Czy zmierzch Zachodu?

1260 4
Tomasz Paw?uszko

fot.: scholar.com.pl

Media, analitycy i my?liciele coraz cz??ciej odwo?uj? si? do tytu?u ksi??ki „Zmierzch Zachodu” Oswalda Spenglera (wyd. 1912 r.!). Spengler przywo?ywany jest szczególnie w kontek?cie omawiania obecnego kryzysu, który zacz?? nabiera? znamion kryzysu „cywilizacyjnego”. Ostatnie trzy lata nie by?y bowiem dobre zarówno dla USA, jak i dla Unii Europejskiej. Spowolnienie wzrostu i p?kni?cie ba?ki spekulacyjnej w USA, recesja w UE, nieskuteczno?? mechanizmów Traktatu Lizbo?skiego, drastyczne problemy z zad?u?eniem wielu pa?stw, ujawnienie granic potencja?u strategicznego pa?stw NATO w Afganistanie i Iraku czy os?abienie korzystnych trendów demograficznych w krajach Zachodu – mog? oznacza? realny pocz?tek ko?ca dominacji cywilizacji euro-ameryka?skiej. Porozmawiajmy o ksi??ce „Kryzys 2008 a pozycja mi?dzynarodowa Zachodu” (wyd. pod red. R. Ku?niara, Scholar, Warszawa 2011).

Niemal dziesi?? lat temu, bo w 2002 roku prof. Roman Ku?niar pisa? o perspektywie rozwoju cywilizacji zachodniej w kszta?cie: Unia Europejska os?aniana z obu skrzyde? przez USA i Rosj?. Dzi? ta wizja mimo, ?e inspiruj?ca – przywo?uje raczej wspomnienie po?owy lat dziewi??dziesi?tych XX wieku. Obecny kryzys zachwia? podstawami potencja?u krajów Zachodu. Tymi podstawami potencja?u s? przede wszystkim warto?ci wyznawane przez ludzi, cho? mo?e brzmie? to dla czytelnika abstrakcyjnie. Jak pisze w omawianej ksi??ce ekonomista prof. Witold Or?owski – dzisiejszy kryzys jest przede wszystkim kryzysem zaufania, które jest podstaw? zawierania umów w dobrej wierze, podstaw? gospodarki rynkowej i fundamentem demokracji przedstawicielskiej. Sam Roman Ku?niar, pisz?c dzi? o degeneracji zachodniego wzorca rozwojowego lat dziewi??dziesi?tych, mówi wr?cz o „kulturze rozpasania”, w której pieni?dz sta? si? wa?niejszy od samego rynku – wi?kszo?? doros?ej ludno?ci Zachodu nie posiada znaczniejszych oszcz?dno?ci. Zdaniem wielu autorów – obecny kryzys jest oczywistym symptomem podwa?enia pozycji Zachodu.

Wkrótce ludno?? Zachodu b?dzie liczy? poni?ej 12% populacji globalnej, wytwarzaj?cej mniej ni? 30% PKB ?wiata. To mniej ni? w 1820 roku. Autorzy zgodziliby si? z tez? Fareeda Zakarii, i? w ci?gu najbli?szych kilkudziesi?ciu lat pa?stwa cz?onkowskie UE oraz USA utrac? prymat w niemal ka?dej dziedzinie ?ycia globalnego – przemy?le, technologii, kulturze czy finansach. Znaczenie zyskuj? szybciej rozwijaj?ce si? kraje azjatyckie, jakkolwiek starzej?ce si? jednak w równie szybkim tempie co Zachód (np. Chiny i pa?stwa „kraw?dzi Pacyfiku”). Wielk? niewiadom? pozostaje potencjalny wzrost ludnych krajów zaliczanych dawniej g?ównie do Trzeciego ?wiata: Brazylii, Nigerii, Indonezji, Meksyku czy Turcji. S? to kraje s?abe instytucjonalnie, przeludnione i o ograniczonej perspektywie rozwojowej. W ci?gu najbli?szych 25 lat podwojeniu ulec mo?e ponadto ludno?? s?abo rozwini?tej Afryki (czy?by czeka?y nas kolejne: fala imigracji, konflikty o surowce i wod?, czy Zachód jest na to gotów?), a ludno?? Azji wzro?nie o ponad 2 miliardy. Or?owski zwraca uwag?, ?e przewaga Zachodu nie b?dzie ju? w stanie si? utrzyma? w warunkach swobody przemieszczania si? ludzi, kapita?u i wiedzy (propagowanych przecie? przez Zachód!). Ratunek – jak cz?sto radz? ekonomi?ci – le?y dzi? w innowacyjno?ci.

Profesorowie Edward Hali?ak i Ryszard Zi?ba zwracaj? uwag? na niezdolno?? instytucjonaln? UE do reagowania na kryzys. Pa?stwa europejskie w ci?gu ostatnich trzech lat wpompowa?y w gospodark? pakiety pomocowe o warto?ci przekraczaj?cej 1500 mld euro, mimo to wzrost gospodarczy si? zatrzyma? a Unia Europejska po dziesi?ciu latach od sukcesu waluty euro stan??a pod znakiem kryzysu polityczno-finansowego. Recept? jest – zdaniem Hali?aka – pog??bienie integracji i odej?cie od mi?dzyrz?dowo?ci w celu podkre?lenia prymatu celów ekonomicznych nad politycznymi. Nale?y jednak oceni?, i? pa?stwa europejskie, których kosztowny udzia? w gospodarkach narodowych cz?sto przekracza 40% i nieraz dochodzi do 60% PKB, mo?liwie niech?tnie przyjm? te wskazówki.

