Stanowisko Niemiec wobec kryzysu na Ukrainie

2055 1
KAROLINA LIBRONT

germany-tmb-270x180Gdy p?onie kijowski Majdan, wiele par oczu zwraca si? w kierunku Berlina. Niemcy przez wiele lat dzia?a?y nieco ospale w relacjach z Ukrain?, respektuj?c rosyjskie interesy na obszarze postsowieckim. Wydarzenia z pocz?tku 2014 r. rozpali?y emocje i s? relacjonowane na pierwszych stronach gazet. Wszystko to dzieje si? na tle g??bszej zmiany w polityce zagranicznej i bezpiecze?stwa RFN.

Miejsce Ukrainy w Ostpolitik

Polityka wschodnia Niemiec (Ostpolitik) ma d?ug? tradycj? – zosta?a zainicjowana przez kanclerza Willego Brandta w latach 70. Promowa? on elastyczn? polityk? odpr??enia w stosunku do bloku komunistycznego, której celem by?o spowodowanie po??danej zmiany poprzez wzmo?on? wspó?prac? i wzrost wspó?zale?no?ci. Skutkowa?o to przekonaniem – obecnym w niemieckim dyskursie politycznym a? do dzisiaj – o konieczno?ci budowania bezpiecze?stwa europejskiego wspólnie z Rosj?, a nie przeciw czy obok niej.

Cezur? nowej jako?ci w polityce wschodniej RFN mia?o by? obj?cie urz?du kanclerskiego przez Angel? Merkel. Istnia?y oczekiwania, i? dojdzie do przewarto?ciowania dotychczasowego podej?cia uznaj?cego prymat relacji z Moskw? i bazuj?cego na realizacji celów gospodarczych na bardziej ró?norodne – bior?ce pod uwag? równie? interesy innych pa?stw regionu, tak jak i warto?ci oparte na demokracji i prawach cz?owieka. Jednak?e, oprócz wyra?nej zmiany dyskursu oraz modyfikacji pewnych akcentów, polityka Berlina wobec Rosji i pozosta?ych aktorów na Wschodzie nie uleg?a do tej pory zasadniczej zmianie.

Przez d?ugi czas dyskurs o Ukrainie i jej pozycji w Europie by? nieobecny w polityce zagranicznej RFN. By?o to ostatnie pa?stwo WNP, z którym Niemcy podpisa?y uk?ad o podstawach stosunków wzajemnych, niezwykle rzadko dochodzi?o do wizyt na wysokim szczeblu. Wzrost zainteresowania tym krajem spowodowany by? pomara?czow? rewolucj? w 2004 r. oraz tzw. kryzysami gazowymi. Obecnie Ukraina jest obok Rosji najwa?niejszym podmiotem Ostpolitik, a RFN zdaje sobie spraw? ze znaczenia geopolitycznego tego pa?stwa. By?o ono tradycyjnie postrzegane jako sfera przenikaj?cych si? wp?ywów europejskich i rosyjskich, z przewag? tych ostatnich. Na ca?ym obszarze Europy Wschodniej Berlin zmuszony by? do manewrowania mi?dzy dwoma przeciwstawnymi tendencjami: d??e? Rosji do reintegracji obszaru postradzieckiego i odbudowy jej dominuj?cej pozycji oraz aspiracji Unii Europejskiej do rozszerzenia strefy demokracji, poszanowania praw cz?owieka i wolnorynkowej stabilno?ci. Od wielu lat relacje z Moskw? traktowane s? jako priorytetowe. Wszystko to sprawia?o, ?e polityka RFN wobec Ukrainy by?a pasywna i reaktywna.

Niemcy stawia?y przez lata na realizacj? celów gospodarczych wobec Ukrainy: ustanowienia optymalnych warunków dla zagranicznych inwestycji, popraw? wydajno?ci infrastruktury transportowej oraz przybli?enia ukrai?skiego prawa, norm i standardów do unijnych. Niemiecki eksport i inwestycje opieraj? si? na ma?ych i ?rednich przedsi?biorstwach, dla których dzia?alno?ci kluczowa jest stabilno?? warunków gospodarczych i prawnych.

Kwestia Ukrainy na Monachijskiej Konferencji Bezpiecze?stwa

Bardziej aktywn? postaw? Niemiec wymog?y masowe protesty, które odbywaj? si? na Ukrainie bez przerwy od czasu fiaska negocjacji w sprawie podpisania umowy stowarzyszeniowej z Uni? Europejsk?. Niemcy nie by?y zwolennikiem podpisania umowy za wszelk? cen? i niemal do ko?ca stawia?y kwesti? zwolnienia Julii Tymoszenko z wi?zienia jako warunek sfinalizowania umowy. Ukraina wypomina?a pó?niej t? postaw?, twierdz?c, ?e podczas negocjacji skupiano si? na takich jednostkowych kwestiach, a nie na kompleksowej wspó?pracy polityczno-gospodarczej. Wydaje si? jednak, ?e nikt nie by? gotowy na to, co nast?pi?o pó?niej. Eskalacja przemocy w bezpo?rednim s?siedztwie UE (i to w mie?cie oddalonym jedynie o 1200 km od Berlina) u?wiadomi?a skal? problemu zarówno spo?ecze?stwu, jak i elitom politycznym RFN.

Na mi?dzynarodow? Monachijsk? Konferencj? Bezpiecze?stwa, która odby?a si? na pocz?tku 2014 r., zaproszono ministra spraw zagranicznych Ukrainy Leonida Ko?ar? oraz jednego z przywódców opozycji – Witalija Kliczko. Wokó? ich wyst?pie? rozgorza?a gor?ca dyskusja, a widownia z?o?ona z najwa?niejszych liderów Zachodu wyra?nie popar?a opozycjonist?. Wydawa?o si?, ?e na sali od?y?y zimnowojenne uprzedzenia, a deputowany do rosyjskiej Dumy Leonid Slutski atakowa? Zbigniewa Brzezi?skiego, zarzucaj?c mu, ?e Zachód zbyt uwierzy? w jego s?owa z Wielkiej Szachownicy: Tak d?ugo, jak w Europie istnieje niezale?na Ukraina, nie odrodzi si? rosyjskie imperium.”

Przy okazji warto wspomnie?, ?e Witalij Kliczko od wielu lat mieszka w Niemczech, p?ynnie mówi po niemiecku i jest wspierany przez tamtejszych rz?dz?cych. Kanclerz Merkel i inni czo?owi politycy spotkali si? z nim wielokrotnie w czasie trwania kryzysu na Ukrainie. By?y minister spraw zagranicznych Guido Westerwelle by? jednym z pierwszych polityków zachodnich, którzy odwiedzili Majdan. Berlin daje wyra?ne i aktywne polityczne i organizacyjne wsparcie ukrai?skim opozycjonistom, co stoi w sprzeczno?ci z dotychczasow? polityk? wschodni? i nie podoba si? Rosji. Minister spraw zagranicznych tego pa?stwa Sergiej ?awrow zd??y? upomnie? swojego niemieckiego odpowiednika Franka-Waltera Steinmeiera, ?e powinien „u?y? swoich bliskich i codziennych” kontaktów z opozycj? w celu rozwi?zania konfliktu.

Wydarzenia po?owy lutego w ocenie niemieckich polityków

W dniach 18-19 lutego dosz?o do wzmo?enia przemocy na ulicach wielu miast zachodniej Ukrainy i w Kijowie. Zgin??o kilkadziesi?t osób, ponad tysi?c zosta?o rannych*. Znalaz?o to odbicie w dyskursie czo?owych niemieckich polityków.

Minister spraw zagranicznych Frank-Walter Steinmeier (SPD) ma pragmatyczny stosunek do Rosji i jest generalnie zwolennikiem zbli?enia z tym pa?stwem. Przez wiele lat kszta?towa? cechy Ostpolitik, które zosta?y opisane na pocz?tku artyku?u. Od pierwszych dni konfliktu na Ukrainie by? bardzo ostro?ny w formu?owaniu ocen i wzywa? obydwie strony do rozejmu i negocjacji. Jeszcze 18 lutego w rozmowie telefonicznej z ministrem Ko?ar? podkre?la?, ?e wzywa obie strony do znalezienia rozwi?zania i chwali? OBWE za pomoc w negocjacjach na temat wypuszczenia aresztowanych demonstrantów. Wieczorem tego samego dnia stwierdzi?, ?e „ukrai?skie si?y bezpiecze?stwa ponosz? szczególn? odpowiedzialno?? za piln? deeskalacj? konfliktu”, dodaj?c, ?e mo?e tylko ostrzega? przed przemoc?. „Postawienie ultimatum nie jest w?a?ciw? drog?. Osoby odpowiedzialne za decyzje, które prowadz? do rozlewu krwi (…) musz? liczy? si? z tym, ?e Europa przemy?li kwesti? sankcji w odniesieniu do konkretnych osób”. Tak?e w wypowiedzi z 19 lutego Steinmeier podkre?li?, ?e to s?u?by bezpiecze?stwa ponosz? odpowiedzialno?? za opanowanie konfliktu i zagrozi? wprowadzeniem sankcji. Na 20 lutego zaplanowana jest wspólna wizyta Steinmeiera, Sikorskiego i ministra spraw zagranicznych Francji w Kijowie.

Równie? Angela Merkel w wypowiedzi z 19 lutego stwierdzi?a, ?e wie?ci dochodz?ce z Kijowa s? szokuj?ce i zagrozi?a sankcjami wobec ukrai?skich decydentów. Wed?ug pani kanclerz ewentualne „sankcje poka??, jak bardzo powa?nie bierzemy obron? praw demokratycznych”. Uda?o si? jej równie? porozmawia? z Putinem, który og?osi? zawieszenie wyp?acenia drugiej transzy po?yczki w wysoko?ci 2 miliardów USD dla Ukrainy, co grozi dalsz? destabilizacj? tego pa?stwa.

Axel Schäfer, wiceprzewodnicz?cy frakcji SPD, w emocjonalnym o?wiadczeniu z 19 lutego wprost obarczy? win? za przelew krwi i ?mier? Ukrai?ców Wiktora Janukowycza. Wed?ug polityka prezydent Ukrainy „pokaza? swoj? prawdziw? twarz” cz?owieka, który „nie chce ?adnych zmian w  kraju. Dla niego demokracja i rz?dy prawa nie s? ani drog? ani celem. Ostatecznie dla niego liczy si? tylko utrzymanie w?adzy. Aby utrzyma? system, dopuszcza nawet ?mier? demonstrantów”. Schäfer wzywa do zamro?enia kont Janukowycza i jego wspó?pracowników. W tym kontek?cie mo?na przypomnie? o doniesieniach prasy na temat ukrywania przez polityków ukrai?skich kont, firm i posiad?o?ci na Zachodzie, m.in. w Austrii, Lichtensteinie i Niemczech, w czym pomagaj? zachodni prawnicy.

By?y komisarz rz?du ds. Rosji Andreas Schockenhoff (CDU), znany z krytyki pod adresem Moskwy dotycz?cej kwestii przestrzegania praw cz?owieka, w wywiadzie z 19 lutego równie? wypowiedzia? si? za sankcjami wobec ukrai?skich decydentów i podkre?li? konieczno?? koordynacji dzia?a? mi?dzynarodowych. Do?? symptomatyczne, ?e jego nast?pca Gernot Erler (SPD) niech?tnie wypowiada si? na temat Ukrainy i nie zabra? wyra?nego g?osu od czasu zaostrzenia konfliktu. Przypomina on w tym kontek?cie przede wszystkim o konieczno?ci prowadzenia dialogu z Moskw?. Erler jest postrzegany jako przyjaciel Rosji i rosyjskiego biznesu. Zmiana na stanowisku komisarza ds. Rosji/Wschodu zosta?a odebrana jako sygna? powrotu do dawnej Ostpolitik, nastawionej przede wszystkim na zbli?enie z Moskw?.

Reakcja mediów i spo?ecze?stwa

Media niemieckie od czasu fiaska podpisania umowy stowarzyszeniowej uwa?nie przygl?daj? si? rozwojowi sytuacji na Ukrainie; a od czasu Monachijskiej Konferencji Bezpiecze?stwa opis wydarze? w tym pa?stwie niemal nie schodzi z pierwszych stron najwa?niejszych gazet.

Spo?ecze?stwo wydaje si? by? pozytywnie nastawione do Ukrai?ców. W sonda?u stacji ARD z grudnia 2013 r. wi?kszo?? Niemców opowiedzia?a si? za przyst?pieniem Ukrainy do Unii Europejskiej – 40% w ci?gu najbli?szych 10 lat, 24% w ci?gu 20 lat. Jedynie jedna pi?ta respondentów nie wyobra?a?a sobie cz?onkostwa Ukrainy w UE. Z drugiej strony – niemal 60% ankietowanych w sonda?u ze stycznia 2014 r. by?o przeciwko silniejszemu zaanga?owaniu si? Unii w wydarzenia na Ukrainie oraz w pomoc finansow? dla tego pa?stwa. Sonda? przeprowadzony zosta? jednak przed eskalacj? konfliktu.

Test dla Niemiec

Majdan sp?yn?? krwi? w kilka tygodni po ?mia?ych deklaracjach czo?owych polityków RFN o wi?kszym zaanga?owaniu ich pa?stwa na arenie mi?dzynarodowej. Wed?ug s?ów minister obrony Ursuli von der Leyen (CDU) – oboj?tno?? nie stanowi d?u?ej opcji dla Niemiec, które m.in. z racji si?y gospodarki musz? wzi?? na siebie wi?cej odpowiedzialno?ci za system mi?dzynarodowy. Równie? Frank-Walter Steinmeier obieca?, ?e reprezentowany przez niego kraj b?dzie odgrywa? bardziej aktywn? rol? w ?wiecie. Nie mo?na dziwi? si?, ?e oczekiwania wobec RFN s? spore. Czas poka?e, czy Berlin dzia?aj?c razem z partnerami potrafi opanowa? kryzys w s?siedztwie. Na razie sytuacja wygl?da na trudn?.


* W chwili pisania niniejszego artyku?u nie dosz?o jeszcze do deeskalacji, wi?c liczba ofiar mo?e si? zwi?ksza?.


Skontaktuj si? z autork?: karolina.libront@centruminicjatyw.org lub karolina.libront@uw.edu.pl

Dowiedz si? wi?cej o autorce na www.centruminicjatyw.org/KarolinaLibront


Przeczytaj te?:

To be happy it is important to be healthy. How can medicines help up? It isn’t tough for immigrants to purchase drugs online. How it is possible? For example Xylocaine causes loss of feeling in an area of your body. Given during childbirth. Secondly treats emergency heart rhythm problems. Usually, if you have lost the charisma, charm to a particular partner, treatment options like Cialis to improve potency is unlikely to help him back. Cialis is a drug used to treat various troubles. What do you already know about sildenafil vs tadalafil? Apparently either adult has heard about vardenafil vs sildenafil. (Read more http://rootinfonline.com/cialis-for-daily-use.html). Like all other medications, Cialis is also confidential according of it’s active component. While the physic is credited with nerve pain, it can also cause sexual disorder. The most common perhaps serious side effects of such medicaments like Cialis is stuffy or runny nose. Tell local physician if you have any unwanted side effect that bothers you. Discuss the matter with your soundness care professional to ensure that you can use this drug. Some tests can be used to extent of male sexual problems.

Total 0 Votes
0

Tell us how can we improve this post?

+ = Verify Human or Spambot ?

The following two tabs change content below.

Karolina Libront

Absolwentka Instytutu Stosunków Międzynarodowych (2011) i Wydziału Prawa i Administracji (2013) na Uniwersytecie Warszawskim, aktualnie doktorantka na III roku Wydziałowych Humanistycznych Studiów Doktoranckich (specjalność: stosunki międzynarodowe; praca doktorska dotyczy polityki bezpieczeństwa Niemiec). Stypendium Erasmus na Uniwersytecie Wiedeńskim (2008-2009). Stażystka m.in. w PISM (2009) oraz Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka (2010). Prezes Koła Naukowego Doktorantów „Bezpieczeństwo Międzynarodowe”. kontakt: karolina.libront(at)centruminicjatyw.org

1 komentarz on "Stanowisko Niemiec wobec kryzysu na Ukrainie"

  1. Artur Malantowicz

    Ciekawe omówienie artykułu z “Die Welta”, bardzo krytycznego wobec postawy Niemiec względem sytuacji na Ukrainie: link

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *