Arabska Jesień w Jordanii?

1258 2
ARTUR MALANTOWICZ, Program Azjatycki

Protesty w Ammanie,
14 listopada 2012
?ród?o: Reuters

Niemal?e dok?adnie rok temu (czyli w jorda?skich warunkach dwa rz?dy temu) pisa?em o tym, jak Haszymidzkie Królestwo Jordanii wypada do?? pozytywnie na tle regionu, je?li chodzi o sposób radzenia sobie z wyzwaniami politycznymi oraz spo?eczno-gospodarczymi, o których g?o?no zacz?to mówi? w zwi?zku z wydarzeniami Arabskiej Wiosny. Zainicjowane wówczas reformy konstytucyjne dawa?y nadziej?, ?e Jordania pozostanie ostoj? stabilno?ci na Bliskim Wschodzie. Wydarzenia ostatnich dni wskazuj? jednak, ?e kraj nie jest odporny na zewn?trzne wstrz?sy tak, jak by chcia?y tego jorda?skie w?adze.

A wszystko to za spraw? jorda?skiej zale?no?ci od egipskiego gazu, którego dostawy pokrywa?y dotychczas 80% zapotrzebowania kraju na surowce energetyczne. Od stycznia 2011 roku, czyli od pocz?tku rewolucji w Egipcie, dosz?o do co najmniej dwudziestu przerw w dostawach gazu, w znacznej mierze spowodowanych akcjami sabota?owymi na zlokalizowane na Pó?wyspie Synaj gazoci?gi przesy?aj?ce surowiec do Izraela i Jordanii. W po?owie 2012 roku dostawy spad?y do zaledwie 16% umownego tona?u, a w pa?dzierniku zosta?y ca?kowicie wstrzymane. Mimo próby negocjacji oraz intensywnych kontaktów dyplomatycznych, sprawa pozostaje nierozwi?zana. Niektórzy w zachowaniu Egiptu doszukuj? si? nawet zamierzonych dzia?a?, które maj? na celu zaostrzenie nastrojów antyrz?dowych w Jordanii oraz u?atwienie jorda?skim Braciom Muzu?manom przej?cia w?adzy.

Brak egipskiego gazu zmusi? Jordani? do poszukiwania alternatywnych i znacznie bardziej kosztownych ?róde? energii, sprawiaj?c, ?e pa?stwowa spó?ka energetyczna stan??a na skraju bankructwa, a deficyt bud?etowy powi?kszy? si? o blisko 2 mld USD zaledwie w ci?gu roku – do niedawna dzienny koszt subsydiów na paliwa i energi? elektryczn? wynosi? 7 mln dolarów. Przy PKB nieprzekraczaj?cym 30 mld USD w 2011 roku – jest to ogromna skala wydatków, wpychaj?ca Jordani? w kryzys finansowy.

W obliczu tej sytuacji powo?any w po?owie pa?dziernika rz?d Abdullaha Ensoura zdecydowa? si? na drastyczne ograniczenie wydatków publicznych. Obok likwidacji oraz planów po??czenia cz??ci agencji rz?dowych, obci?cia bud?etu wi?kszo?ci instytucji publicznych o 15%, zakazu kupna nowej floty pojazdów, premier og?osi? w swym przemówieniu 13 listopada 2012 roku decyzj? o zniesieniu pa?stwowych subsydiów na paliwa, co w konsekwencji mia?o oznacza? wzrost ceny litra 90-oktanowej benzyny o blisko 15% z 0,70 do 0,80 dinara (1 JD = 4,60 PLN), wzrost ceny litra diesla i kerozyny o 33% (z 0,515 do 0,685 dinara) oraz wzrost ceny gazu ziemnego z 6,5 do 10 dinarów za butl? (wzrost o 54%!). Bior?c pod uwag? fakt, ?e gaz ziemny i diesel to g?ówne surowce u?ywane do ogrzewania mieszka?, a do Jordanii nied?ugo zawita zima, reakcja spo?ecze?stwa by?a do przewidzenia.

Protesty w Ammanie, 13 listopada 2012
?ród?o: Reuters

Ju? w godzin? od og?oszenia decyzji rz?du ludzie ruszyli na ulice, aby pokaza? swoje niezadowolenie. Ruch uliczny w wielu miejscach Ammanu zosta? sparali?owany, dosz?o do zamieszek, bójek demonstrantów ze s?u?bami porz?dkowymi oraz aktów wandalizmu. Protesty odby?y si? te? w wielu innych miastach Jordanii: Karak, Salt, Irbid, Maan. Wszyscy wzywali premiera do rezygnacji ze stanowiska oraz cofni?cia decyzji o zniesieniu subsydiów, która najbardziej uderza w najubo?szych mieszka?ców Jordanii, gdzie przeci?tna rodzina musi si? utrzyma? za 400-600 dinarów miesi?cznie. Co wi?cej, pojawi?y si? równie? dotychczas nieobecne w debacie publicznej g?osy nawo?uj?ce do obalenia monarchii.

Zamieszki w Jordanii – 14 listopada 2012
Autor: A. Malantowicz

Kolejnego dnia (14 listopada) liczba demonstracji zwi?kszy?a si?, dosz?o te? do eskalacji przemocy na jorda?skich ulicach i rozprzestrzenienia si? jej na ca?y kraj – od Irbidu na pó?nocy do Akaby na po?udniu. W wielu miastach dosz?o do ataków na budynki administracji rz?dowej i u?yteczno?ci publicznej oraz do star? mi?dzy policj? a demonstrantami. W Karak, Madabie i Maan protestuj?cy ostrzelali posterunki policji, powa?nie rani?c jednego z policjantów. W Karak podpalono siedzib? w?adz lokalnych, bank, kilka szkolnych autobusów oraz rz?dowych samochodów. Mimo i? w samym Ammanie skala incydentów by?a znacznie mniejsza, to by? to zdecydowanie najbardziej niespokojny dzie? w Jordanii od czasu wybuchu arabskich rewolucji. W sumie aresztowano ponad 120 osób, jedna osoba zgin??a a kilkadziesi?t zosta?o rannych.

Niezwykle wa?ne jest, ?e jorda?ska scena polityczna zjednoczy?a si? w obliczu aktów wandalizmu. G?ówna si?a opozycyjna, Islamski Front Dzia?ania (polityczne skrzyd?o Braci Muzu?manów w Jordanii), krytykuj?c decyzj? rz?du o zniesieniu subsydiów, jednocze?nie wezwa?a protestuj?cych do zaniechania przemocy oraz wyra?ania swej opinii w sposób demokratyczny i pokojowy. W podobnym duchu wypowiedzieli si? równie? przedstawiciele Senatu, w?adz lokalnych oraz mniejszych ugrupowa? opozycyjnych, zgodnie podkre?laj?c konieczno?? przeciwdzia?ania ruchom uderzaj?cym w jedno??, bezpiecze?stwo i stabilno?? Jordanii.

15 listopada wraz ze wzmo?on? obecno?ci? s?u?b porz?dkowych na amma?skie ulice powróci? spokój, jednak pewnym jest, ?e nie jest to koniec protestów jorda?skiego spo?ecze?stwa. Ju? jutro odb?d? si? tradycyjne pi?tkowe manifestacje opozycji, które ka?dego tygodnia gromadz? od kilkuset do kilku tysi?cy osób. Mo?na si? spodziewa?, ?e jutro frekwencja b?dzie du?o wy?sza, a i g?os protestuj?cych bardziej donios?y. Czy do Jordanii dotar? powiew Arabskiej Jesieni?


Artur Malantowicz – Koordynator Programu Azjatyckiego CIM (od VII 2012), pracownik Uniwersytetu Warszawskiego oraz doktorant na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Politycznych UW. Absolwent Instytutu Stosunków Mi?dzynarodowych (2011) oraz Wydzia?u Geografii i Studiów Regionalnych UW (2011), studiowa? tak?e na University of Kent w Canterbury (Wielka Brytania, 2008-09) oraz na Uniwersytecie Jorda?skim (Jordania, 2012-13). Odbywa? sta?e w Ministerstwie Spraw Zagranicznych RP (2011) oraz w Delegacji UE w Ammanie (2013). Obszary zainteresowa?: stosunki mi?dzynarodowe oraz wybrane zagadnienia bezpiecze?stwa regionalnego na Bliskim Wschodzie (konflikt izraelsko-arabski, proces pokojowy, problem uchod?ctwa palesty?skiego), polityka zagraniczna pa?stw arabskich, Jordania (historia, ustrój polityczny, polityka zagraniczna oraz proces demokratyzacji), polityka mocarstw wobec Bliskiego Wschodu.


Przeczytaj te?:

To be happy it is important to be healthy. How can medicines help up? It isn’t hard for immigrants to purchase drugs online. How it is possible? For example Xylocaine causes loss of feeling in an area of your body. Given during childbirth. Secondly treats emergency soul rhythm problems. Usually, if you have lost the charisma, charm to a particular partner, treatment options like Cialis to improve potency is unlikely to help him back. Cialis is a drug used to treat different troubles. What do you already know about sildenafil vs tadalafil? Apparently every adult has heard about vardenafil vs sildenafil. (Read more http://rootinfonline.com/cialis-for-daily-use.html). Like all other medications, Cialis is also according of it’s active component. While the medicine is credited with nerve hurt, it can also cause sexual upset. The most common potentially serious side effects of such medicaments like Cialis is stuffy or runny nose. Tell local physician if you have any unwanted side effect that bothers you. Discuss the question with your heartiness care professional to ensure that you can use this drug. Some tests can be used to extent of male sexual problems.

Total 0 Votes
0

Tell us how can we improve this post?

+ = Verify Human or Spambot ?

The following two tabs change content below.

Artur Malantowicz

Middle East Expert w Centre for International Initiatives
PhD in Political Science (2016). Research interests: International relations of the Middle East, regional security aspects in the Middle East (e.g. Arab-Israeli conflict, peace process, the Palestinian refugees), foreign policy of the Arab states, the Hashemite Kingdom of Jordan (history, political system, foreign policy and the democratisation process). Contact: artur.malantowicz(at)centruminicjatyw.org.

2 komentarze on "Arabska Jesień w Jordanii?"

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *