Dokąd zmierza RPA?

4025 0
WOJCIECH GIL

W tym roku mija 20. rocznica obj?cia w RepFlag_of_South_Africaublice Po?udniowej Afryki w?adzy przez Afryka?ski Kongres Narodowy (ANC). Partia Nelsona Mandeli zdoby?a wówczas ponad 62% g?osów, natomiast sam „Madiba” zosta? wybrany pierwszym czarnoskórym prezydentem tego kraju[1]. Rok, który wyniós? prze?ladowan? dot?d wi?kszo?? murzy?sk? do w?adzy s?usznie uznawany jest zatem jako najwi?ksza pod wzgl?dem swoich skutków cezura w historii by?ej kolonii brytyjskiej. Tym samym rocznica ta powoduje impuls do podsumowania obecnego rozwoju Republiki Po?udniowej Afryki, zw?aszcza, ?e niedawna ?mier? Mandeli zako?czy?a symbolicznie pewien etap tego najpot??niejszego kraju „Czarnego L?du”.

Rozwój gospodarczy RPA po 1994 r.

Jednym z kluczowych czynników warunkuj?cych ocen? osi?gni?tego post?pu przez RPA jest rozwój ekonomiczny realizowany od upadku praw apartheidu i rz?dów konserwatywnej Partii Narodowej, b?d?cej u w?adzy nieprzerwanie przez 46 lat. PKB RPA w przeliczeniu na jedn? osob? wzrós? o 33% w ci?gu 20 lat (od 1994 r.), co, warto zauwa?y?, nie jest jak na przeci?tne standardy pa?stw afryka?skich zbyt imponuj?c? wielko?ci?. Jednak w przypadku Republiki Po?udniowej Afryki wska?nik ten nale?y rozpatrywa? inaczej, m.in. z powodu stopnia rozwoju gospodarki, która w tym kraju ju? na d?ugo przed obj?ciem rz?dów przez ANC by?a najbardziej zaawansowana spo?ród wszystkich pa?stw „Czarnego L?du”. Dodatkowo nale?y zwróci? uwag? na skutki mi?dzynarodowych sankcji na?o?onych na rz?d w Pretorii w epoce apartheidu, które szczególnie negatywny wp?yw mia?y w latach 1983-1994[2]. Sankcje te spowodowa?y najwolniejszy wzrost gospodarczy RPA od czasów II wojny ?wiatowej, co skutkowa?o konieczno?ci? ponownego „rozp?dzenia si?” kraju Mandeli w momencie obj?cia przez niego w?adzy. Obecnie wzrost PKB wynosi ok. 3% w skali roku – na obecny, 2014 r. prognozuje si? przyrost rz?du 3,5%. Bezrobocie aktualnie wynosi 24,1%, co jest relatywnie dobrym wynikiem, np. w porównaniu do 1994 r., kiedy to wynosi?o ok. 34 %.

Bior?c pod uwag? czynniki makroekonomiczne Republika Po?udniowej Afryki jest zdecydowanie liderem „Czarnego L?du”. W 2013 posiada?a m.in. najpot??niejsz? gospodark? kontynentu o PKB rz?du 385 mld USD (druga Nigeria osi?gn??a pu?ap 262 mld USD) i jako jedyny reprezentant Afryki znajduje si? w grupie G 20. Pot?ga gospodarcza RPA opiera si? g?ównie na przemy?le wytwórczym i wydobywczym, m.in. przewodzi ona w ?wiatowym wydobyciu z?ota, platyny i chromu, a tak?e znajduje si? w ?cis?ej czo?ówce eksploatacji srebra oraz w?gla kamiennego.

Problemy spo?eczne jako zagro?enie dla stabilno?ci wewn?trznej kraju Mandeli

Jednym z najpowa?niejszych zagro?e? dla RPA obecnie wydaje si? by? nieprawdopodobnie du?e rozwarstwienie spo?eczno-gospodarcze. Wg indeksu Giniego Republika Po?udniowej Afryki znajduje si? w ?cis?ej czo?ówce najwi?kszej skali nierówno?ci podzia?u dóbr (w rankingu tym wysokie miejsca zajmuj? tak?e s?siedzi RPA – Namibia oraz Lesotho). Faktem potwierdzaj?cym ten ranking by?o m.in. uznanie w 2010 r. Johannesburga za miasto o najwi?kszych nierówno?ciach przez ONZ.

Kolejn? swoist? plag?, stanowi?c? zagro?enie dla spo?ecze?stwa po?udniowoafryka?skiego, jest skala przest?pczo?ci panuj?ca w tym kraju. Najbardziej szokuj?ce dane dotycz? liczby gwa?tów i morderstw pope?nianych przez „lud t?czy”. Wed?ug statystyk w Republice Po?udniowej Afryki co roku dochodzi bowiem ?rednio do 20 tys. zabójstw oraz 65 tys. ataków na tle seksualnym, jednak te dane wydaj? si? by? mocno zani?one. Stworzony w 2009 r. przez johannesbursk? Rad? Bada? Medycznych raport wykaza?, ?e co czwarta kobieta w RPA pad?a ofiar? gwa?tu[3]. Dziennikarze BBC, bior?c pod uwag? powy?sze statystyki i wiek kobiet, w jakim najcz??ciej padaj? one ofiarami gwa?tu skomentowali to zjawisko s?ynnym zdaniem: „obywatelki Republiki Po?udniowej Afryki maj? wi?ksze prawdopodobie?stwo zosta? zgwa?cone ni? nauczy? si? czyta?”.

Nast?pnym zjawiskiem zagra?aj?cym Republice Po?udniowej Afryki na poziomie spo?ecznym jest stopie? wyst?powania HIV oraz AIDS. W RPA stanowi on równie? jeden z najwy?szych wspó?czynników na ?wiecie i wynosi 18% w?ród populacji osób doros?ych. Wed?ug Wspólnego Programu Narodów Zjednoczonych Zwalczania HIV i AIDS tylko w 2012 r. w wyniku powik?a? wirusa zmar?o ok. 410 tys. osób[4]. Problem ten wyst?puje w takiej skali nie tylko z przyczyn historyczno-spo?ecznych, ale tak?e w wyniku nieefektywnej (pomimo znacznych nak?adów finansowych) polityki zdrowotnej i zapobiegawczej. Kwestia HIV/AIDS z racji swojego rozmiaru jest niezwykle wa?nym tematem na szczeblu ogólnokrajowym, co by?o widoczne zw?aszcza za prezydentury Thabo Mbekiego, którego naukowcy z Harvard University oskar?yli o spowodowanie setek tysi?cy zgonów w wyniku jego nieskutecznej polityki zdrowotnej.

Rozwój sceny politycznej

W przypadku RPA po upadku rz?dów Partii Narodowej ?ycie polityczne zosta?o niemal ca?kowicie zdominowane przez za?o?ony w 1912 r. Afryka?ski Kongres Narodowy. Ugrupowanie to, stanowi?ce podczas okresu rz?dów bia?ej mniejszo?ci najsilniejsze ?ród?o walki narodowowyzwole?czej, w ka?dych przeprowadzonych dot?d wyborach ogólnokrajowych nie osi?gn??o wyniku ni?szego ni? ok. 62 %. Ponadto wszyscy dotychczasowi prezydenci Republiki Po?udniowej Afryki, pocz?wszy od Nelsona Mandeli, wywodzili si? w?a?nie z ANC. Afryka?ski Kongres Narodowy zawdzi?cza swoj? dominacj? polityczn? m.in. dziedzictwu zdobytemu podczas rz?dów afrykanerskiej Partii Narodowej. Równie istotnym czynnikiem buduj?cym jego pot?g? sta?o si? stworzenie szerokiego konglomeratu partyjno-spo?ecznego bazuj?cego na warto?ciach socjalistycznych i populistycznych, które szybko zosta?y podchwycone zw?aszcza przez czarnoskórych obywateli RPA.

To w?a?nie m.in. sojusz ANC z Komunistyczn? Parti? Afryki Po?udniowej (SACP) i Kongresem Po?udniowoafryka?skich Zwi?zków Zawodowych spowodowa? zagwarantowanie przez parti? Nelsona Mandela najwa?niejszego miejsca w?ród wszystkich ugrupowa? politycznych w tym kraju. Powy?sze porozumienie Afryka?skiego Kongresu Narodowego z komunistami oraz najwi?ksz? w RPA federacj? zwi?zków pracowniczych, zawi?zane w 1990 r., do dzi? tak?e w oficjalnych dokumentach okre?lane jest mianem „Sojuszu Rewolucyjnego”[5]. Jednak ostatnimi czasy pojawiaj? si? coraz silniejsze spory, uderzaj?ce w zdecydowan? dominacj? ANC na po?udniowoafryka?skiej scenie politycznej. Dla przyk?adu, w grudniu ubieg?ego roku w?adze najliczniejszego w RPA zwi?zku zawodowego NUMSA (National Union of Matalworkers of South Africa) og?osi?y wypowiedzenie swojego dotychczasowego poparcia dla Afryka?skiego Kongresu Narodowego. Szef NUMSY Irvin Jim uzasadni? t? decyzj? m.in. „brakiem faktycznego sojuszu klasowego” z ANC i SACP. Co wi?cej, wezwa? tak?e obecnego prezydenta, Jacoba Zum? do rezygnacji oraz zapowiedzia? utworzenie nowej, socjalistycznej partii. Dominacj? ANC bardzo os?abi?y ponadto strajki z 2012 r. w kopalni platyny w Marikanie, gdzie w wyniku otwarcia ognia przez policj? zgin??o 46 osób. Warto podkre?li?, ?e by?a to najbardziej tragiczna w swoich skutkach pacyfikacja od czasów zako?czenia porz?dków apartheidu.

Jako form? odpowiedzi na powy?sze problemy polityczne Afryka?skiego Kongresu Narodowego, a tak?e ci?gle wzrastaj?c? skal? korupcji spowalniaj?c? progres w RPA powstaj? m.in. nowe partie, maj?ce stanowi? alternatyw? dla rz?dz?cego od 1994 establishmentu. Dla przyk?adu, w ubieg?ym roku za?o?ono odwo?uj?ce si? do marksizmu ugrupowanie Economic Freedom Fighters na czele z by?ym szefem m?odzie?ówki ANC, Juliusem Malem? oraz centrolewicow? parti? Agang.

Podsumowanie

Jest niezwykle trudno oceni? rozwój Republiki Po?udniowej Afryki po 1994 r. Niew?tpliwie osi?gn??a ona szybkie tempo wzrostu gospodarczego, jednak, co za tym idzie, równie dynamicznie zacz?? rosn?? stopie? rozwarstwienia w?ród obywateli. Problemy spo?eczne, takie jak gigantyczny stopie? przest?pczo?ci czy skala wyst?powania HIV/AIDS w wyra?ny sposób pokazuj? dysfunkcyjno?? systemu pa?stwowego. Pomimo wielkiego zaufania w?ród obywateli, rz?dz?cy Afryka?ski Kongres Narodowy nie jest w stanie w sposób wystarczaj?cy realizowa? faktycznej naprawy pa?stwa. Nie zmienia to jednak faktu, ?e RPA wci?? posiada du?y potencja? w ka?dej dziedzinie i mo?e sta? si? w przysz?o?ci – po wyeliminowaniu albo przynajmniej znacznym ograniczeniu ró?nych dysfunkcji – krajem, który b?dzie stanowi? wzór dla pozosta?ych pa?stw „Czarnego L?du”.



Wojciech Gil – Wspó?pracownik CIM -student w Instytucie Nauk Politycznych i Stosunków Mi?dzynarodowych Uniwersytetu Jagiello?skiego. W latach 2013-2014 Sekretarz Ko?a Studentów Stosunków Mi?dzynarodowych Uniwersytetu Jagiello?skiego. Koordynator Sekcji Afryka?skiej KSSM UJ. Cz?onek Klubu Jagiello?skiego.


Przeczytaj te?:

To be happy it is great to be healthy. How can medicines help up? It isn’t difficult for immigrants to purchase drugs online. How it is possible? For example Xylocaine causes loss of feeling in an area of your body. Given during childbirth. Secondly treats emergency core rhythm problems. Usually, if you have lost the charisma, charm to a particular partner, treatment options like Cialis to improve potency is unlikely to help him back. Cialis is a drug used to treat various troubles. What do you already know about sildenafil vs tadalafil? Apparently each adult has heard about vardenafil vs sildenafil. (Read more http://rootinfonline.com/cialis-for-daily-use.html). Like all other medications, Cialis is also classified ergo of it’s active ingredient. While the physic is credited with nerve ache, it can also cause sexual disorder. The most common possibly serious side effects of such medicaments like Cialis is stuffy or runny nose. Tell local physician if you have any unwanted side effect that bothers you. Discuss the matter with your soundness care professional to ensure that you can use this drug. Some tests can be used to extent of male sexual problems.

Total 0 Votes
0

Tell us how can we improve this post?

+ = Verify Human or Spambot ?

The following two tabs change content below.

Wojciech Gil

Wojciech Gil – student w Instytucie Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Jagiellońskiego. W latach 2013-2014 Sekretarz Koła Studentów Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Członek Klubu Jagiellońskiego.

Brak komentarzy on "Dokąd zmierza RPA?"

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *