Francja: wybory samorządowe ważniejsze od europejskich?

1388 1
BARBARA MARCINKOWSKA

logo municipalesRok 2014 to w Europie rok wyborczy. Pa?stwa cz?onkowskie UE przygotowuj? si? do wyborów do Parlamentu Europejskiego (PE), które ju? od kilku miesi?cy mobilizuj? polityków i przedstawicieli organizacji spo?ecznych do aktywnych dzia?a?. Zdecydowanie najwy?szy stopie? „eurogor?czki” zaobserwowa? mo?na w Brukseli, gdzie wybory do PE przez m?odych spo?eczników traktowane s? jako ?wi?to demokratyzacji Unii Europejskiej i zwyci?stwo idei spo?ecze?stwa obywatelskiego [1]. Troch? dalej od Brukseli, do wyborów podchodzimy ju? nieco inaczej. W Polsce na przyk?ad zwyczajowo traktowane s? one jako badanie opinii publicznej i sonda?, która partia ma w danej chwili najwi?ksze poparcie – zw?aszcza je?li zbiegnie si? w czasie z wyborami parlamentarnymi. We Francji natomiast, od wyborów do PE okazuj? si? by? zdecydowanie wa?niejsze, przypadaj?ce na marzec 2014 roku, wybory samorz?dowe.

Dlaczego we Francji brak eurogor?czki?

Wybory do Parlamentu Europejskiego nie ciesz? si? we Francji tak? popularno?ci?, jak wybory krajowe [2], w tym lokalne. W 2009 roku udzia? wzi??o w nich ok. 40% uprawnionych do g?osowania. Dla porównania: w poprzednich wyborach samorz?dowych udzia? wzi??o ponad 60% Francuzów (municipales i cantonales 2008), w parlamentarnych (2012 r.) – ok 60%, a w prezydenckich (2012 r.) –  a? 80,34%. Ró?nice s? znaczne i po cz??ci wynikaj? z tego, ?e Francuzi, którzy wed?ug wielu stereotypów, znani s? ze swojego zami?owania do politykowania, manifestowania i brania aktywnego udzia?u w ?yciu politycznym kraju, wci?? bardziej zwi?zani s? z najbli?szym otoczeniem, na które mog? wywiera? konkretny wp?yw, ni? z odleg?? i ‘wirtualn?’ Bruksel?. Nic wi?c dziwnego, ?e temat municipales dominuje obecnie w prasie francuskiej, wypieraj?c niemal ca?kowicie tematyk? wyborów europejskich.

Czym s? municipales?

Municipales to rodzaj wyborów samorz?dowych, organizowanych raz na 6 lat, w których Francuzi wybieraj? cz?onków rad miejskich (lub szerzej – gminnych). Radni wybieraj? nast?pnie spo?ród siebie mera (maire, odpowiednik wójta czy burmistrza), który przewodniczy obradom rady. Wybory odbywaj? si? w dwóch turach. Ostatnie przeprowadzone zosta?y w 2008 roku, a tegoroczne planowane s? na 23 i 30 marca 2014 roku.

Reforma 2013 roku

Poza tym, ?e pozwalaj? Francuzom na wybór w?adz lokalnych – a wi?c tych, które faktycznie mog? zmieni? co? w najbli?szym otoczeniu zwyk?ego obywatela, tegoroczne wybory samorz?dowe budz? emocje równie? ze wzgl?du na reform? ordynacji wyborczej wprowadzon? w maju 2013 roku. Komentatorzy zwracaj? szczególn? uwag? na wprowadzenie dwóch zmian, które najbardziej dotykaj? mieszka?ców gmin o wielko?ci 1 tys. – 3,5 tys. mieszka?ców.

Pierwsza innowacja polega na ujednoliceniu systemu g?osowania w gminach francuskich, poprzez wprowadzenie takiej samej ordynacji wyborczej dla gmin powy?ej tysi?ca mieszka?ców (wcze?niej by?o to powy?ej 3,5 tys.). W za?o?eniu reforma ma zwi?kszy? liczb? radnych oraz zapewni? przestrzeganie zasady parytetu p?ci na listach wyborczych.

W gminach do 1000 mieszka?ców, radni wybierani b?d? tak jak do tej pory w wyborach wi?kszo?ciowych, w dwóch turach. Liczba radnych zale?y od wielko?ci gminy, nie ma jednak konieczno?ci przestrzegania parytetu p?ci, jak to zosta?o wprowadzone dla wi?kszych gmin. Ciekaw? opcj? jest mo?liwo?? zmiany kandydatów na li?cie (tzw. panachage), jednak, w przeciwie?stwie do lat poprzednich – zmian dokonywa? mo?na jedynie spo?ród osób, które zg?osi?y swoje kandydatury w wyborach. G?osuje si? na poszczególnych kandydatów, a nie na list?.

Ustawa o ordynacji wyborczej z 17 maja 2013 roku zwi?kszy?a procent gmin (poprzez obni?enie progu liczby mieszka?ców z 3,5 tys. do 1 tysi?ca), w których wybory do rad miejskich odbywa? si? b?d? wed?ug systemu proporcjonalnego [3], z zastosowaniem parytetów p?ci na listach wyborczych. Równie? w tych gminach wybory odbywaj? si? w dwóch turach [4]. Nie mo?na jednak zmienia? listy (dodawa? ani usuwa? nazwisk), jak to mia?o miejsce przed reform? w gminach do 3,5 tysi?ca mieszka?ców.

Druga zmian? jest wprowadzenie wspólnej karty do glosowania przy wyborach radnych Rady Miasta (gminy) i radnych ‘wspólnotowych’ (conseillers communautaires). Innowacja ta dotyczy tylko mieszka?ców gmin powy?ej tysi?ca mieszka?ców. Podczas wyborów b?d? oni mieli mo?liwo?? wyboru z dwóch list – jednej zawieraj?cej kandydatów do rady gminy, drugiej – radnych zasiadaj?cych w organach wspó?pracy mi?dzy gminami (EPCI). Mieszka?ców mniejszych gmin w radach wspó?pracy mi?dzygminnej reprezentowa? b?d? merowie i ich zast?pcy.

Dlaczego wybory lokalne s? wa?ne ?

Co ciekawe, municipales nie s? jedynym rodzajem wyborów samorz?dowych we Francji [5]. W 2011 odby?y si? np. wybory kantonalne – potraktowane zreszt? jako barometr nastrojów spo?ecze?stwa przed wyborami prezydenckimi planowanymi na rok nast?pny. Jak s?usznie stwierdzi?a wtedy Marta Makowska – zwyci?stwo socjalistów pokaza?o, ?e lewica ma siln? pozycj? i du?e zaplecze polityczne oraz znaczne szanse na wygran? w wyborach – tak te? si? sta?o, pomimo wystawienia do?? s?abego i ma?o charyzmatycznego kandydata.

Tegoroczne wybory municypalne nie pozwol? raczej wysondowa?, kto zostanie g?ow? pa?stwa w 2017 roku, ale zdecydowanie mog? pos?u?y? jako barometr nastrojów spo?ecze?stwa i jego nastawienia wobec urz?duj?cego prezydenta.

Co wi?cej, nie zapominajmy, ?e w?adze lokalne maj? znaczny wp?yw na kszta?t francuskiego Senatu, który jest wybierany w sposób po?redni, a tak?e na to kto b?dzie móg? kandydowa? na urz?d prezydenta [6].

Bior?c pod uwag? poziom skomplikowania systemu wyborczego we Francji oraz rol? jak? przywi?zuje si? do wyborów lokalnych, nie dziwi fakt, ?e marcowe municipales rozgrzewaj? Francuzów bardziej ni? wybory do Parlamentu Europejskiego. Ale spokojnie, na eurogor?czk? i rozliczanie eurodeputowanych za poprzedni? kadencj? przyjdzie jeszcze czas. 


[1] Co ciekawe, belgijski rz?d postanowi? najwidoczniej oszcz?dzi? koszty (i nie irytowa? spo?ecze?stwa, dla którego udzia? w wyborach jest obowi?zkowy) i zorganizowa? wybory lokalne, krajowe i do parlamentu Europejskiego jednego dnia.

[2] Cho? dalej frekwencja pozostaje na do?? wysokim poziomie w porównaniu do ?redniej UE ( ?rednia UE – 43%;  Francja – 40, 63%;  dane za Eurostat z 2009 r.)

[3] Dok?adniej po??czenie systemu proporcjonalnego z wi?kszo?ciowym

[4] Osobnym przypadkiem pozostaj? trzy najwi?ksze miasta Francji (Pary?, Marsylia, Lyon), w których stosowana jest oddzielna ordynacja wyborcza (radni wybierani s? w dzielnicach i tworz? rady dzielnic, wybiera si? te? merów ka?dej dzielnicy i osobno radnych i mera miasta (za portalem: www.vie-publique.fr )

[5] Wyró?nia si? wybory lokalne do rad gmin, wybory kantonalne (departamentalne) i  wybory regionalne

[6] Wed?ug francuskiego prawa ka?dy kandydat na prezydenta musi zdoby? co najmniej 500 podpisów „élus” czyli ‚wybranych’. Do tego grona zalicza si? m.in: deputowanych do Zgromadzenia Narodowego i senatorów, merów, Eurodeputowanych wybranych z terytorium Francji lub posiadaj?cych obywatelstwo francuskie, cz?onków Zgromadzenia Korsyki i Zgromadzenia Polinezji Francuskiej oraz Kongresu Nowej Kaledonii, radnych regionalnych itp. Dodatkowo, „élus” musz? reprezentowa? minimum 30 departamentów lub terytoriów zamorskich.


Przeczytaj te?:

To be happy it is great to be healthy. How can medicines help up? It isn’t difficult for immigrants to purchase drugs online. How it is possible? For example Xylocaine causes loss of feeling in an area of your body. Given during childbirth. Secondly treats emergency soul rhythm problems. Usually, if you have lost the charisma, charm to a particular partner, treatment options like Cialis to improve potency is unlikely to help him back. Cialis is a drug used to treat various troubles. What do you already know about sildenafil vs tadalafil? Apparently every adult has heard about vardenafil vs sildenafil. (Read more http://rootinfonline.com/cialis-for-daily-use.html). Like all other medications, Cialis is also classified according of it’s active element. While the physic is credited with nerve ache, it can also cause sexual disorder. The most common potentially serious side effects of such medicaments like Cialis is stuffy or runny nose. Tell local physician if you have any unwanted side effect that bothers you. Discuss the matter with your soundness care professional to ensure that you can use this drug. Some tests can be used to extent of male sexual problems.

The following two tabs change content below.

Barbara Marcinkowska

Expert on France & European Union w Centre for International Initiatives
Redaktor naczelna bloga CIM. Absolwentka Instytutu Stosunków Międzynarodowych UW i College of Europe w Brugii (Belgia); stypendystka programu Erasmus na Institut d’Etudes Politiques (SciencesPo) w Paryżu; stażystka w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, w Ambasadzie RP w Paryżu i w Parlamencie Europejskim. Wieloletni współpracownik Międzynarodowego Przeglądu Politycznego i Instytutu Sobieskiego w Warszawie. Obecnie pracuje w Brukseli.

1 komentarz on "Francja: wybory samorządowe ważniejsze od europejskich?"

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>