Francja: (Nie)straszna nam prawica

1501 2
BARBARA MARCINKOWSKA

French Far Right Party 'Front National' May Day Demonstration In Paris22 marca we Francji odby?a si? pierwsza tura wyborów departamentalnych. Druga zapowiedziana jest na najbli?sz? niedziel? (29 marca).  Temat ten obecnie dominuje w mediach francuskich i da? si? chyba tylko na chwil? zdeklasowa? wtorkowej katastrofie lotniczej. Dlaczego wybory s? tak istotne? Po pierwsze, po raz kolejny udowadniaj?, ?e rz?dz?ca Partia Socjalistyczna znacznie traci poparcie. Po drugie, jest to swego rodzaju nowo??. Wybory departamentalne odbywaj? si? w?a?ciwie po raz pierwszy w historii Francji, gdy? w wyniku reformy decentralizacyjnej zast?pi?y wcze?niejsze wybory kantonalne. Po trzecie (i chyba najwa?niejsze), radykalna prawica (FN) znów udowadnia, ?e zyskuje na popularno?ci.[1]

Wybory departamentalne 2015

Wybory departamentalne[2] s? rodzajem wyborów samorz?dowych, w których Francuzi wybieraj? radnych do Rad Departamentów[3]. Przed reform? z 2013 roku istnia?y Rady Generalne, do których radnych wybierano w wyborach kantonalnych.[4] Poza zmian? nazwy i wielko?ci okr?gów wyborczych, zmieni? si? te? sposób zg?aszania kandydatów. Od tej pory kandydaci zg?aszani s? parami (kobieta-m??czyzna) i wybierani na 6-letni? jednolit? kadencj? (wcze?niej po?owa sk?adu rad wymienia?a si? co 3 lata). Oprócz wyborów departamentalnych/kantonalnych we Francji wybiera si? jeszcze samorz?dy miejskie/gminne (ostatnie mia?y miejsce w 2014 roku) i regionalne (wybory do rad regionów odb?d? si? pod koniec 2015 r.)[5].

Wybory departamentalne pozosta?y dwuetapowe. W okr?gach wyborczych, gdzie dana para kandydatów uzyska?a co najmniej 50% g?osów (reprezentuj?cych co najmniej 25% uprawnionych do g?osowania), druga tura si? nie odbywa. W zesz?? niedziel? wybrano tak 220 kandydatów (110 par kandydatów) prawicowych, 56 lewicowych, 8 z Frontu Narodowego i 6 niezrzeszonych. Reszta czeka na drug? tur?, do której dopuszczeni s? wszyscy ci, którzy przekroczyli próg wyborczy w wysoko?ci 12,5% uprawnionych do g?osowania.[6]

Wyniki, cho? nie zaskakuj?ce (w sonda?ach przewidywano podobny obrót spraw, z jeszcze wi?ksz? przewag? FN), to jednak narzuci?y ton dyskusji. Bo oto po raz kolejny (po wyborach do Parlamentu Europejskiego) Front Narodowy okaza? si? bardzo silny, a Partia Socjalistyczna niezwykle s?aba. Wielkim zwyci?zc? tytu?uje si? UMP, które w koalicji z innymi partiami prawicowo-centrowymi zdoby?o najwi?ksz? liczb? g?osów (ok. 30%). Troch? ten sukces umniejsza fakt, ?e wed?ug oficjalnych wyników na samo UMP g?osowa?o jedynie ok. 6,5% wyborców. Lewica – wielki przegrany – zaj??a (równie? w koalicyjnym bloku) trzecie miejsce z wynikiem ok 21,3%. Na tym tle ok. 25% g?osów, które Front Narodowy zdoby? samodzielnie, jako partia niewyst?puj?ca w bloku koalicyjnym, stawia go na naprawd? mocnej pozycji.

Trzy gwiazdy francuskiej sceny politycznej

Od kilku lat na francuskiej scenie politycznej najbardziej licz? si? trzy partie: centroprawicowe UMP, lewicowa Partia Socjalistyczna i „radykalny” prawicowy Front Narodowy. To one nadaj? kszta?t debacie politycznej w kraju, a dok?adniej – ich liderzy. Nie inaczej by?o w przypadku wyborów departamentalnych.

Nowa/stara twarz UMP

UMP (Unia na Rzecz Ruchu Ludowego) zosta?a za?o?ona w 2002 roku przez polityków zwi?zanych z ruchem gaullistowskim. Stanowi?a zaplecze polityczne dla Jacquesa Chiraca za czasów jego drugiej kadencji i wypromowa?a Nicolasa Sarkozyego, który zaj?? stanowisko prezydenta w 2007 roku. Zaczyna? on swoje rz?dy z do?? du?ym poparciem (ok. 63%), by sko?czy? je w 2012 roku z poparciem poni?ej 40%. Po przegranych wyborach tymczasowo wycofa? si? z aktywnej polityki, by wróci? pó?niej hucznie, w?ród wielu zapowiedzi, skandali i teorii spiskowych. W?ród komentatorów byli tacy, którzy wieszczyli mu koniec politycznej kariery, tymczasem by?y prezydent znowu swoj? twarz? firmuje parti?, jak si? okaza?o, zwyci?sk? w pierwszej turze wyborów departamentalnych. A przynajmniej na tyle, by by? w pozycji rozdaj?cego karty…

Dwa oblicza pora?ki

François Hollande – obecny prezydent, zwyci?zca wyborów z 2012 roku; cz?owiek, któremu uda?o si? przywróci? socjalistów do Pa?acu Elizejskiego. Pod koniec 2014 roku jego poparcie w?ród spo?ecze?stwa si?ga?o wyj?tkowo niskiego poziomu (ok. 19%); po zdecydowanej reakcji w zwi?zku ze styczniowymi zamachami wzros?o do ok. 40%. Manuel Valls – premier, wcze?niej minister spraw wewn?trznych w rz?dzie Hollande. Po zamachach poparcie dla niego wzros?o do ok. 22% (wcze?niej wynosi?o ok. 14%). To dwaj najwa?niejsi politycy PS i jej obecne „twarze”. Ich rz?dy istotnie wp?ywaj? na wizerunek partii, co przek?ada si? na poparcie w wyborach. Trzecie miejsce to pora?ka o tyle dotkliwa, ?e to PS „traci” najwi?cej. W wyborach kantonalnych z 2011 roku Partia Socjalistyczna odnios?a wielki sukces i zdoby?a najwi?cej mandatów. Teraz wi?c, przy wyniku ok. 21,3% (o ile druga tura nie przyniesie zdecydowanej odmiany), b?dzie musia?a wycofa? si? ze znacznej cz??ci rad departamentalnych/generalnych.

Odm?odzony straszak

Trzeci? – i po niedzielnych wynikach chyba najbardziej b?yszcz?c? – gwiazd? francuskiej sceny politycznej jest Front Narodowy, na którego czele do 2011 roku sta? Jean-Marie Le Pen, a któremu teraz przewodniczy jego córka – Marine Le Pen. I cho? zmiana lidera partii nie jest jedyn? przyczyn? wzrostu popularno?ci FN, to jednak wydaje si?, ?e znacz?co jej w tym pomog?a. Lekkie z?agodzenie retoryki i m?odsza, „?wie?sza” twarz partii, po??czona z aktywn?, energiczn? kampani?[7] i popularnymi ostatnio has?ami eurosceptycznymi i anty-imigracyjnymi przynosi wymierne rezultaty. FN zdoby? poparcie ¼ wyborców w wyborach departamentalnych –  by? to najlepszy samodzielny wynik partii.

FN – (wspólny) wróg?[8]

Dobry wynik Frontu Narodowego jak zwykle zmobilizowa? jego przeciwników. Socjali?ci s? do tego stopnia zaniepokojeni wizj? zwyci?stwa partii Le Pen w najbli?sz? niedziel?, ?e zaapelowali do UMP o wzajemne targi kandydatur. Propozycja przywódców PS jest prosta – nie nale?y dopu?ci? FN do w?adzy, w zwi?zku z tym, je?li kandydat lewicy jest na trzecim miejscu, po kandydacie prawicy i kandydacie FN, powinien si? wycofa? z drugiej tury i zaapelowa? do swoich wyborców by poparli kandydatów prawicy. Takiej samej postawy za??dano od przedstawicieli UMP i prawicy, których zdania w tej kwestii s? podzielone: Nicolas Sarkozy deklarowa? zdecydowan? postaw? „ani-ani”, oznaczaj?c? brak poparcia zarówno dla PS, jak i dla FN w przypadku, gdy UMP nie jest ju? w grze, ale jego koalicjanci z UDI (Unia Demokratów i Niezale?nych) sk?aniaj? si? ku idei blokowania radykalnej prawicy. Front Narodowy pozostaje wi?c straszakiem, który potrafi zjednoczy? dwie opozycyjne partie w walce „ze wspólnym z?em”.

Czego LePen nie móg?, to LePen osi?gnie?

To zreszt? nie pierwszy raz, kiedy Francuzi straszeni s? Frontem Narodowym. Ju? w 2002 r. w drugiej turze wyborów prezydenckich naprzeciw Jacquesa Chiraca stan?? Jean-Marie Le Pen. Odczytano to wtedy jako zagro?enie, jakoby partia skrajnie prawicowa znalaz?a si? zbyt blisko w?adzy[9]. W rezultacie niezbyt lubiany ju? wtedy Chirac [10] zosta? wybrany na drug? kadencj?. I chocia? Front Narodowy za czasów Le Pena miewa? lepsze i gorsze chwile, to jednak nigdy nie uda?o mu si? osi?gn?? znacz?cego sukcesu (poza drug? tur? wyborów w 2002 r.) i w jaki? sposób przez wiele lat by? marginalizowany na francuskiej scenie politycznej. Sytuacja zmieni?a si? po przej?ciu w?adzy w partii przez córk? polityka – Marine Le Pen – w 2011 roku. Front Narodowy zacz?? wysuwa? si? na prowadzenie i liczy? si? jako jedna z najwa?niejszych partii w dyskursie publicznym. Ju? podczas wyborów prezydenckich w 2012 roku, Le Pen jako kandydatka na prezydenta zaj??a trzecie miejsce w pierwszej turze, zdobywaj?c ok. 20% g?osów (za Françoisem Hollande – 28,4% i Nicolasem Sakrozym – 25,5% ). Rok wcze?niej, w wyborach kantonalnych, których rewelacyjny wynik dla PS i pora?ka UMP by?y zapowiedzi? zmian we francuskiej polityce, Front Narodowy równie? zaj?? trzecie miejsce, z do?? dobrym rezultatem.

Najwi?ksze zagro?enie we Froncie Narodowym i jego rosn?cej popularno?ci dostrze?ono jednak w wynikach zesz?orocznych wyborów do Parlamentu Europejskiego (FN zdoby? najwi?ksz? ilo?? g?osów – tj. ok. 25%). Zwyci?stwo partii LePen sprowokowa?o manifestacje, w których udzia? bra?a zw?aszcza m?odzie?, a których forma rozszerzy?a si? na protesty w popularnych mediach spo?eczno?ciowych.[11]

Obecny bardzo dobry wynik FN w wyborach departamentalnych zdaje si? potwierdza? dobr? pass? Marine Le Pen. Ona sama chwali?a si? w jednym z artyku?ów, ?e Frontowi uda?o si? tym razem zdoby? jeszcze wi?cej (nominalnie) g?osów ni? w zwyci?skich wyborach do Parlamentu Europejskiego.

Zdj?cie : Przyk?ad kampanii przeciw FN po wyborach do Parlamentu Europejskiego w maju 2014 r. ?ród?o: http://deareuropewearesorry.eu/

Zdj?cie : Przyk?ad kampanii przeciw FN po wyborach do Parlamentu Europejskiego w maju 2014 r. ?ród?o: http://deareuropewearesorry.eu/

