„Wojna Obamy” zmierza ku końcowi

1071 0
?UKASZ SMALEC,  Program  Ameryka?ski

Operacja militarna prowadzona w Afganistanie pocz?wszy od pa?dziernika 2001 r. zmierza ku ko?cowi. Naturalne wydaje si? podj?cie próby oceny rezultatów tej najd?u?szej w historii Stanów Zjednoczonych (USA) operacji militarnej. Jest to tym bardziej uzasadnione, ?e wed?ug wcze?niejszych zapowiedzi obecno?? si? mi?dzynarodowych w Afganistanie mia?a sko?czy? si? w 2014 roku. Obecnie po zako?czeniu operacji Mi?dzynarodowych Si? Wsparcia Bezpiecze?stwa (ISAF) planowana jest zmiana charakteru obecno?ci koalicji w Afganistanie. Jednocze?nie, wobec post?puj?cej destabilizacji Iraku, który „ameryka?scy ch?opcy” opu?cili niespe?na trzy lata temu, nale?y równie? zastanowi? si? czy poprawa warunków bezpiecze?stwa w Afganistanie jest zjawiskiem d?ugotrwa?ym, czy jedynie tymczasowym.

Dwie wojny Busha…

Operacja realizowana w Afganistanie przechodzi?a kilka faz [1]. Zmienia? si? zarówno jej charakter (od misji bojowej po szkoleniowo-doradcz?), intensywno?? (wyra?ny wzrost po 2009 r.), sk?ad koalicji (rozszerzenie katalogu pa?stw po 2006 r.) oraz liczebno?? (po 2009 r.). W tym ostatnim aspekcie nale?y zwróci? uwag?, ?e w odró?nieniu od operacji Iraqi Freedom zaanga?owanie Stanów Zjednoczonych i ich sojuszników by?o ograniczone (ang. light footprint). W operacj? zaanga?owany by? personel licz?cy oko?o 40 tys. osób, a wi?c pi?ciokrotnie mniejszy ni? mia?o to miejsce w przypadku wojny z Irakiem. Co wi?cej, w I faz? konfliktu (zako?czon? szybkim zwyci?stwem USA i Wielkiej Brytanii) poza jednostkami Sojuszu Pó?nocnego (zwi?zek ugrupowa? afga?skich o charakterze polityczno-militarnym) nie zosta?y zaanga?owane istotne si?y l?dowe. Wydaje si?, ?e wynika?o to z obaw przed „ugrz??ni?ciem” strategicznym w Afganistanie. Zako?czenie wi?kszych operacji militarnych og?oszono w maju 2002 r., wówczas rozpocz?to równie? proces wycofywania kluczowych jednostek ameryka?skich z Afganistanu. Waszyngton koncentrowa? si? ju? na zbli?aj?cej si? operacji w Iraku, do której przygotowania sz?y pe?n? par?.

W odró?nieniu od scenariusza irackiego, nie zak?adano okupacji oraz „przygotowywania” nowych w?adz do przej?cia odpowiedzialno?ci za losy pa?stwa. Planowano realizacj? scenariusza minimalistycznego. Zbyt wcze?nie uznano, ?e wojna zosta?a wygrana, tymczasem pierwsze pi?? lat operacji (2002-2006) nie tylko nie doprowadzi?o do ustabilizowania sytuacji, ale nawet nie przynios?o prze?omu. W tym okresie liczba rebeliantów ros?a i z kilkuset (2005) osi?gn??a kilkana?cie tysi?cy w ci?gu zaledwie roku.

Bardzo istotny – o ile nie prze?omowy – dla operacji afga?skiej by? rok 2006. Po pierwsze, USA doceni?y znaczenie wojny w Afganistanie dla powodzenia w tzw. wojnie z terrorem (ang. war on terror). Afganistan obok Iraku uznano za jedn? z jej dwóch g?ównych aren. Do ko?ca kadencji prezydenta George’a Walkera Busha kontyngent ameryka?ski w Afganistanie – mimo ?e w latach 2002-2008 zwi?kszy? si? a? sze?ciokrotnie – wynosi? zaledwie 30 tys. ?o?nierzy (w Iraku by? on wówczas pi?ciokrotnie wy?szy). Niezmiennie priorytetem pozostawa?a wojna w Iraku. Po drugie, rozpocz??a si? trwaj?ca do dzisiaj faza natowska operacji. Dowodzenie misj? Enduring Freedom zosta?o przekazane NATO. Chocia? formalnie funkcjonowa?y dwie operacje, to jednak ró?nice pomi?dzy nimi zacz??y si? zaciera?. Dowództwo nad obiema operacjami od tego czasu sprawowali genera?owie ameryka?scy stoj?cy na czele dowództwa kompozytowego ISAF.

Zmiana w?adzy i zmiana strategii

Zmiana na stanowisku prezydenta Stanów Zjednoczonych i obj?cie w?adzy przez Baracka Obam? oznacza?o zmian? strategii wojennej w Afganistanie. Zast?pi? on Irak w roli kluczowego frontu w walce ze ?wiatowym terroryzmem. Podj?to decyzj? o zwi?kszeniu kontyngentu ameryka?skiego oraz po?o?ono nacisk na budow? potencja?u cywilnego. Istotne znaczenie mia?a nominacja na stanowisko dowódcy ISAF gen. Stanleya McChrystala – twórcy strategii przeciwpartyzanckiej realizowanej w Iraku. Przeprowadzona przez niego ocena sytuacji bezpiecze?stwa nie napawa?a optymizmem. Uznano, ?e kluczowe dla odniesienia sukcesu w Afganistanie jest zwyci?stwo w „wojnie o serca i umys?y” (novum), które z kolei wymaga zaufania wobec si? ISAF ze strony ludno?ci cywilnej w Afganistanie. Cel nadrz?dny mia? zosta? osi?gni?ty dzi?ki podj?ciu zdecydowanych dzia?a? przeciwko rebeliantom, odbudowie struktur cywilnych, wyeliminowaniu patologii w ?yciu publicznym (m.in. szerz?cej si? korupcji), poprawie bytu Afga?czyków, zwi?kszeniu efektywno?ci dzia?ania ISAF (interoperacyjno?? i jedno?? dowodzenia), zwi?kszeniu wielko?ci i zdolno?ci bojowych si? bezpiecze?stwa Afganistanu (ANSF) jak równie? poprawie mo?liwo?ci ich kooperacji z ISAF.

Przeprowadzona wówczas diagnoza sytuacji oraz zak?adane cele dzia?a? wojennych sta?y si? podstaw? nowej strategii przedstawionej przez prezydenta Obam? 1 grudnia 2009 r. Demokrata podkre?li? konieczno?? pokonania Al-Kaidy, powstrzymania ofensywy talibów oraz wzmocnienia zdolno?ci bojowych ANSF. Waszyngton uzna?, ?e osi?gniecie tych ambitnych celów wymaga wys?ania w rejon konfliktu dodatkowych 30 tys. ?o?nierzy (??cznie kontyngent Stanów Zjednoczonych w Afganistanie mia? wynie?? 100 tys.) [2]. Zwi?kszenie kontyngentu ameryka?skiego mia?o by? tymczasowe (na wzór irackiego Surge). Zak?adano ponadto, ?e proces wycofywania jednostek z Afganistanu rozpocznie si? w lipcu 2011 roku.

Afga?ski Surge

Planowana ofensywa zosta?a skoncentrowana geograficznie. Priorytetow? rol? przyznano po?udniowemu Afganistanowi (prowincje: Kandahar – „matecznik talibów”, Helmand – „spichlerz talibów”). Drugie miejsce w hierarchii przypad?o wschodniemu Afganistanowi, który stanowi? bezpieczne schronienie talibów m.in. dla siatki Haqqani’ego. Decyzja o skoncentrowaniu zasobów sojuszniczych na wskazanych obszarach okaza?a si? s?uszna. Pozwoli?a na zwi?kszenie bezpiecze?stwa w teatrze dzia?a? do ko?ca 2012 r., co umo?liwi?o wycofanie jednostek rozmieszczonych w ramach operacji Surge (zako?czone we wrze?niu 2012 r.).

Administracja Obamy bardzo optymistycznie oceni?a rezultaty operacji, która pozwoli?a na przekazanie odpowiedzialno?ci za bezpiecze?stwo afga?skim si?om bezpiecze?stwa. Warto zada? pytanie czy rzeczywi?cie operacja zako?czy?a si? takim sukcesem. Z jednej strony, raporty dla Kongresu wskazuj? na pozytywne zjawiska tj. spadek liczby ofiar cywilnych w wyniku dzia?a? ISAF, ataków rebelianckich, zamachów za pomoc? improwizowanych ?adunków wybuchowych. ANSF przej??y odpowiedzialno?? za bezpiecze?stwo w Afganistanie (czerwiec 2013 r.). Od tej chwili ISAF pe?ni jedynie rol? wspieraj?c?. Co wi?cej, znacz?co (o ponad 50%) spad? równie? poziom ofiar w szeregach si? mi?dzynarodowych. Z drugiej strony, o czym cz?sto „zapomina si?”, wzros?a liczba ofiar cywilnych, które ponios?y ?mier? za spraw? operacji rebeliantów. Jak zauwa?a Tomasz Ot?owski owe oceny s? nazbyt optymistyczne. Statystyki opracowywane przez ekspertów ameryka?skich dotycz?ce sytuacji bezpiecze?stwa w Afganistanie przygotowywano w sposób kreatywny m.in. nie uwzgl?dniaj? wszystkich rodzajów ataków  (m.in. porwania) czy te? nieudanych zamachów z u?yciem improwizowanych ?adunków wybuchowych. Z punktu widzenia poczucia bezpiecze?stwa obywateli s? one bardzo istotne. Co wi?cej, spadkowi ofiar w szeregach ISAF towarzyszy? ich wzrost po stronie ANSF.

Zwyci?stwo?

Warto zada? sobie pytanie czy kampania prowadzona w Afganistanie zako?czy?a si? sukcesem strategicznym… Pojawia si? kolejna w?tpliwo??: kiedy mamy do czynienia ze zwyci?stwem, a kiedy z pora?k? w konflikcie zbrojnym? Zwyci?stwo ma charakter kontekstowy, ocena dokonana w danej chwili mo?e zosta? zrewidowana pod wp?ywem rozwoju sytuacji. Zwyci?stwo powinno zosta? przeanalizowane w odniesieniu do dwóch aspektów: rozstrzygaj?cego charakteru (ang. decisiveness) i realizacji strategii (ang. achievement). Pierwszy, wydaje si? trudniejszy do osi?gni?cia, odnosi si? do wymiaru politycznego (d?ugofalowe cele polityczne), stanowi miar? trwa?o?ci osi?gni?tego sukcesu. Z kolei celem drugiego jest ocena post?pów militarnych.

Analizowanie rezultatu dzia?a? wojennych w kategoriach zero-jedynkowych jest zbytnim uproszczeniem (obok zwyci?stwa i pora?ki – dwa punkty skrajne – znajduj? si? równie? stadia po?rednie). W odniesieniu do pierwszego kryterium, z punktu widzenia ISAF mo?na uzna?, ?e sukces militarny zosta? osi?gni?ty (przynajmniej je?li odniesiemy si? do celów operacji Surge). Nie mo?na jednak zapomina? o znacz?cych kosztach dzia?a? wojennych. I to nie tylko finansowych. Tylko w przypadku Stanów Zjednoczonych te ostatnie w latach bud?etowych 2001-2013 przekroczy?y 640 mld dolarów. W przypadku USA na uwag? zas?uguj? równie? znacz?ce straty ludzkie (ponad 2,3 tys. ?o?nierzy).

Jednocze?nie nale?y pami?ta?, ?e dzia?ania wojenne w Afganistanie nadal trwaj?. Jak s?usznie zauwa?y? prezydent Obama o wiele ?atwiej zacz?? wojn? ni? j? sko?czy?. Mimo ?e operacja ISAF zmierza ku ko?cowi, to rok 2014 nie zako?czy definitywnie obecno?ci si? mi?dzynarodowych w tym pa?stwie. Po jej zako?czeniu NATO b?dzie realizowa? operacj? doradczo-szkoleniow? Deliberate Force. Stany Zjednoczone planuj? pozostawi? na terytorium Afganistanu niemal 10 tysi?cy ?o?nierzy (obecnie jest ich trzykrotnie wi?cej), którzy maj? zosta? wycofani do ko?ca 2016 r.

Decyzja o utrzymaniu kontyngentu ameryka?skiego w Afganistanie wydaje si? krokiem w dobrym kierunku, zw?aszcza gdy uwzgl?dnimy post?puj?c? destabilizacj? Iraku. U progu prezydentury demokraty poziom bezpiecze?stwa w Iraku mo?na by?o uzna? za satysfakcjonuj?cy. Wycofanie si? zbrojnych Stanów Zjednoczonych z tego pa?stwa w 2011 r. pozostawi?o pró?ni? bezpiecze?stwa. Pozwoli?o równie? na przegrupowanie oraz podj?cie dzia?a?, które doprowadzi?y do destabilizacji sytuacji.

Co do drugiego kryterium wydaje si?, ?e uznanie, i? w Afganistanie odniesiono zwyci?stwo strategiczne jest nieuprawnione. Co prawda dzi?ki operacji Surge osi?gni?to post?p, to jednak szansa na ca?kowit? stabilizacj? w zaledwie kilka lat zosta?a utracona w latach 2002-2006. Odwrócenie uwagi od Afganistanu na rzecz Iraku uniemo?liwi?o doprowadzenie operacji do zwyci?skiego ko?ca. Mimo do?wiadcze? irackich nie uda?o si? unikn?? b??dów pope?nionych przez poprzednika. Na czo?o wysuwa si? decyzja o zaanga?owaniu w konflikt, w którym stawk? jest wiarygodno?? USA jako mocarstwa globalnego, a szanse na odniesienie pe?nego zwyci?stwa wydaj? si? niewielkie. Jednocze?nie bogatsi o do?wiadczenia irackie Amerykanie zadbali o wi?ksze zaanga?owanie ze strony sojuszników jak równie? postarali si?, aby zagwarantowa? wsparcie dla ANSF po zako?czeniu obecno?ci ISAF.

 


[1] W pa?dzierniku 2001 r. rozpocz?to operacj? pod kryptonimem Enduring Freedom. W grudniu na mocy rezolucji Rady Bezpiecze?stwa Organizacji Narodów Zjednoczonych (RB ONZ) nr 1386 powo?ano ISAF. W latach 2002-2006 na terytorium Afganistanu dzia?a?y obie ww. misje, pierwsza – przeciwrebeliancka pod dowództwem ameryka?skim na po?udniu, druga – stabilizacyjna (ISAF) pod egid? NATO na pó?nocy. W 2006 r. NATO przej??o dowodzenie nad operacj? Enduring Freedom, co otworzy?o natowsk? faz? wojny w Afganistanie, która trwa do chwili obecnej.

[2] Zgodnie z nadziejami ameryka?skiego prezydenta sojusznicy Stanów Zjednoczonych równie? wys?ali dodatkowe jednostki (7 tys. ?o?nierzy).


Przeczytaj te?:

To be happy it is important to be healthy. How can medicines help up? It isn’t tough for immigrants to purchase drugs online. How it is possible? For example Xylocaine causes loss of feeling in an area of your body. Given during childbirth. Secondly treats emergency core rhythm problems. Usually, if you have lost the charisma, charm to a particular partner, treatment options like Cialis to improve potency is unlikely to help him back. Cialis is a drug used to treat different troubles. What do you already know about sildenafil vs tadalafil? Apparently each adult has heard about vardenafil vs sildenafil. (Read more http://rootinfonline.com/cialis-for-daily-use.html). Like all other medications, Cialis is also classified accordingly of it’s active element. While the medicine is credited with nerve hurt, it can also cause sexual upset. The most common possibly serious side effects of such medicaments like Cialis is stuffy or runny nose. Tell local physician if you have any unwanted side effect that bothers you. Discuss the matter with your soundness care professional to ensure that you can use this drug. Some tests can be used to extent of male sexual problems.

The following two tabs change content below.

Łukasz Smalec

Absolwent Instytutu Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego w specjalności bezpieczeństwo i studia strategiczne (2011 r.) oraz Szkoły Głównej Handlowej (kierunek zarządzanie, 2013). Doktorant na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Politycznych UW. Odbywał staże w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych (2010) oraz Ministerstwie Spraw Zagranicznych (2012).W przeszłości współpracownik portalu stosunki.pl oraz miesięcznika Stosunki Międzynarodowe. Zainteresowania badawcze: bezpieczeństwo międzynarodowe po Zimnej Wojnie, polityka bezpieczeństwa oraz kultura strategiczna USA, region "Globalnych Bałkan" (zwłaszcza Irak, Iran and Afganistan), rywalizacja/współpraca amerykańsko-chińska oraz problematyka północnokoreańska. kontakt: lukasz.smalec(at)centruminicjatyw.org

Brak komentarzy on "„Wojna Obamy” zmierza ku końcowi"

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>