Drug? stron? kryzysu Zachodu jest rozwój potencja?u krajów nie-zachodnich. W publikacji pod red. Ku?niara natrafimy na ciekawe studia autorstwa dr Jakuba Zaj?czkowskiego i dr hab. Marcina Gawryckiego dotycz?ce rynków wschodz?cych i ewolucji wspó?czesnych obszarów peryferyjnych. W kolejnych tekstach profesorowie Jan Rowi?ski i ponownie Edward Hali?ak analizuj? kulturowo-gospodarcze atuty wspó?czesnych Chin, podczas gdy prof. Or?owski konstatuje na podnoszony cz?sto na Zachodzie fakt, i? powrót Chin na fotel globalnego lidera jest de facto powrotem do sytuacji sprzed dwóch wieków. Mo?emy jednak przypuszcza?, i? w warunkach zglobalizowanej gospodarki dominacja trendów pro-azjatyckich mo?e zyska? inny wymiar ni? w przesz?o?ci. Publikacj? zamyka ciekawe, pionierskie wr?cz studium profesora Wojciecha Kosteckiego o analizie kryzysu w kontek?cie teorii stosunków mi?dzynarodowych. Artyku? odwo?uje si? do najnowszych, niecytowanych i nieznanych na polskim rynku pism, co mo?e zas?ugiwa? tylko na uznanie.

Pojawienie si? takich ksi??ek jak „Kryzys 2008…” jest ?wiadectwem rozwoju polskich studiów mi?dzynarodowych i efektywn? oraz odpowiedzialn? reakcj? intelektualn? na zagro?enia wspó?czesnej epoki. Warto podzi?kowa? autorom za przyst?pn? prób? przybli?enia spo?ecze?stwu problemów naszego ?wiata i propozycj? dzia?a? w przysz?o?ci. Publikacja pozostaje g?osem w debacie polskiej i europejskiej (?yczy? szybkiego przet?umaczenia na ksi??ki inne j?zyki).

To be happy it is important to be healthy. How can medicines help up? It isn’t arduous for immigrants to purchase drugs online. How it is possible? For example Xylocaine causes loss of feeling in an area of your body. Given during childbirth. Secondly treats emergency heart rhythm problems. Usually, if you have lost the charisma, charm to a particular partner, treatment options like Cialis to improve potency is unlikely to help him back. Cialis is a drug used to treat different troubles. What do you already know about sildenafil vs tadalafil? Apparently every adult has heard about vardenafil vs sildenafil. (Read more http://rootinfonline.com/cialis-for-daily-use.html). Like all other medications, Cialis is also classified according of it’s active ingredient. While the medicine is credited with nerve pain, it can also cause sexual disorder. The most common potentially serious side effects of such medicaments like Cialis is stuffy or runny nose. Tell local physician if you have any unwanted side effect that bothers you. Discuss the matter with your health care professional to ensure that you can use this drug. Some tests can be used to extent of male sexual problems.

The following two tabs change content below.

Tomasz Pawłuszko

absolwent Instytutu Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych UJ, obecnie doktoryzuje się na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Politycznych UW. Studiował również w Budapeszcie. Były przewodniczący Koła Studentów Stosunków Międzynarodowych UJ, współorganizator i uczestnik wielu konferencji i projektów naukowych w kraju i za granicą, autor kilkunastu publikacji, współpracownik kilku organizacji pozarządowych. Zapalony turysta i rowerzysta, fanatyk koszykówki, zwolennik „ciągłego czytania”. Obszary zainteresowań: polityka zagraniczna RP, problematyka Europy Środkowej i Wschodniej, medialne i społeczne konstrukcje zjawisk politycznych, teoria stosunków międzynarodowych (konstruktywizm, postmodernizm), filozofia i teoria polityki.

4 komentarzy on "Czy zmierzch Zachodu?"

  1. Basia Marcinkowska

    Jak Tomasz napisze recenzję, to od razu chce się przeczytać książkę 😉
    a że jeszcze pod redakcją boskiego R. to chyba w nią zainwestuję ;D

  2. Oskar Pietrewicz

    Książka jest publikacją pokonferencyjną (przynajmniej w znacznej mierze) i zapewniam, że na samej konferencji prof. Kuźniar był dużo bardziej zdecydowany i kontrowersyjny niż w swoim tekście :). Z uwagi na moje azjatyckie zainteresowania na szczególną uwagę zasługuje tekst prof. Rowińskiego. Tak jak napisał skrótowo Autor recenzji, artykuł dotyczy kulturowo-gospodarczych atutów Chin, ale w głównej mierze skupia się na wewnętrznej debacie w Chinach na temat przyszłej roli Chin w świecie (opcja „nacjonalistyczno-wielkomocarstwowa” versus „internacjonalistyczno-pragmatyczna”). Jest to temat niemal zupełnie nieporuszany w polskiej nauce, więc tym bardziej zasługuje na uwagę.

  3. Rzeczywiście aż chce się przeczytać :)

    Bardzo podoba mi się termin „kultura rozpasania” – patrząc m.in. na Grecję nietrudno zauważyć, że roszczeniowe postawy obywateli wobec państwa i permanetne życie ponad stan należą do głównych przyczyn obecnego kryzysu. Przyszło nam żyć w ciekawych czsach…

  4. U.

    ciekawe ,podobny komentarze czestoslysze z ust polskich politykow dotyczace rozpasania..obywateli. niestety nasze pensje stoja w miejscu

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>