Przed planowanymi na 2017 rok wyborami prezydenckimi francuskie partie czeka jeszcze jeden test popularno?ci – wybory regionalne, zaplanowane na koniec 2015 roku. Czy po raz kolejny oka?? si? sukcesem Frontu Narodowego? A nawet je?li, to co z tego? Z jednej strony coraz cz??ciej s?yszy si? opinie, ?e du?a popularno?? FN w wyborach, „o które nikt nie dba” [tzn. wszystkich poza prezydenckimi i parlamentarnymi, przyp. BM] nie prze?o?y si? bezpo?rednio na sukces wyborczy w 2017 roku. Mo?e to by? prawda; mo?e wyborcy pokazuj? g?ównym partiom (a zw?aszcza rz?dz?cej PS) jedynie swoje niezadowolenie, wymagaj?c od nich wi?kszego wysi?ku, a w przypadku wyborów prezydenckich znów zadzia?a?by „masowy zryw anty-frontowy”? Z drugiej strony jednak, FN jako partia wiecznie opozycyjna, po zast?pieniu lidera nieco ?agodniejsz? w stylu wypowiedzi liderk?, faktycznie zdobywa na popularno?ci. Mo?e nie ma jeszcze szans wygrywa?, ale jej elektorat si? umacnia.[12] Co wi?cej, paradoksalnie wygrana w wyborach mog?aby pomóc Francuzom w ko?cu „odczarowa?” FN. Wszak?e ka?da partia traci na atrakcyjno?ci, kiedy ju? z opozycji przechodzi do w?adzy i nagle sama staje si? obiektem ataków i odbiorc? przejawów rosn?cego niezadowolenia spo?ecze?stwa…


[1] Dla UMP jest to „powrót do ?ask” po przegranych w 2012 roku wyborach prezydenckich i parlamentarnych oraz okazja do poprawy wizerunku dla jej lidera – Nicolasa Sarkozy’ego. Dla Frontu Narodowego jest to kolejny „zaliczony” etap w walce o zdobycie w?adzy w pa?stwie.
[2] Wi?cej o wyborach departamentalnych i reformie na stronie Ministerstwa Spraw Wewn?trznych Francji: http://www.interieur.gouv.fr/Presse/Dossiers-de-presse/Dossier-de-presse-des-elections-departementales-2015
[3] Jako ciekawostk? warto poda?, ?e kompetencje nowych organów samorz?du terytorialnego jeszcze nie do ko?ca s? ustalone, pomimo odbywaj?cych si? w?a?nie wyborów. Za: france3-regions.francetvinfo.fr 
[4] Warto zaznaczy?, ?e kanton nie jest to?samy z departamentem w strukturze administracyjnej Francji. Ka?dy departament sk?ada si? z kilku kantonów; ich liczba zosta?a zredukowana o praktycznie po?ow? w wyniku reformy terytorialnej z 2013 r.
[5] Reforma terytorialna przewiduje równie? zmniejszenie liczby regionów „kontynentalnych” z 22 do 13. Nowy podzia? administracyjny obowi?zywa? b?dzie we Francji od 2016 roku. Za: Liberation  
[6] Wi?cej o procedurze wyborczej na : http://vosdroits.service-public.fr/particuliers/F1958.xhtml
[7] Kampania, co do finansowania której by?y pewne w?tpliwo?ci. FN by? podejrzewany o przyjmowanie pieni?dzy od rosyjskiego re?imu w do?? niejasnych okoliczno?ciach.  Za Nouvel Observateur;  France Inter i TVN 24.
[8] Za Le Monde i France Info.
[9] Odbywa?y si? nawet masowe manifestacje przeciwko LePenowi.
[10] Pod koniec pierwszej kadencji poparcie dla Chiraca znacz?co spad?o i wynosi?o ok 45%, podczas gdy w momencie jej rozpocz?cia wynosi?o ok 65%. Za Nouvel Observateur
[11] Co jednak podkre?la?y media francuskie – zakres manifestacji nie równa? si? tym z 2002 roku (za : France Info)
Przyk?ad manifestowania za pomoc? FB: wydarzenie „Face à l’extrême droite : tous unis pour la solidarité et l’égalité, Marche Citoyenne contre le FN – 29 mai 2014 – Paris”
[12] Zw?aszcza w obliczu narastaj?cego poczucia zagro?enia w zwi?zku z zamachami terrorystycznymi. Ciekawostk? jest jednak to, ?e pocz?tkowo zamachy i reakcja w?adz na nie przysporzy?a popularno?ci Socjalistom, a nie Frontowi Narodowemu (Wi?cej na portalu EurActiv).
Photo source: Getty Images

Przeczytaj te?:

To be happy it is significant to be healthy. How can medicines help up? It isn’t difficult for immigrants to purchase drugs online. How it is possible? For example Xylocaine causes loss of feeling in an area of your body. Given during childbirth. Secondly treats emergency core rhythm problems. Usually, if you have lost the charisma, charm to a particular partner, treatment options like Cialis to improve potency is unlikely to help him back. Cialis is a drug used to treat different troubles. What do you already know about sildenafil vs tadalafil? Apparently every adult has heard about vardenafil vs sildenafil. (Read more http://rootinfonline.com/cialis-for-daily-use.html). Like all other medications, Cialis is also secret according of it’s active ingredient. While the medicine is credited with nerve hurt, it can also cause sexual disorder. The most common potentially serious side effects of such medicaments like Cialis is stuffy or runny nose. Tell local physician if you have any unwanted side effect that bothers you. Discuss the question with your soundness care professional to ensure that you can use this drug. Some tests can be used to extent of male sexual problems.

Total 0 Votes
0

Tell us how can we improve this post?

+ = Verify Human or Spambot ?

The following two tabs change content below.

Barbara Marcinkowska

Expert on France & European Union w Centre for International Initiatives
Redaktor naczelna bloga CIM. Absolwentka Instytutu Stosunków Międzynarodowych UW i College of Europe w Brugii (Belgia); stypendystka programu Erasmus na Institut d’Etudes Politiques (SciencesPo) w Paryżu; stażystka w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, w Ambasadzie RP w Paryżu i w Parlamencie Europejskim. Wieloletni współpracownik Międzynarodowego Przeglądu Politycznego i Instytutu Sobieskiego w Warszawie. Obecnie pracuje w Brukseli.

2 komentarze on "Francja: (Nie)straszna nam prawica"

  1. Barbara Marcinkowska

    Artur, wyniki drugiej tury są mniej optymistyczne (dla FN) niż pierwszej. Nie udało się im zdobyć większość w radzie żadnego departamentu (mieli szansę w dwóch), a do rad wprowadzili ogółem 62 radnych – co się wydaje niewielkim wynikiem przy ok. 2418 mandatów dla prawicy (Sarko i spółka) i ok. 1592 dla lewicy (PS i spółka). Trzeba jednak pamiętać, że FN systematycznie umacnia swoją obecność w systemie zdominowanym do tej pory przez dwie duże partie (UMP i PS). W rezultacie staje się trzecią liczącą się partią we Francji. Jak pisałam w artykule, w momencie, kiedy patrzymy na kolejne wybory odbywające się we Francji na przestrzeni ostatnich lat, widać, że FN ma coraz silniejsze zaplecze.
    I tak o wynikach dla FN mówi się raczej w kontekście “umiarkowanego sukcesu” niż porażki. Porażką określa się raczej wielki odwrót lewicy, a prawica pod wodzą Nicolasa Sarkozy’ego zdecydowanie “odbija” Francję 😉

    Wyniki drugiej tury:
    45,03% – prawica (blok UMP)
    32,12% – lewica (blok PS)
    22,23% – FN

    Prawica będzie wiec mieć większość w ok 67 departamentach (po 2011 miała w 40)
    a lewica w 34 (poprzednio w 61).

    Jak więc można zaobserwować, nawet te dwa departamenty stanowiłyby poważny wyłam w podzielonej na dwa bloki scenie politycznej (w sumie we Francji jest 101 departamentów).

    Więcej o wynikach:

    http://www.liberation.fr/politiques/2015/03/29/pour-le-fn-pas-de-departement-mais-une-progression-historique_1231054

    http://tempsreel.nouvelobs.com/politique/elections-departementales-2015/20150330.OBS5951/en-direct-departementales-2015-66-pour-la-droite-34-pour-la-gauche-0-pour-le-fn.html

    http://www.vie-publique.fr/actualite/faq-citoyens/elections-departementales-2015/#art11950

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *