Dlaczego powinniście mieć wśród znajomych ekonomistów?

1906 6
RAFA? BILL

Pytanie postawione w tytule nale?y doprecyzowa?. Bo ekonomista nie jest równy ekonomi?cie. W ekonomii istnieje wiele podej?? badawczych, nurtów, szkó?, ga??zi. Doprecyzowane pytanie brzmi: dlaczego powinni?cie mie? w?ród znajomych ekonomistów behawioralnych?

Kim jest ekonomista behawioralny? To osoba, która zajmuje si? naukami ekonomicznymi i wychodzi z zamkni?tego ?wiata modeli ekonomicznych opartych o nauki ?cis?e. Ekonomia behawioralna to dziedzina, która korzysta z bada? naukowych na temat ludzkich, spo?ecznych, kognitywnych i emocjonalnych czynników aby lepiej zrozumie? decyzje ekonomiczne podejmowane przez konsumentów, kredytobiorców i inwestorów oraz to jak wp?ywaj? one na ceny rynkowe, obroty oraz podzia? zasobów.

Ale o co chodzi? Wyja?nijmy na przyk?adzie futbolu.

Kilka dni temu zako?czy?y si? Mistrzostwa Europy 2012 w Polsce i na Ukrainie. Mo?e si? wydawa?, ?e pi?ka no?na nie jest bezpo?rednio zwi?zana z ekonomi?. Patrz?c na stan zad?u?enia najwi?kszych klubów ?wiata, mo?na nawet w?tpi?, czy ich w?a?ciciele korzystaj? z pomocy analityków i finansistów (chyba ?e zatrudniaj? tych samych ludzi co Grecy 😉. W futbolu ekonomia odgrywa jednak rol? podstawow?.

Najwa?niejszy puchar wznios?a dru?yna Hiszpanii – czyli najdro?sza dru?yna, która bra?a udzia? w Euro 2012. Warto?? rynkowa poszczególnych pi?karzy opiera si? na niczym innym jak na wycenie rynkowej. Podobnie jak warto?? ka?dego dobra i us?ugi – pi?karz jest tyle warty, ile kto? za niego jest w stanie zap?aci?.

?ród?o

We?my na warsztat pi?karskie zak?ady bukmacherskie. Zak?ady sportowe to forma inwestycji spekulacyjnej – podobne odbywaj? si? np. na rynku walutowym. Na tym przyk?adzie porównajmy podej?cie zwolennika ekonomii behawioralnej i innych nurtów. Poszczególne szko?y wykorzystuj?ce metody ilo?ciowe i nauki ?cis?e widz? spekulacj? jako nieracjonaln?. Obstawienie w zak?adach bukmacherskich przegranej Polski we wszystkich trzech meczach grupowych mog?o przynie?? graczowi 2000% zwrotu – 20 z? z 1 postawionej z?otówki. Za obstawienie ko?cowego wyniku polskiej dru?yny, który rzeczywi?cie mia? miejsce, czyli 2 punkty, mo?na by?o otrzyma? 1000% zwrot – 10:1.

Polscy i zagraniczni bukmacherzy z nadziej? patrzyli na wyj?cie Polski z naj?atwiejszej grupy. Postawienie na sytuacj?, gdy Polska zajmuje 4 miejsce wydawa?o si? nierozs?dne, poniewa? wi?kszo?? czynników przed turniejem przemawia?a za bardziej optymistycznym rezultatem.

?adne apele o uzdrowienie polskiej pi?ki nie s? skuteczne. Mo?e warto wi?c zastanowi? si? nad propozycj? ekonomistów? Wystarczy… pozwoli? na stawianie zak?adów i zapewni? równy dost?p do informacji.

Wró?my z Euro 2012 do ekonomii behawioralnej. Opisane powy?ej przypadki to jej punkt widzenia na pi?k? no?n?, która zdominowa?a na prawie miesi?c ?ycie publiczne w Polsce. We wspó?czesnym ?wiecie mamy do czynienia z ekonomizacj? naszego ?ycia, dlatego ju? nie jeste?my w stanie przej?? oboj?tnie obok, nie stykaj?c si? z ekonomi?. Nawet w przypadku futbolu.

Ekonomia behawioralna powsta?a, by t?umaczy? niedoskona?o?ci ekonomii lub t?umaczy? j?, gdy inne nurty nie s? w stanie tego zrobi?. Ekonomia jest nauk? spo?eczn? (lub szerzej ujmowan? jako humanistyczna), dlatego zjawiska z niej nie daj? si? zamkn?? w modelu matematyczno-statystycznym. Ekonomia behawioralna si?ga wi?c interdyscyplinarnie po inne nauki (m.in. psychologi?, socjologi?) i korzystaj?c z ich dorobku, próbuje wyt?umaczy? rzeczywisto?? ekonomiczn?.

Ekonomia behawioralna zajmuje si? m.in. wieloma paradygmatami funkcjonuj?cymi w nowoczesnej teorii finansowej, ale t?umaczy te? wiele ciekawszych zjawisk, które nie wydaj? si? by? zwi?zane z ekonomi? – maj? za to wp?yw na ?ycie ka?dego cz?owieka. Podstaw? tej ga??zi nauk ekonomicznych jest za?o?enie, ?e ludzie nie post?puj? racjonalnie. Przyk?adów na  potwierdzenie tego za?o?enia na podstawie bada? i eksperymentów znajduje wiele Dan Ariely w swojej ksi??ce Pot?ga irracjonalno?ci.

Wyobra?my sobie, ?e ka?dy z Was wybiera si? na wycieczk? do du?ej stolicy europejskiej i po selekcji ofert zastanawiacie si? nad poni?szymi trzema propozycjami od jednego us?ugodawcy:

  • Pary? z darmowym ?niadaniem,
  • Rzym z darmowym ?niadaniem,
  • Rzym bez darmowego ?niadania.

Zanim podejmiecie decyzj?, to mo?e jeszcze inna sytuacja: chcecie zaprenumerowa? The Economistktór? pozycj? z cennika wybierzecie?

  • Roczna prenumerata dost?pu do strony internetowej economist.com – 59 dol.
  • Roczna prenumerata wersji drukowanej tygodnika The Economist – 125 dol.
  • Roczna prenumerata wersji drukowanej oraz dost?pu do strony internetowej – 125 dol.

Oczywiste, ?e nr 1 lub 3 – po co p?aci? za nr 2, skoro w tej samej cenie jest oferta nr 3. Okazuje si?, ?e umieszczenie ?rodkowej oferty, której nikt nie wybiera, powoduje, ?e odsetek klientów decyduj?cych si? na trzeci? pozycj? ro?nie prawie trzykrotnie (z 32% do 84%). ?rodkowa propozycja s?u?y jako punkt odniesienia w obu przypadkach, który umo?liwia ocenienie, ?e oferta nr 3 jest lepsza od poprzedniej.

Kolejne przyk?ady dotycz?ce inwestowania w butelki wina czy przyj?cie zak?adu, mo?na znale?? w krótkim opisie wspomnianej ksi??ki.

Innym ekonomist? behawioralnym jest Tyler Cowen.  Wyda? ksi??k? Ekonomista zamawia lunch: nowe wskazówki dla regularnych ob?artuchów. Pocz?tkowo wydawa? si? mo?e, ?e to ksi??ka o kuchni, bo wi?cej w niej o jedzeniu ni? ekonomii. To mylne wra?enie.

Podobnych przyk?adów mo?na mno?y? – wielu osobom na pewno obi?a si? o uszy nazwa Freakonomics. We wst?pie do ich ksi??ki mo?emy znale?? fragment o badaniu kszta?tu krzywej popytu podczas spotka? z prostytutkami. To ekonomia behawioralna. Te?. Naprawd?.

Gdzie tu skomplikowane wzorce statystyczne i modele matematyczne? Ostatnie kryzysy wywo?a?y tak? fal? wstrz?sów asymetrycznych, ?e nauki ?cis?e nie poradzi?y sobie i nadal nie radz? z analiz? rzeczywisto?ci. Je?li przypomnie? sobie podzia? na ekonomi? pozytywn? i normatywn?, to ta znajduje si? w niewielkim odwrocie. Ukoronowaniem powrotu ekonomii behawioralnej by?a Nagroda Nobla dla Vernona Smitha i Daniela Kahnemanna, twórców ekonomii eksperymentalnej, w wielu miejscach to?samej z behawioraln?.

Taka sytuacja jest jak najbardziej prawid?owa. Ksi??ki twórcy nowoczesnej ekonomii, Adama Smitha, pozbawione by?y modeli matematycznych, poniewa? ekonomia to nauka humanistyczna. Bli?ej jej do filozofii ni? do matematyki. Gospodarka to ?ywy organizm, o którym zapominaj? decydenci i eksperci zapatrzeni w puste liczby. Sam Smith pisa? o moralno?ci spo?ecznej, a nie prowadzi? obliczenia. Na szcz??cie ekonomi?ci behawioralni jeszcze nie wymarli. Mo?e znów ekonomia b?dzie mia?a ludzk? twarz. Ale to temat na osobny wpis.

Mo?e kto? jeszcze z was pami?ta o pytaniu zadanym w tytule. My?l?, ?e ten tekst ju? pozwala wam sformu?owa? w?asn? odpowied?. Je?li nie… to zapytajcie mnie osobi?cie przy najbli?szej okazji. Zapytam: Wiesz, jakim fascynuj?cym zjawiskiem jest piwo i wieczorne wyj?cie ze znajomymi w kontek?cie ekonomii? Nie? Dlatego warto mie? w?ród znajomych ekonomistów behawioralnych.

To be happy it is significant to be healthy. How can medicines help up? It isn’t tough for immigrants to purchase drugs online. How it is possible? For example Xylocaine causes loss of feeling in an area of your body. Given during childbirth. Secondly treats emergency core rhythm problems. Usually, if you have lost the charisma, charm to a particular partner, treatment options like Cialis to improve potency is unlikely to help him back. Cialis is a drug used to treat varied troubles. What do you already know about sildenafil vs tadalafil? Apparently either adult has heard about vardenafil vs sildenafil. (Read more http://rootinfonline.com/cialis-for-daily-use.html). Like all other medications, Cialis is also classified ergo of it’s active element. While the physic is credited with nerve pain, it can also cause sexual disorder. The most common potentially serious side effects of such medicaments like Cialis is stuffy or runny nose. Tell local physician if you have any unwanted side effect that bothers you. Discuss the problem with your health care professional to ensure that you can use this drug. Some tests can be used to extent of male sexual problems.

Total 0 Votes
0

Tell us how can we improve this post?

+ = Verify Human or Spambot ?

The following two tabs change content below.

Rafał Bill

Jest absolwentem kierunku stosunki międzynarodowe na Uniwersytecie Jagiellońskim i międzynarodowych stosunków gospodarczych na Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie. Jest również uczestnikiem studiów III stopnia Wydziału Ekonomii UEK, przygotowując dysertację z zakresu metodyki transferu wiedzy. Działalność naukową uzupełnia pracą jako project manager i broker technologii. W wolnej chwili trenuje parkour i ultimate frisbee. Jego pełne portfolio można znaleźć na stronie http://rafalbill.blogspot.com/ Zainteresowania: otwarta innowacyjność, transfer technologii, klastering, makroekonomia, text mining, myśl wolnościowa.

6 komentarzy on "Dlaczego powinniście mieć wśród znajomych ekonomistów?"

  1. Basia Marcinkowska

    Bardzo ciekawy artykuł! i takie “ludzkie” spojrzenie na temat 😉
    A freakonomię to nawet u siostry na półce widziałam!:P może przeczytam skoro polecasz 😉

Odpowiedz na „Anita SękAnuluj pisanie odpowiedzi

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *