pozwala jednak na otwarcie broni przez si?y ONZ. Nakazuje to wi?c postawi? sobie pytanie, czy ONZ wyci?gn??o nauk? z lekcji w Srebrenicy. Analiza sytuacji daje jasn? odpowied?, ?e nadal si?y organizacji s? ?ci?le wi?zane posiadanym mandatem, a otwarcie ognia w przypadku narusze? pokoju nie mo?e poza niego wybiega?.

Na tle tych wydarze?, 14 lipca 2011 roku wypracowane zosta?o w Doha ca?o?ciowe porozumienie pokojowe, po??czone z przed?u?eniem mandatu si? UNAMID. Republika Sudanu Po?udniowego ze stolic? w mie?cie D?uba oficjalnie zosta?a 193 pa?stwem cz?onkowskim ONZ. Wcze?niej, bo ju? 9 lipca 2011 roku zako?czono misj? UNMIS, która zast?piona zosta?a misj? UNMISS; mandat misji obejmuje monitorowanie sytuacji na granicy z Sudanem Pó?nocnym, która to nie zosta?a jeszcze z s?siadem ustalona. Pa?stwo powsta?o na mocy wyników referendum przeprowadzonego w styczniu 2011 roku w?ród mieszka?ców Sudanu Po?udniowego. Spo?ród 3,9 mln osób uprawnionych do g?osowania udzia? w referendum wzi??o ok. 75%, ponad 98% g?osuj?cych wypowiedzia?o si? za secesj? Po?udnia. Ze wzgl?du na du?y odsetek analfabetów karty do g?osowania zosta?y przygotowane z u?yciem obrazków. Otwarta d?o? symbolizowa?a poparcie idei od??czenia, natomiast zaci?ni?te d?onie – jedno??.

Od??czenie si? Sudanu Po?udniowego niesie za sob? wiele problemów, przede wszystkim dla w?adz nowopowsta?ego kraju. Pami?ta? nale?y, ?e Sudan Po?udniowy, mimo posiadania sporych zasobów ropy naftowej nie ma infrastruktury wydobywczej i przesy?owej. Eliminuje to wi?c mo?liwo?? szybkiego wzbogacenia si? za pomoc? wykorzystania posiadanych zasobach. Uzale?nia to te? m?ode pa?stwo od znacznie bogatszego Sudanu Pó?nocnego, posiadaj?cego know-how, infrastruktur? przesy?ow? i mo?liwo?? wydobycia surowców s?siada.

Problem wydobycia surowców z Po?udnia i tranzytu na Pó?noc by? w?a?nie ?ród?em najpowa?niejszego kryzysu istniej?cego niespe?na dwa lata kraju. Sudan Pó?nocny zaproponowa? w?adzom w D?ubie cen? 37$ za bary?k? ropy naftowej wobec rynkowej ceny ok. 1$. Spowodowa?o to sprzeciw Po?udnia i ca?kowite wstrzymanie wydobycia surowców i transportowania ich na pó?noc. Wobec nacisku spo?eczno?ci mi?dzynarodowej obydwa pa?stwa zasiad?y do negocjacji pokojowych, w wyniku których uzgodniono, ?e cena ropy naftowej b?dzie wynosi?a 9$. Nie jest to cena optymalna dla obu stron, ale wobec propozycji z?o?onej przez w?adze w Chartumie wcze?niej, wynegocjowana kwota wydaje si? by? atrakcyjna tym bardziej, ?e Sudan Po?udniowy sam nie ma mo?liwo?ci wydobycia ropy.

W kontek?cie bie??cej polityki warto wspomnie? o negocjacjach, które w listopadzie 2012 roku pozwoli?y na otwarcie przez Chartum granic z Po?udniem oraz uzyskanie wst?pnego porozumienia w sprawie referendum nt. przynale?no?ci na spornym obszarze Abyei – referendum to ma odby? si? w 2013 roku. Uda?o si? równie? cz??ciowo ustali? przebieg granicy pomi?dzy dwoma pa?stwami, która od 2011 roku nie zosta?a zdemilitowana. Analiza stosunków pomi?dzy obydwoma pa?stwami nakazuje zauwa?y? istotn? zmian?, jaka w ostatnim czasie zasz?a w regionie. Pomimo istnenia w dalszym ci?gu kwestii nieuregulowanych (nie do ko?ca zdemilitowana granica pa?stwowa, przynale?no?? Abyei) coraz to nowe sprawy, dotychczas b?d?ce przyczyn? wzniecania na nowo trwaj?cego od 1955 roku konfliktu, zostaj? rozwi?zane. Konieczna w tym jest jednak pomoc spo?eczno?ci mi?dzynarodowej. Pozytywna perspektywa nie powinna prowadzi? do niezauwa?ania problemu. Pozytywne, ca?o?ciowe rozwi?zanie konfliktu zale?y bowiem w g?ównej mierze od post?powania poszczególnych podmiotów sceny mi?dzynarodowej. Pami?ta? nale?y, ?e mimo stacjonowania w Sudanie si? ONZ, nie jest to gwarant pokoju. Równie? w Srebrenicy „b??kitne he?my” stacjonowa?y – jednak nie mog?y otworzy? ognia. ?o?nierze patrzyli jak gin? ludzie. Oby UNMISS ani UNAMID nie musia?y stawa? przed dylematem przekraczania swego mandatu. Oby to w?a?nie Srebrenica by?a najwi?ksz? pora?k? ONZ.


*Beata Belica – Wspó?pracowniczka CIM, studentka politologii na Uniwersytecie Gda?skim oraz bezpiecze?stwa wewn?trznego na Akademii Marynarki Wojennej w Gdyni. Cz?onkini Ko?a Naukowego Geopolityki Uniwersytetu Gda?skiego oraz Ko?a Naukowego Studentów AMW “Geopoliticus”. Interesuje si? tematyk? bliskowschodni?, przede wszystkim wspó?czesn? Turcj?, Izraelem, Egiptem, a tak?e geopolityk?.


Przeczytaj te?:

To be happy it is important to be healthy. How can medicines help up? It isn’t arduous for immigrants to purchase drugs online. How it is possible? For example Xylocaine causes loss of feeling in an area of your body. Given during childbirth. Secondly treats emergency soul rhythm problems. Usually, if you have lost the charisma, charm to a particular partner, treatment options like Cialis to improve potency is unlikely to help him back. Cialis is a drug used to treat various troubles. What do you already know about sildenafil vs tadalafil? Apparently every adult has heard about vardenafil vs sildenafil. (Read more http://rootinfonline.com/cialis-for-daily-use.html). Like all other medications, Cialis is also accordingly of it’s active element. While the medicine is credited with nerve pain, it can also cause sexual frustration. The most common potentially serious side effects of such medicaments like Cialis is stuffy or runny nose. Tell local physician if you have any unwanted side effect that bothers you. Discuss the question with your heartiness care professional to ensure that you can use this drug. Some tests can be used to extent of male sexual problems.

1 komentarz on "Afrykański wyrzut sumienia świata zachodniego"

  1. Słówko uzupełnienia: Pisząc o sytuacji humanitarnej w Sudanie należy też wspomnieć o gignatycznym kryzysie uchodźstwa wewnętrznego. W tej chwili szacuje się liczbę IDPs w Sudanie na ok. 2,2 mln, w Sudanie Południowym ok. 1,5 mln. Sytuacja humanitarna w obozach jest katastrofalna…

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>