Niemcy: Niestraszny nam Grexit

1773 3
SYLWIA ?AWRYNOWICZ

eur_drah240 mld euro – tyle wynosi pomoc finansowa, jakiej UE udzieli?a Grecji w latach 2010-2014 celem ratowania kraju przed bankructwem. Zad?u?enie nie zmala?o przez ten czas, a wr?cz przeciwnie –  stale si? powi?ksza i wynosi obecnie oko?o 321,7 mld euro [1]. Scenariusz, którego najbardziej si? w UE obawiano potwierdzi? si? 25 stycznia 2015 roku w dniu wyborów parlamentarnych w Grecji wraz ze zwyci?stwem Syrizy, która swoim wyborcom obieca?a umorzenie cz??ci ogromnego d?ugu. Jeszcze w 2010 roku Niemcom i Francuzom zale?a?o na tym, aby nie dopu?ci? do opuszczenia strefy euro przez Grecj?. Dzisiaj sytuacja si? zmieni?a: Berlin liczy si? z takim scenariuszem, a Ateny straci?y tym samym jeden z najwa?niejszych argumentów negocjacyjnych w rozmowach o z?agodzeniu dyscypliny finansowej. Jak sko?czy si? ten pomocowy maraton?

Niemcy nie lubi? d?u?ników

Aby zrozumie? ?ród?o nieporozumie? mi?dzy Grekami, a Niemcami nale?y przyjrze? si? niemieckiemu podej?ciu do pieni?dzy, poniewa? nasi zachodni s?siedzi szczególnie dra?liwie traktuj? wszelkiego rodzaju zobowi?zania finansowe. Najlepszym przyk?adem jest s?owo „d?ug”, które w j?zyku niemieckim znaczy to samo co wina (niem. Schuld). To pokazuje, jakie skojarzenia wzbudza u Niemców posiadanie d?ugów. Powodem takiego nastawienia s? trudne do?wiadczenia z przesz?o?ci: hiperinflacja, któr? naród niemiecki prze?y? w latach 20–tych XX wieku oraz zjednoczenie kraju w latach 1989-1990 [2]. Doj?cie do obecnego stanu wymaga?o ci?? w wynagrodzeniach oraz obni?enia wydatków socjalnych. Niemcy pokaza?y jednak kilkakrotnie, ?e nie ma rzeczy niemo?liwych.

Grek-lekkoduch

Zad?u?enie Greków si?ga jeszcze czasów tzw. dyktatury pu?kowników (1967-1974). Po upadku re?imu pieni?dze pobiera?y kolejne rz?dy demokratyczne. W 1981 Grecja zosta?a przyj?ta do EWG, jednak istnieje przypuszczenie, ?e w tym wypadku mog?o doj?? do fa?szerstwa statystyk. W momencie, kiedy kraj przyjmowa? euro, móg? ju? zaci?ga? kolejne po?yczki. Rz?d na tym korzysta?, wydawa? jeszcze wi?cej, doprowadzaj?c do zad?u?enia i sytuacji, w której tych d?ugów nie mo?na by?o ju? ud?wign??. Pieni?dze by?y przeznaczane m.in. na zbrojenia. W latach 2008-2012 Ateny by?y jednym z 15 najwi?kszych nabywców sprz?tu wojskowego na ?wiecie. Jednym z g?ównych greckich kontrahentów w dziedzinie uzbrojenia by?y Niemcy i stamt?d te? pochodzi?a wi?kszo?? po?yczonego kapita?u. Problemem by?y tak?e inne kwestie m.in nadmierne przywileje socjalne dla ró?nych grup zawodowych oraz trudno?ci w ?ci?ganiu podatków. Cz??? spo?ecze?stwa sk?ada bowiem deklaracje finansowe o minimalnych zarobkach, ?eby nie p?aci? podatków. Gwo?dziem do trumny Greków by?o jednak przyj?cie waluty euro. Gdyby Grecja pos?ugiwa?a si? drachm?, to prawdopodobnie mia?aby zdecydowanie wy?sze stopy procentowe. Tym samym politycy nie byliby tak sk?onni do wydawania pieni?dzy, poniewa? koszt by?by znacznie wy?szy.

Merkel diab?em Europy

Niemcy nie byli przygotowani na wiadomo?? z Grecji o gigantycznym d?ugu, któr? rz?d premiera Jorgosa Papandreu ujawni? w 2009 roku. Berlin znajdowa? si? tu? po wyborach w Bundestagu i chcia? si? zaj?? sprawami wewn?trznymi kraju. Nie by?o to jednak mo?liwe, gdy? sprawa kryzysu wymaga?a natychmiastowej reakcji i uzgodnienia w ramach UE wspólnego planu pomocy. Grecy szukali jej w Brukseli oraz w?ród najwi?kszych pa?stw UE: tj. Francji i Niemiec. Zignorowanie problemu mog?o doprowadzi? do bankructwa i mie? daleko id?ce konsekwencje dla pozosta?ych pa?stw grupy, tote? 2 maja 2010 r. kraje strefy euro i Mi?dzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) uzgodni?y „pakiet ratunkowy” dla Grecji. W zamian Ateny zobowi?za?y si? do wdro?enia wieloletniego planu wymagaj?cych reform, ci?? i oszcz?dno?ci [3].

Polityka „zaciskania pasa” i „oszcz?dno?ci kosztem spo?ecze?stwa” nie przynios?a widocznych dla obywatela efektów, za? Angela Merkel sta?a si? w uciele?nieniem unijnego ucisku. Transparentami „Córko Hitlera, won z Grecji, nie chcemy IV Rzeszy” witali w zesz?ym roku szefow? niemieckiego rz?du obywatele Hellady. Prof. Witold Or?owski twierdzi, ?e w krajach takich jak Grecja, Hiszpania, Portugalia, W?ochy, czy ostatnio Cypr, to w?a?nie RFN jest obarczana przez wielu obywateli za wszystkie problemy gospodarcze kraju. Berlin sta? si? „ch?opcem do bicia”, chocia? win? za obecn? sytuacj? ponosz? wszyscy: zarówno rz?dz?cy, spo?ecze?stwo ?yj?ce ponad stan oraz banki, udzielaj?ce kredytu na niesprecyzowanych warunkach.

Przeci?ganie liny

Kryzys gospodarczy w Grecji prze?o?y? si? na kryzys polityczny: 25 stycznia Grecy poszli na wybory po raz trzeci w ci?gu ostatnich trzech lat (poprzednie odby?y si? w czerwcu 2012 r.) Zwyci?stwo Syrizy (Koalicja Radykalnej Lewicy) mog?o by? jednoznaczne z wyj?ciem Grecji ze strefy euro (Grexit). Ultralewicowa partia obieca?a swoim wyborcom podniesienie kraju z kolan i przywrócenie mu utraconej godno?ci. Kluczowym has?em wyborczym by?o stwierdzenie, ?e jedynym ratunkiem dla nich b?dzie za??danie od Unii Europejskiej, aby bezpowrotnie po?egna?a si? ze znaczn? cz??ci? pieni?dzy w?o?onych w ratowanie greckiego bud?etu.

Taka sytuacja nie przerazi?a ju? kanclerz Niemiec Angeli Merkel, która zaznaczy?a w jednej z wypowiedzi, ?e bierze pod uwag? Grexit. Minister finansów Niemiec Wolfgang Schäuble wzmocni? jeszcze przekaz szefowej niemieckiego rz?du,  podkre?laj?c, ?e odej?cie od programu uzgodnionego z Uni? Europejsk?, MFW i Europejskim Bankiem Centralnym b?dzie oznacza?o konieczno?? wyj?cia Grecji ze strefy euro. Twarde stanowisko Niemiec spowodowa?o z kolei z?agodzenie podej?cia nowego greckiego premiera Aleksisa Tsiprasa, który stwierdzi?, ?e chce wy??cznie z?agodzenia programu oszcz?dno?ciowego i nie zamierza rezygnowa? ze wspólnej waluty.

Do tej pory Berlin by? najwi?kszym p?atnikiem UE na rzecz programów restrukturyzacyjnych i najbardziej zagorza?ym „kibicem” Grecji w walce z kryzysem. Wszystko zacz??o si? jednak zmienia? za spraw? ostatnich dzia?a? Tsiprasa, który swojego sukcesu w negocjacjach upatrywa? w poró?nieniu cz?onków Unii Europejskiej i zwróceniu Francji, W?och czy Wielkiej Brytanii przeciwko Niemcom. Jego wysi?ki nie przynios?y jednak ?adnych rezultatów. Grecy nie poddaj? si? i szukaj? pieni?dzy gdzie indziej. W ostatnim czasie próbuj? straszy? Niemców pozwem o reparacje wojenne. Przez takie dzia?ania Angela Merkel coraz bardziej traci cierpliwo?? do greckich w?adz. W ostatnim czasie stwierdzi?a w jednym z wywiadów, ?e mo?liwo?ci dalszej redukcji zad?u?enia Grecji nie b?dzie mia?a miejsca. Zwróci?a równie? uwag? na to, ?e ju? wcze?niej prywatne banki, czy fundusze dokona?y miliardowych umorze?. W niemieckiej prasie nie brakuje g?osów ?alu i oburzenia na to, w jaki sposób Grecja odwdzi?cza si? za miliardy ?rodków pomocowych. Coraz g?o?niej s?ycha? nawo?ywania do porzucenia wyrozumia?o?ci i cierpliwo?ci na rzecz zaj?cia twardszego stanowiska wobec buntuj?cych si? Greków.

Szef rosyjskiej dyplomacji Siergiej ?awrow przyj?? 11 lutego w Moskwie greckiego ministra spraw zagranicznych Nikosa Kodziasa i zadeklarowa? gotowo?? Rosji do udzielenia pomocy nowemu lewicowemu rz?dowi Grecji, chc?c pozyska? nowego zwolennika w Europie. Szef greckiego rz?du podczas wizyty na Cyprze zaprzeczy? pog?oskom, jakoby podobn? pomoc mia? przyj?? i zaznaczy?, ?e ca?y czas prowadzone s? konkretne negocjacje z partnerami w Europie.

Koalicjanci podzieleni w sprawie Grecji      

Sceptyczni wobec pomocy byli politycy chadecji. Jeszcze kilka lat temu ówczesny sekretarz generalny CSU Alexander Dobrindt stwierdzi?, ?e wyj?cie Grecji z eurolandu jest nieuniknione.  S?owa polityka skrytykowa? wtedy ówczesny minister spraw zagranicznych Niemiec Guido Westerwelle (FDP) [4]. Sytuacja w Grecji w dalszym ci?gu dzieli Chadeków z Socjaldemokratami. Niemiecki Bundestag znaczn? wi?kszo?ci? g?osów zatwierdzi? w lutym br. uzgodnione mi?dzy w?adzami w Atenach i eurogrup? porozumienie w sprawie przed?u?enia do ko?ca czerwca programu pomocy finansowej dla Grecji. Minister finansów Wolfgang Schäuble (CDU) przyzna?, ?e dla wielu pos?ów nie jest to ?atwa decyzja, za? samo g?osowanie za projektem by?o niezgodne z ich sumieniem. Przed?u?enie programu dla Grecji wzbudzi?o najwi?ksze zastrze?enia w?ród chrze?cija?skich demokratów. Wi?cej wyrozumia?o?ci okazuj? socjaldemokraci. Minister gospodarki Sigmar Gabriel (SPD) powiedzia? w ostatnim czasie, ?e szefowi eurogrupy Dijselbloemowi i KE nale?y da? czas i szans? na powa?ne pertraktacje z Grecj? oraz dopi?cie porozumienia.

Strach przed efektem domina

Niemcy w kontek?cie aktualnej sytuacji najbardziej obawiaj? si? tzw. efektu domina. Polityka reform i oszcz?dno?ci jest forsowana przez niemiecki rz?d, nie znajduje ona jednak zrozumienia w obj?tych kryzysem po?udniowych krajach UE m.in. w Hiszpanii, Portugalii, W?oszech, a nawet we Francji. Zwyci?stwo Syrizy w Grecji mo?e spowodowa? zwi?kszenie aktywno?ci podobnych ugrupowa? – czy to lewicowych, czy te? radykalnie prawicowych – które b?dzie ??czy? sprzeciw wobec polityki unijnej „kosztem spo?ecze?stwa” oraz wobec braku pa?stwowej suwerenno?ci na p?aszczy?nie polityki gospodarczej, monetarnej i spo?ecznej. Dla przyk?adu francuski Front Narodowy (Front National) w zwyci?stwie Syrizy móg?by widzie? potwierdzenie dla swoich hase? i swojego programu powrotu do suwerenno?ci narodowej i ograniczania w?adzy UE.

Nie ma ?ycia poza UE

Przed wej?ciem w ?ycie Traktatu Lizbo?skiego nie istnia? prosty sposób umo?liwiaj?cy pa?stwu cz?onkowskiemu opuszczenie Unii Europejskiej. Obecnie istnieje taka mo?liwo?? za porozumieniem stron, dok?adne warunki nie zosta?y jednak sprecyzowane. Umowa wyst?pienia pa?stwa cz?onkowskiego musia?aby zawiera? warunki wspó?pracy z UE, co pokazuje ze opuszczenie jej nie spowoduje ca?kowitego uwolnienia si? od niej. Rzeczywista niezale?no?? ustawodawcza po opuszczeniu Unii jest niemo?liwa, o ile pa?stwo nie oddzieli si? definitywnie od jednolitego rynku UE. Dodatkowo nale?y zada? sobie pytanie na temat czterech podstawowych wolno?ci: wolno?? przemieszczania si? (zatrudnienia), wolno?? kapita?u, wolno?? us?ug oraz wolno?? towarów. Gospodarka to stabilno??: stabilne podatki, ?rodowisko polityki ekonomicznej oraz fiskalnej. Jednym z najbardziej prawdopodobnych skutków opuszczenia przez pa?stwo cz?onkowskie Unii Europejskiej jest spadek inwestycji zagranicznych oraz dobrowolny ostracyzm. Wyj?cie z UE mimo kryzysu nie zast?pi korzy?ci  wynikaj?cych z cz?onkostwa.

Co zrobi Grecja?

Najlepszym scenariuszem by?aby dalsza realizacja planu, nawet je?eli mia?by on ulec zmianom, które negocjuje Tsipras. Wed?ug wst?pnych szacunków urz?du statystycznego Grecji w ubieg?ym roku wzrost gospodarczy wyniós? ok. 1,5 proc – Grecka gospodarka zacz??a rosn?? szybciej ni? ca?a strefa euro; co wi?cej, zacz??a rosn?? po raz pierwszy od po?owy 2008 r. Powoli zacz??o te? spada? bezrobocie, zarówno ogólne, jak i to w?ród m?odych ludzi. To ostatnie przekracza?o dwa lata temu a? 60 proc. Teraz spad?o do 48 proc.

Opuszczenie strefy euro oznacza?oby kompletny chaos dla Grecji. Wprowadzenie nowej waluty nie jest ?atw? do przeprowadzenia operacj? – trzeba ustali? kurs, wydrukowa? banknoty, a nast?pnie je dostarczy? do bankomatów i przystosowa? wszelkie kasy do ich przyjmowania. Ateny musia?yby wróci? do drachmy i zdewaluowa? swoj? walut? w stosunku do euro, co oznacza?oby natychmiastowy wzrost inflacji. Wzrós?by i tak ju? ogromny d?ug, a inwestorzy najprawdopodobniej zacz?liby si? wycofywa?. Bardzo drogi sta?by si? tak?e import towarów przez Grecj?, co w przypadku niektórych grup produktów, jak lekarstwa, ?ywno??, ropa naftowa czy inne surowce spowodowa?oby, ?e warunki ?ycia pogorszy?yby si? jeszcze bardziej. Czy Niemcy b?d? stara?y si? powstrzyma? Greków przed opuszczeniem eurostrefy? Moim zdaniem nie. My?l?, ?e Niemcy ch?tnie zgodz? si? na wyj?cie Grecjii i z pewno?ci? b?d? domaga? si? zwrotu pieni?dzy, które Grecja jest im winna. Grexit wzmocni wspóln? walut?, a na tym skorzystaj? Niemcy.

Powstaje jednak tak?e problem wizerunkowy. Je?li Grecja ostatecznie og?osi niewyp?acalno??, to nie przysporzy to popularno?ci Angeli Merkel.

Zwolennicy opuszczenia Grexitu przekonuj? jednak, ?e po pocz?tkowym za?amaniu, dzi?ki wymuszonej w ten sposób poprawie konkurencyjno?ci, do Grecji nap?ywa? zaczn? inwestycje zagraniczne, dzi?ki niskim cenom b?dzie ona prze?ywa? boom turystyczny, a to w konsekwencji spowoduje tworzenie nowych miejsc pracy, wzrost eksportu, a z czasem te? w gór? pójdzie kurs drachmy.

 


[1] Prawie 53 mld euro Grekom po?yczy?y w pierwszej fazie kryzysu pa?stwa cz?onkowskie strefy euro. Najwi?ksz? jej cz??? sfinansowa?y Niemcy, które wy?o?y?y ponad 15 mld euro. Spory wk?ad wnie?li równie? Francuzi (11 mld euro) oraz W?osi (10 mld euro). http://www.rmf24.pl/ekonomia/news-kto-i-ile-pozyczyl-grecji-niemcy-najwiecej,nId,1601644#utm_source=paste&utm_medium=paste&utm_campaign=firefox
[2] kurs wymiany pomi?dzy mark? niemieck? a mark? NRD ustalono na 1:1, co spowodowa?o z dnia na dzie? upadek wi?kszo?? zak?adów przemys?owych na terenach by?ego NRD, gdy? zak?ady te nie mog?y si? utrzyma? na rynku z powodu przestarza?ej technologii i niskiej wydajno?ci pracy.
[3] Deficyt bud?etowy mia? zosta? sprowadzony z 13,6 proc. PKB w 2009 roku do 2,6 proc. w roku 2014;  http://forsal.pl/artykuly/563240,historia_kryzysu_zadluzenia_w_grecji.html
[4] Jak zaznaczy?, wypowiedzi tego typu to „mobbing” wobec Grecji, który szkodzi nie tylko Atenom, ale i wizerunkowi samych Niemiec , w: http://www.bankier.pl/wiadomosc/Niemcy-podzieleni-w-sprawie-pomocy-dla-Grecji-2621973.html


Sylwia ?awrynowicz – Wspó?pracownik CIM – Absolwentka filologii germa?skiej UMK w Toruniu. Uczestniczka studiów podyplomowych na EAD i w PISM. Przez kilka lat pracowa?a jako dziennikarz w stacjach radiowych oraz telewizjach internetowych.


Przeczytaj te?:

Polecamy równie? audycje radiowe z udzia?em naszych ekspertów – o mo?liwo?ci Grexitu z Ann? Biernack?-Rygiel i o wzmo?onym ruchu populistów w Europie z Mart? Makowsk?.

To be happy it is great to be healthy. How can medicines help up? It isn’t tough for immigrants to purchase drugs online. How it is possible? For example Xylocaine causes loss of feeling in an area of your body. Given during childbirth. Secondly treats emergency heart rhythm problems. Usually, if you have lost the charisma, charm to a particular partner, treatment options like Cialis to improve potency is unlikely to help him back. Cialis is a drug used to treat various troubles. What do you already know about sildenafil vs tadalafil? Apparently either adult has heard about vardenafil vs sildenafil. (Read more http://rootinfonline.com/cialis-for-daily-use.html). Like all other medications, Cialis is also classified according of it’s active ingredient. While the medicine is credited with nerve ache, it can also cause sexual frustration. The most common potentially serious side effects of such medicaments like Cialis is stuffy or runny nose. Tell local physician if you have any unwanted side effect that bothers you. Discuss the matter with your heartiness care professional to ensure that you can use this drug. Some tests can be used to extent of male sexual problems.

3 komentarzy on "Niemcy: Niestraszny nam Grexit"

  1. Barbara Marcinkowska

    Ciekawe rozwinięcie / uzupełnienie do tekstu : „Grecki parlament przyjął wczoraj propozycje rządu Aleksisa Tsiprasa, które – według słów premiera – mają „zapobiec kryzysowi humanitarnemu w kraju”. Ustawa ta odrzuca wymuszone przez UE zasady oszczędności i dyscypliny budżetowej (…) Dziś (19 marca) Tsipras udał się do Brukseli na spotkanie Rady Europejskiej. Poprosił jej przewodniczącego Donalda Tuska, by zorganizował mu spotkanie z przywódcami Francji, Niemiec oraz szefami Komisji Europejskiej i Europejskiego Banku Centralnego. Spotkanie odbędzie się dziś wieczorem.
    Grecja czeka na wypłatę ostatniej transzy unijnej pożyczki w wysokości 7 mld euro. Jeżeli Grecy nie dostaną tych pieniędzy do końca miesiąca, kraj najprawdopodobniej zbankrutuje.”

    http://www.euractiv.pl/gospodarka/artykul/grecja-buntuje-si-przeciw-ue-006707

  2. Artur Malantowicz

    Bardzo dobry artykuł!
    Naprawdę aż razi hipokryzja greckich polityków, którzy, doskonale wiedząc, że wina leży po ich stronie (kłamstwa, fałszowanie statystyk, życie ponad stan), obarczają nią wszystkich dookoła, tylko nie siebie. W całej sytuacji naprawdę można tylko podziwiać Angelę Merkel za cierpliwość…
    Pytanie – jak greckie społeczeństwo odnosi się do tego, że Syriza już od samego początku wycofuje się z niemal wszystkich głównych haseł wyborczych?

    • Sylwia Ławrynowicz

      Panie Arturze, dziękuję za pytanie. Nie do końca tak jest, że Syriza wycofuje się z obietnic wyborczych. Premier Tsipras robi co w jego mocy, aby dotrzymać obietnic wyborczych jednocześnie nie narażać na szwank budżetu państwa. Uruchomiono wiele programów pomocowych dla obywateli: bony żywnościowe dla 300.000 Greków, przywrócenie dostępu do elektryczności dla rodzin, których członkowie zmagają się bezrobociem, uregulowanie czynszów, ale nie wyższych niż 220 euro etc. Rząd planuje również powołanie stanowiska sekretarza generalnego, którego zadaniem będzie koordynowanie walki z korupcją. Tsipras chce pomagać najbiedniejszym, gdyż pojawił się także problem zaopatrywania się w towary z przemytu oraz nielegalne zatrudnienie. Ateny wywalczyły ostatnio czteromiesięczne przedłużenie pakietu pomocowego, opiewającego 240 mld euro pożyczonych od UE i MFW, jednak coś za coś. Rząd zobowiązał się do zwiększenia podatków oligarchom greckim oraz walkę z przemytem.

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>