Przywrócić zaufanie? Europejska unia bankowa

1425 0
PAULINA ANNA WOJCIECHOWSKA
Logo EBC

Logo EBC

Kryzys finansowy i jego pó?niejsze konsekwencje unaoczni?y Europejczykom, ?e „co? posz?o nie tak” i sektor finansowy wymaga g??bokiej reformy. Upadaj?ce banki (np. w Irlandii czy Hiszpanii) by?y ratowane przez pa?stwa – tzn. wierzyciele banków, cz?sto nieodpowiedzialni inwestorzy, byli finansowani z pieni?dzy podatników. Banki te – zbyt du?e ?eby upa?? (too big to fall) – by?y (i wci?? s?) zbyt mocno powi?zane ze sob?. W rezultacie obawiano si?, ?e upadek jednej du?ej instytucji mo?e szybko poci?gn?? za sob? inne (tzw. efekt zara?ania). Pomys? Unii Bankowej zainicjowany zosta? w 2012 r. i mia? by? wzmocnieniem unii gospodarczej i walutowej (UGW) oraz zwi?kszeniem kontroli nad sektorem finansowym. Unia Bankowa mia?aby równie? za zadanie przywróci? zaufanie, mocno nadszarpni?te w czasie kryzysu. Wed?ug g?ównych za?o?e? systemu to nie podatnicy, lecz akcjonariusze i wierzyciele banków powinni pokrywa? straty zwi?zane z niewyp?acalno?ci? i bankructwem. *

Podstawy prawne **

Jak na Uni? Europejsk? przysta?o, unia bankowa opiera si? na szeregu dokumentów o do?? znacznej obj?to?ci. Pierwszy z nich to dyrektywa 2014/59/UE w sprawie naprawy, restrukturyzacji i uporz?dkowanej likwidacji banków z 15 maja 2014 (Bank Recovery and Resolution Directive – BRRD). BRRD zawiera ramy prawne dla mechanizmu SSM opisanego poni?ej. Innymi wa?nymi dokumentami s? dyrektywa 2013/36/UE i rozporz?dzenie 575/2013 w sprawie wymogów ostro?no?ciowych z 26 czerwca 2013 – pakiet CRD IV/CRR – transpozycja przepisów odno?nie adekwatno?ci kapita?owej (tzw. Bazylea III – standard mi?dzynarodowy). Pakiet nie jest bezpo?rednio zwi?zany z sam? uni? bankow? (obowi?zuje we wszystkich pa?stwach UE od pocz?tku 2014 roku), jednak w sposób znacz?cy zmienia funkcjonowanie banków. Nowe przepisy wi??? si? z konieczno?ci? pozostawiania w bankach znacznie wy?szych kapita?ów z powodu ponoszenia przez nie okre?lonego ryzyka (tzw. wagi ryzyka). Kredyty dla ma?ych i ?rednich przedsi?biorstw wi??? si? z ni?szymi wymogami kapita?owymi – co ma zach?ci? banki do po?yczania pieni?dzy temu sektorowi i o?ywieniu gospodarki. Ponadto pakiet podnosi normy p?ynno?ciowe banków – to znaczy musz? one posiada? wy?szy ni? wcze?niej poziom aktywów, które b?dzie mo?na ?atwo sprzeda? na rynku nawet w obliczu kryzysu zaufania na rynku mi?dzybankowym. Pakiet CRD IV/CRR znacz?co ró?ni si? od zalece? bazylejskich w kilku puntach – z których najwa?niejsza jest ocena ryzyka kredytowego rz?dów. Pakiet pozwala m.in.na przyj?cie wagi ryzyka 0%, traktuj?c je jako ca?kowicie bezpieczne, co jak pokazuje do?wiadczenie cho?by greckie nie wydaje si? uzasadnione.

Ujednolicony zostanie tak?e europejski system gwarantowania depozytów – na mocy dyrektywy DGS z 12/6/2014. Jak dot?d chronione s? depozyty do kwoty 100 tys. euro, przy czym ochronie podlega? mog? tak?e wy?sze depozyty, je?li ?rodki s? na rachunku bankowym chwilowo (np. sprzeda? domu). Do 2024 stopniowo skracany b?dzie okres, w którym deponenci maj? odzyskiwa? swoje ?rodki – obecnych 20 dni roboczych do 7. ?rodki gromadzone w ramach systemu gwarancji depozytów mog? by? tak?e wykorzystywane do pomocy bankom zagro?onym upad?o?ciom, jednak instytucje gwarantuj?ce powinny mie? wówczas kontrol? nad ratowanymi instytucjami i monitorowa? poziom ryzyka.

Kluczowym dokumentem dla systemu jest tak?e tzw. Intergovernmental Agreement (IGA), podpisane 21/5/2014 przez 26 pa?stw cz?onkowskich (poza Wielk? Brytani? i Szwecj?). Reguluje on zbieranie sk?adek na “fundusz ratowania banków” (SRF), który opisany zosta? poni?ej.  Znamiennym jest, ?e wed?ug stanu na koniec stycznia 2015 r. dokument ratyfikowa?a tylko ?otwa. Bez ratyfikacji tego dokumentu unia bankowa nie ma szans tak naprawd? wej?? w ?ycie. 

Polska w Unii Bankowej?

Polska, tak samo jak inne pa?stwa spoza strefy euro, ma mo?liwo?? (ale nie obowi?zek) wej?cia do unii bankowej. Jednak na razie polski rz?d nie zdecydowa? si? na ten krok.  “Polska mo?e podj?? decyzj? o wej?ciu do unii bankowej w dowolnym momencie, ale musi to by? bezpieczne dla sektora bankowego. Decyzji czy przyst?pi? do unii mo?na si? spodziewa? dopiero po analizie jej pe?nego funkcjonowania operacyjnego” – poinformowa?a wiceminister finansów Dorota Podedworna-Tarnowska. W podobnym tonie s? te? inne wypowiedzi. Decyzj? o wstrzymaniu si? z wej?ciem do unii bankowej podj??y tak?e w?adze Czech.

SSM i SRM

I filarem unii bankowej jest mechanizm SSM (Single Supervisory Mechanism – czyli Jednolity Mechanizm Nadzorczy). Daje on uprawnienia Europejskiemu Bankowi Centralnemu (EBC) do kontroli nad bankami strefy euro i innych krajów cz?onkowskich UE, przy czym EBC zajmuje si? g?ównie kontrol? najwi?kszych spo?ród 6 tys. banków dzia?aj?cych w strefie euro. Mniejsze banki wci?? pozostan? pod „opiek?” krajowych nadzorców (przy czym EBC zastrzega sobie prawo do zainteresowania si? ka?dym z banków). Tym bezpo?rednim nadzorem obj?tych jest 130 banków, skupiaj?cych 85% aktywów sektora bankowego. Aby zosta? obj?tym nadzorem EBC bank musi spe?nia? przynajmniej jeden z pi?ciu warunków: aktywa przekraczaj? sum? 30 mld euro, aktywa przekraczaj? zarówno 5 mld euro jak i 20% PKB pa?stwa, w którym bank ma siedzib?; bank jest jednym z trzech najwi?kszych w kraju, w którym ma siedzib?; bank ma du?? dzia?alno?? trans graniczn?; bank otrzyma? lub ubiega si? o unijn? pomoc. Mechanizm dzia?a od 4 listopada 2014 roku.

II filar to mechanizm SRM (Single Resolution Mechanism – czyli Jednolity Mechanizm Restrukturyzacji i Uporz?dkowanej Likwidacji ), zgodnie z którym upadaj?cy bank ma znale?? si? pod nadzorem Jednolitej Rady ds. Restrukturyzacji i Uporz?dkowanej Likwidacji (Single Resolution Board). Rada ma status agencji UE z siedzib? w Brukseli. Je?li jednorazowo lub w jednym roku b?d? mia?y by? u?yte ?rodki wi?ksze ni? 5 mld euro konieczna b?dzie akceptacja wyra?ona na sesji plenarnej – Radzie obraduj?cej w poszerzonym sk?adzie, w której pracach b?d? wówczas brali udzia? przedstawiciele krajowych organów ds. restrukturyzacji i uporz?dkowanej likwidacji – po 1 z ka?dego pa?stwa cz?onkowskiego uczestnicz?cego w unii bankowej. Na sesjach plenarnych b?d? podejmowane tak?e decyzje organizacyjne. Koszty restrukturyzacji i uporz?dkowanej likwidacji banku maj? spoczywa? g?ównie na jego udzia?owcach i wierzycielach (mechanizm bail-in), a dopiero w ostatniej kolejno?ci na jednolitym funduszu restrukturyzacji i uporz?dkowanej likwidacji (Single Resolution Fund, SRF), finansowanym ze sk?adek wnoszonych przez banki (ich wysoko?? zale?y od wielko?ci banków i profilu ryzyka). W razie „systemowego zagro?enia” Rada SRM b?dzie opracowywa? plan likwidacji banku, zatwierdzany nast?pnie przez Komisj? Europejsk?. Plan mo?e wej?? w ?ycie nawet 24 godziny po zatwierdzeniu. SRB jest ostatecznie odpowiedzialna za wszystkie banki unii bankowej i mo?e w zwi?zku z tym w ka?dym momencie postanowi? skorzysta? ze swoich uprawnie? wzgl?dem ka?dego z nich. W grudniu 2014 r.  wyznaczono przewodnicz?cego, wiceprzewodnicz?cego i pe?noetatowych cz?onków Jednolitej Rady. Przewodnicz?c? zosta?a Elke König z Niemiec.

Poziom funduszu na cele restrukturyzacji uporz?dkowanej likwidacji banku powinien osi?gn?? 0,8 % gwarantowanych depozytów w ci?gu o?miu lat (tj. 55 mld euro), jednak ?rodki te mog? by? wykorzystane wy??cznie w przypadku takiego scenariusza restrukturyzacji i uporz?dkowanej likwidacji banku, w którym 8 % zobowi?za? banku zosta?o ju? poddanych umorzeniu lub konwersji. Aby bank móg? skorzysta? z funduszu konieczne b?dzie zebranie z udzia?em wszystkich cz?onków unii bankowej. SRM ma wej?? w ?ycie 1 stycznia 2016 r. jednak ?rodki gromadzone s? od stycznia 2015 roku. Do czasu wej?cia w ?ycie unii bankowej wszystkie pa?stwa powinny ratyfikowa? IGA. Gromadzone ?rodki b?d? pocz?tkowo przypisywane do poszczególnych krajów, jednak stopniowo b?dzie nast?powa?o ich „uwspólnotowienie”.

Mankamenty systemu

Istotn? s?abo?ci? systemu jest fakt, ?e regulacje dotycz? tylko sektora bankowego, a nie ca?ego sektora finansowego. Nadmierna biurokracja, wymogi kapita?owe, dodatkowe fundusze – powoduj? dla banków du?e koszty i zmniejszaj? ich konkurencyjno??, a tak?e mo?liwo?ci pozyskiwania kapita?u np. na gie?dzie. Trudno bowiem oczekiwa? od potencjalnych inwestorów ?e bardziej ni? maksymalizacja zysku b?dzie ich interesowa?o bezpiecze?stwo i “publiczne zaufanie”. Mo?e to powodowa? zmniejszenie akcji kredytowej i wykluczenie cz??ci spo?ecze?stwa z mo?liwo?ci otrzymania kredytu w ogóle – co raczej nie sk?oni do oszcz?dzania, ale do zaci?gania po?yczek w firmach parabankowych. Kredyty stan? si? te? dro?sze. Mechanizmy unii bankowej nie sprawiaj?, ?e bankom b?dzie si? „bardziej op?aca?o” finansowa? realn? gospodark? – maj? dost?p do taniego pieni?dza z EBC. Dodatkowo rz?dowe obligacje maj? du?o ni?sze (najcz??ciej zerowe) wagi ryzyka, a wi?c udzielaj?c kredytów rz?dom banki nie musz? “zamra?a?” cz??ci kapita?ów. Cen? za wi?ksze bezpiecze?stwo sektora zap?ac? w du?ej cz??ci konsumenci – w cenach us?ug bankowych.

Czy banki rzeczywi?cie nie b?d? ju? zbyt du?e ?eby upada? – tego niestety dowiemy si? kiedy mechanizmy zaczn? dzia?a? w praktyce. Jednak biurokratyczne i skomplikowane mechanizmy z pewno?ci? u?atwi? polityczn? gr?. Trudno sobie wyobrazi?, by w wypadku du?ego gracza na rynku bankowym wszystkie podejmowane decyzje mia?y wymiar jedynie merytoryczny. Zapa? do reform mo?e by? zreszt? zale?ny od tempa wychodzenia unijnych gospodarek z kryzysu. Czy unia bankowa przywróci zaufanie do sektora w?ród “zwyk?ych Europejczyków”. Samo ustanowienie mechanizmu z pewno?ci? nie. Stopie? skomplikowania unijnych dokumentów sprawia, ?e szczegó?y dzia?ania obu filarów unii bankowej s? zrozumia?e jedynie dla specjalistów. Spodziewany wzrost op?at bankowych i bardziej brutalna konkurencja te? raczej nie przysporzy tym instytucjom sympatii “przeci?tnych kowalskich”. Europejczycy, szczególnie w pa?stwach, w których podatnicy, zap?acili z w?asnej kieszeni za przetrwanie instytucji finansowych, musieliby chyba przekona? si?, ?e w razie k?opotów faktycznie nie si?ga si? ju? do ich kieszeni. 


* Skala pomocy pa?stwowej, która po kryzysie w Europie zosta?a udzielona bankowym si?gn??a 4,5 bln euro, z czego 600 mld euro to bezpo?rednie dop?aty dokapitalizowania banków. Zaufanie do tych “instytucji zaufania publicznego” stracili przede wszystkim sami Europejczycy.

** Za tworzenie standardów technicznych i wytycznych dotycz?cych stosowania jednolitych ram regulacyjnych oraz ich wdra?anie odpowiada Europejski Urz?d Nadzoru Bankowego (EUNB, ang. EBA).


Przeczytaj te?:

To be happy it is great to be healthy. How can medicines help up? It isn’t troublesome for immigrants to purchase drugs online. How it is possible? For example Xylocaine causes loss of feeling in an area of your body. Given during childbirth. Secondly treats emergency core rhythm problems. Usually, if you have lost the charisma, charm to a particular partner, treatment options like Cialis to improve potency is unlikely to help him back. Cialis is a drug used to treat different troubles. What do you already know about sildenafil vs tadalafil? Apparently every adult has heard about vardenafil vs sildenafil. (Read more http://rootinfonline.com/cialis-for-daily-use.html). Like all other medications, Cialis is also classified ergo of it’s active ingredient. While the medicine is credited with nerve hurt, it can also cause sexual disorder. The most common potentially serious side effects of such medicaments like Cialis is stuffy or runny nose. Tell local physician if you have any unwanted side effect that bothers you. Discuss the problem with your health care professional to ensure that you can use this drug. Some tests can be used to extent of male sexual problems.

Total 0 Votes
0

Tell us how can we improve this post?

+ = Verify Human or Spambot ?

The following two tabs change content below.

Paulina Anna Wojciechowska

Absolwentka Instytutu Stosunków Międzynarodowych (2010) oraz Kolegium Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych (2009 - dyplom socjologa). Skończyła również podyplomowe studium bankowości i uzyskała Europejski Certyfikat Bankowca. Obecnie pracuje w sektorze bankowym. Interesuje się państwami azjatyckimi (w szczególności: Indie, Nepal i Birma), pomocą humanitarną (w szczególności uchodźcy), sprawami społecznymi i komunikacją międzykulturową.

Brak komentarzy on "Przywrócić zaufanie? Europejska unia bankowa"

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *