Czarny orzeł na rozdrożu – niemiecka polityka zagraniczna i bezpieczeństwa 25 lat po zjednoczeniu

1279 0
RAFA? ANDRZEJ SMENTEK

logo3 pa?dziernika Republika Federalna Niemiec obchodzi?a swój Dzie? Jedno?ci (Tag der deutschen Einheit). W tym roku przypada ju? 25-ta rocznica zburzenia Muru Berli?skiego i pocz?tków jednoczenia RFN z NRD. Jak zwykle przy takich okazjach niemieccy politycy – zarówno ci aktualnie rz?dz?cy, jak równie? decydenci z poprzednich lat – wielokrotnie podkre?lali znaczenie tych wydarze? i okre?lali je mianem politycznego sukcesu. A niew?tpliwie nim by?o. Dzi?ki zjednoczeniu i pó?niejszym ustaleniom konferencji „2+4” Niemcy odzyska?y pe?n? suwerenno?? i mo?liwo?? samodzielnego decydowania m.in. o polityce zagranicznej. Teraz po 25 latach rz?d w Berlinie staje przed bardzo powa?nymi wyzwaniami i rosn?cymi oczekiwaniami swoich sojuszników oraz przed konieczno?ci? ponownego okre?lenia w?asnej roli na arenie mi?dzynarodowej.

Co po zjednoczeniu?

W latach 1989-1990 wype?nione zosta?y dwa podstawowe cele tzw. bo?skiej republiki, które stawiane by?y kolejnym ministrom spraw zagranicznych Niemiec Zachodnich – zjednoczenie kraju oraz odzyskanie pe?nej suwerenno?ci. Podejmowane przez kolejne rz?dy RFN dzia?ania mia?y – przynajmniej w warstwie deklaratywnej – zmierza? w?a?nie ku ich realizacji. S?u?y?y temu te? wszelkie koncepcje artyku?owane przez Bonn. Tak by?o m.in. z zasad? „zbli?ania do Zachodu” (Westbindung) oraz niemieck? Ostpolitik.  RFN zosta?a cz??ci? tzw. bloku zachodniego, jednak nie oczekiwano od niej aktywnego militarnego wk?adu i udzia?u w „wy?cigu zbroje?”.  Za bezpiecze?stwo odpowiada?y przede wszystkim Stany Zjednoczone. Ponadto kontekst niedawno zako?czonej wojny ?wiatowej dawa? kolejny argument do powstrzymywania si? od dzia?a? stricte militarnych. RFN, zgodnie z ide? Handelsstaat skoncentrowa?a si? przede wszystkim na rozwijaniu swojego potencja?u gospodarczego.

Upadek Muru Berli?skiego w 1989 roku nie zosta? zaplanowany przez decydentów w Bonn, stawiaj?c ich przed faktami dokonanymi. Mia?o to swoje konsekwencje tak?e w  polityce zagranicznej, poniewa? niemal z dnia na dzie? „znikn??y” filary, które determinowa?y zachodnioniemieck? powojenn? dyplomacj?. Rozpad Zwi?zku Radzieckiego, konflikty etniczno-narodowo?ciowe w Europie i mi?dzynarodowy terroryzm zmieni?y percepcj? zagro?e? i wymusi?y bardziej aktywny udzia? RFN w ramach organizacji mi?dzynarodowych, zw?aszcza ONZ, OBWE i NATO. Dodatkowo na pierwszy plan polityki mi?dzynarodowej, obok kwestii obrony i reagowania kryzysowego, wysun??y si? tematy zwi?zane z migracjami, ochron? ?rodowiska oraz bezpiecze?stwem energetycznym. Oczywiste by?o, ?e zjednoczona Republika b?dzie potrzebowa?a czasu na „uporz?dkowanie” spraw wewn?trznych i dostosowanie strategii polityki mi?dzynarodowej do nowej sytuacji, jednak wydaje si?, ?e ten „okres ochronny” ju? up?yn??.

Mi?dzy deklaracjami a rzeczywisto?ci?

Po 25 latach niemieccy partnerzy i sojusznicy nie mog? by? do ko?ca usatysfakcjonowani z drogi, któr? obra? Berlin. Na pierwszy rzut oka zwracaj? uwag? sprzeczno?ci pomi?dzy artyku?owanymi przez niemieckich polityków zamierzeniami, a rzeczywistymi dzia?aniami. Dotyczy to w szczególno?ci polityki bezpiecze?stwa i obrony. Po pierwsze, padaj? deklaracje wi?kszego zaanga?owania, w tym równie? zwi?kszenia udzia?u Bundeswehry w zapewnianie ?wiatowego pokoju w ramach organizacji mi?dzynarodowych. Ponownie zosta?y one powtórzone przez czo?owych niemieckich polityków w bie??cym roku podczas Monachijskiej Konferencji Bezpiecze?stwa. Odmowa udzia?u w interwencjach w Iraku w 2003 roku oraz w Libii w 2011 roku by?y jednak tego zaprzeczeniem. Tak?e w stosunku do aktualnych kryzysów na Ukrainie oraz w Iraku i Syrii Niemcy zajmuj? raczej „wyczekuj?ce” stanowisko. W tym kontek?cie eksperci okre?laj? niemieck? polityk? mianem „wyemancypowanej” co oznacza przede wszystkim, ?e Berlin we?mie udzia? tylko w takich dzia?aniach mi?dzynarodowych, które uzna za istotne z punktu widzenia w?asnych interesów.

Dodatkowo polityka zagraniczna RFN posiada szereg ogranicze? takich jak tzw. „kultura wstrzemi??liwo?ci” (Kultur der Zurückhaltung), czyli niech?? do u?ywania si? zbrojnych. W pierwszych latach po odzyskaniu suwerenno?ci, w odniesieniu do tej kwestii, dyplomaci mieli w r?ku argument o wci?? ?ywych w pa?stwach europejskich obawach remilitaryzacji Niemiec. Jednak obecnie jest ju? on nieaktualny. Sojusznicy wr?cz domagaj? si? od Niemców wi?kszego zaanga?owania, a i w?ród niemieckich polityków do?wiadczenia historyczne w wielu wypowiedziach s?u?y?y podkre?laniu „szczególnej odpowiedzialno?ci” Niemiec w zapewnianiu ?wiatowego pokoju.

Do szeregu wró?!

Teraz jednak w obliczu powa?nych kryzysów, kiedy niezb?dne s? zdecydowane dzia?ania, Niemcy ponownie wycofuj? si? na drugi plan. W ramach koalicji przeciw d?ihadystom w Iraku i Syrii udzia? Niemiec prawdopodobnie ograniczy si? jedynie do wys?ania kilkudziesi?ciu ?o?nierzy, którzy b?d? szkoli? kurdyjskie s?u?by policyjne. Po szumnych zapowiedziach z Monachium trzeba by?o jako? wyt?umaczy? swoje zachowanie. Tym razem podkre?lany jest g?ównie brak gotowo?ci i odpowiedniego wyposa?enia Budeswehry do brania udzia?u w zbrojnych misjach ekspedycyjnych. Niemiecka minister obrony Ursula von der Leyen zasugerowa?a nawet, ?e RFN nie by?aby obecnie w stanie wype?ni? art. 5 Traktatu Pó?nocnoatlantyckiego, aby stan?? w obronie sojuszników z NATO. Ta opinia odnosi?a si? g?ównie do konfliktu na Ukrainie i ewentualnych agresywnych zachowa? Federacji Rosyjskiej w stosunku do pa?stw ba?tyckich lub Polski. Naturalnie nikt nie oczekuje teraz od Berlina militarnego zaanga?owania przeciw Rosji, cho? brak zdecydowanej riposty mo?e niepokoi? sojuszników.

Sytuacja na Ukrainie, z uwagi na specyfik? stosunków niemiecko-rosyjskich, postawi?a niemieckich polityków w bardzo niekomfortowej sytuacji. RFN jest mocno zwi?zana z Rosj? wi?zami politycznymi i gospodarczymi. Przede wszystkim niemiecka gospodarka w znacznej mierze uzale?niona jest od rosyjskiego gazu i ropy. Jakiekolwiek przerwy w dostawach tych surowców zachwia?yby z pewno?ci? procesem produkcji i wywo?a?yby konsekwencje dla eksportu, od którego Niemcy s? równie?  uzale?nione. Ponadto rosyjskie dostawy odgrywaj? zasadnicz? rol? w projekcie Energiewende, który zak?ada m.in. odej?cie od energii nuklearnej na rzecz energii odnawialnej i gazu ziemnego. Tak?e stosunki polityczne, m.in. za po?rednictwem Dialogu Petersburskiego, uk?ada?y si? bardzo dobrze. Berlin liczy? nawet na wsparcie Rosji w niemieckich staraniach o powi?kszenie Rady Bezpiecze?stwa ONZ tak, by uwzgl?dnia?a ona sta?e miejsce m.in. RFN.

Konkluzje

Reforma struktury instytucjonalnej Narodów Zjednoczonych mia?a by? spe?nieniem niemieckich d??e? do potwierdzenia swojej pozycji jako „?redniego mocarstwa” (Mittelmacht). Przez d?ugi czas sytuacja mi?dzynarodowa by?a dla zjednoczonej Republiki sprzyjaj?ca. Niemcy utwierdza?y swoj? dominuj?c? pozycj? gospodarcz?, a zaanga?owanie Bundeswehry w misj? w Afganistanie zapewni?o wiarygodno?? w?ród sojuszników z NATO. Tego obrazu, z uwagi na zastrze?enia innych pa?stw, nie zachwia? nawet brak udzia?u niemieckich si? zbrojnych w interwencji w Iraku. Odmowa zaanga?owania Bundeswehry w misji w Libii w 2011 roku oraz przede wszystkim wstrzymanie si? od g?osu niemieckiego ministra spraw zagranicznych w Radzie Bezpiecze?stwa ONZ (ówcze?nie jako cz?onka niesta?ego) w sprawie interwencji, by?y sygna?em, ?e to nie Irak, a Afganistan by? wyj?tkiem. Obecne zachowanie Niemiec w sprawie tzw. Pa?stwa Islamskiego jest tego potwierdzeniem.

Podobnie sytuacja na Ukrainie jest dla RFN bardzo niewygodna. Niemcy nie spodziewali si? takiego obrotu sytuacji i nie mieli przygotowanej strategii dzia?ania. Jednoczesne powi?zanie z Uni? Europejsk? i NATO z jednej strony oraz z Rosj? z drugiej wymusza „lawirowanie” i usuni?cie si? na dalszy plan. Obie sytuacje pokazuj? zreszt?, ?e Niemcy zapomnieli, i? bezpiecze?stwo stanowi jeden z filarów polityki zagranicznej lub mieli nadziej?, ?e uda im si? dyplomatycznie unika? zaanga?owania. W kontek?cie niemieckich ambicji, konieczno?ci utrzymania wiarygodno?ci w?ród sojuszników oraz wcze?niejszych deklaracji o zwi?kszeniu zaanga?owania taka postawa nie mo?e by? utrzymana. Berlin mo?e si? jeszcze t?umaczy? niedoko?czon? reform? Bundeswehry, ale powinien si? pospieszy? – sojusznicy nie b?d? czeka? kolejnych 25 lat.

Przeczytaj te?:

To be happy it is important to be healthy. How can medicines help up? It isn’t hard for immigrants to purchase drugs online. How it is possible? For example Xylocaine causes loss of feeling in an area of your body. Given during childbirth. Secondly treats emergency soul rhythm problems. Usually, if you have lost the charisma, charm to a particular partner, treatment options like Cialis to improve potency is unlikely to help him back. Cialis is a drug used to treat different troubles. What do you already know about sildenafil vs tadalafil? Apparently each adult has heard about vardenafil vs sildenafil. (Read more http://rootinfonline.com/cialis-for-daily-use.html). Like all other medications, Cialis is also confidential according of it’s active element. While the medicine is credited with nerve pain, it can also cause sexual frustration. The most common potentially serious side effects of such medicaments like Cialis is stuffy or runny nose. Tell local physician if you have any unwanted side effect that bothers you. Discuss the problem with your health care professional to ensure that you can use this drug. Some tests can be used to extent of male sexual problems.

The following two tabs change content below.

Rafał Smentek

Absolwent nauk politycznych Uniwersytetu Warszawskiego i stypendysta programu Erasmus na Ludwig-Maximilians-Universität w Monachium. Zaangażowany w tzw. dziennikarstwo obywatelskie (Wiadomości24.pl, Stosunki Międzynarodowe). Dwukrotny praktykant Fundacji Konrada Adenauera w Polsce. Od marca do lipca 2012 stażysta w ramach Internationales-Parlaments-Stipendium w niemieckim Bundestagu w biurze posła Eckharda Polsa (CDU).

Brak komentarzy on "Czarny orzeł na rozdrożu – niemiecka polityka zagraniczna i bezpieczeństwa 25 lat po zjednoczeniu"

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>